FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Administrata Trump shpall regjim të ri tregtar që prek dhjetëra vende; disa produkte dhe partnerë përjashtohen nga masa...
Presidenti Donald Trump vendosi një tarifë të re globale prej 15% mbi shumë importe, pak orë pasi Gjykata Supreme rrëzoi një paketë të gjerë tarifash emergjente të miratuara më herët nga administrata e tij. Lajmi u publikua nga Presidenti në rrjetet sociale. Vendimi i Gjykatës i dha fund tarifave të shpallura pranverën e kaluar, të cilat në disa raste arrinin deri në 50%.
Sipas analizës së publikuar nga The New York Times, tarifa e re është më e lartë se norma fillestare prej 10% që Presidenti kishte shpallur më parë dhe, për disa vende, më e ashpër se detyrimet e mëparshme. Megjithatë, administrata parashikon përjashtime për disa produkte dhe vende, ndërsa ka paralajmëruar masa të tjera shtesë.
Baza ligjore dhe kufizimet
Gjykata Supreme konstatoi se Presidenti nuk kishte autoritet të vendoste tarifa sipas Aktit për Fuqitë Ekonomike Ndërkombëtare në Rast Emergjence (IEEPA), një ligj i viteve 1970 që nuk përmend shprehimisht tarifat. Administrata e kishte përdorur këtë ligj për të vendosur një tarifë bazë globale prej 10% dhe për të rregulluar normat për vende të caktuara.
Pas vendimit, Shtëpia e Bardhë përdori një dispozitë tjetër ligjore, Seksionin 122 të Aktit të Tregtisë të vitit 1974, për të vendosur tarifën e re 15%. Kjo dispozitë lejon tarifa deri në 15% dhe vetëm për një periudhë 150-ditore, përveç rasteve kur Kongresi i zgjat ato. Ajo mund të përdoret për çështje të kufizuara, përfshirë deficitin tregtar.
Tarifa e re nuk zbatohet për mallrat e mbuluara nga marrëveshja tregtare mes SHBA-së, Kanadasë dhe Meksikës (USMCA). Gjithashtu përjashtohen disa produkte bujqësore dhe mallra që tashmë i nënshtrohen tarifave të tjera të vendosura mbi baza sigurie kombëtare.
Vendet e prekura
Referuar tarifave të reja, Shqipëria dhe Kosova preken për shkak se me aktin e shpallur në prill 2025, ato tarifoheshin 10 %. Ndërkohë me shpalljen e re, kjo tarifë rritet me 5 %. Ndërsa vende të tilla si Serbia, Maqedonia e Veriut dhe Bosnje Hercegovina favorizohen, pasi nga mbi 30 % që duhej të paguanin, tarifohen 15 %.
Sipas të dhënave të përpunuara nga The New York Times mbi bazën e statistikave të Byrosë së Regjistrimit të SHBA-së, vendet ndahen në disa kategori:
58 vende përballen me norma të reja në fuqi, përfshirë Kanadanë, Brazilin, Izraelin, Norvegjinë, Turqinë, Afrikën e Jugut dhe Tajlandën.
38 vende paguajnë norma më të ulëta pas arritjes së marrëveshjeve me SHBA-në, përfshirë Kinën, Japoninë, Gjermaninë, Francën, Mbretërinë e Bashkuar, Korenë e Jugut dhe Zvicrën.
96 vende i nënshtrohen një tarife bazë, mes tyre Shqipëria, Kosova, Ukraina, Arabia Saudite, Argjentina dhe Egjipti.
Meksika ka një afat të ardhshëm për zbatimin e tarifës, ndërsa për mallrat e mbuluara nga USMCA-ja nuk aplikohen detyrime shtesë.
Tarifa sektoriale
Vendimi i Gjykatës Supreme nuk prek tarifat e vendosura mbi produkte specifike për arsye sigurie kombëtare (Seksioni 232). Aktualisht në fuqi janë, ndër të tjera:
Çeliku dhe alumini: 50%
Automjetet dhe pjesët e tyre: 25%
Pjesë bakri: 50%
Produkte druri dhe mobilie të caktuara: 10–25%
Gjysmëpërçues të caktuar: 25%
Administrata ka nisur hetime për tarifa të mundshme edhe në sektorë të tjerë si farmaceutika, turbinat me erë, pajisjet mjekësore dhe robotika.
Kina
Kina mbetet objektivi kryesor i politikës tregtare të administratës Trump. Gjatë vitit të fundit, dy vendet zhvilluan një përshkallëzim tarifash që arriti deri në 145% në kulm, përpara se të arrinin një armëpushim që uli normën në 30%. Një pjesë e tarifave u justifikua me çështjen e trafikut të fentanilit dhe praktikat tregtare që SHBA i konsideron të padrejta.
Kanadaja dhe Meksika
Në fillim të vitit 2025, Presidenti vendosi një tarifë 25% mbi të gjitha importet nga Kanadaja dhe Meksika, duke argumentuar se këto vende nuk kishin bërë mjaftueshëm për të frenuar trafikun e fentanilit. Më vonë, administrata e modifikoi masën për ta përshtatur me marrëveshjen USMCA. Rishikimi i kësaj marrëveshjeje pritet të zhvillohet më vonë gjatë vitit.
Heqja e përjashtimit “de minimis”
Administrata i dha fund në fund të gushtit përjashtimit “de minimis”, i cili lejonte importet deri në 800 dollarë pa tarifa. Sipas The New York Times, rreth 60% e këtyre dërgesave vinin nga Kina dhe Hong Kongu. Heqja e këtij përjashtimi prek drejtpërdrejt tregtinë elektronike dhe konsumatorët amerikanë.
Pasojat ekonomike
Sipas analizës së The New York Times, objektivat e Presidentit mbeten të njëjta: rritja e të ardhurave federale, nxitja e prodhimit vendas dhe rishikimi i rendit tregtar global.
Megjithatë, tregjet financiare kanë reaguar me luhatje ndaj pasigurisë, ndërsa ekonomistët paralajmërojnë se tarifat mund të rrisin kostot për bizneset dhe konsumatorët amerikanë, të cilët zakonisht përballojnë barrën përfundimtare të detyrimeve doganore. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje