FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Një operacion i përbashkët midis disa vendeve të Evropës Qendrore ka identifikuar një rrjet të dyshuar spiunazhi bjellorus që thuhet se përfshinte një ish-zëvendësdrejtor të inteligjencës moldave.
Një deklaratë nga Eurojust, organi koordinues i drejtësisë penale i Bashkimit Evropian, tha se kishte punuar me autoritetet rumune, çeke dhe hungareze për të “kapur një individ të hetuar për krimin e tradhtisë me anë të transmetimit të sekreteve shtetërore”. Republika Çeke dëboi një diplomat bjellorus për këtë çështje, ashtu si edhe Moldavia.
Eurojust nuk e identifikoi të dyshuarin kryesor, por media hungareze e lajmeve Telex e quajti atë Alexandru Balan, një ish-zëvendësdrejtor i shërbimit të inteligjencës moldave dhe për një kohë ndërlidhës i tij në Kiev. Një zyrtar moldav konfirmoi se Balan ishte personi i arrestuar.
Eurojust pretendoi se i dyshuari pati dy takime në Budapest në vitet 2024 dhe 2025 me oficerë të KGB-së, shërbimit të inteligjencës bjelloruse, ku mori para dhe udhëzime.
“Takimet rrezikuan sigurinë kombëtare të Rumanisë”, tha Eurojust.
Moldavia, e cila udhëhiqet nga presidentja pro-BE, Maia Sandu, ka qenë në qendër të një beteje midis Rusisë dhe perëndimit për ndikim. Në një referendum të vitit të kaluar, vendi votoi me një diferencë të ngushtë në favor të anëtarësimit të ardhshëm në BE , dhe agjencitë perëndimore të inteligjencës thonë se vendi mbetet një përparësi kryesore për Moskën. Zgjedhjet parlamentare do të mbahen atje më vonë këtë muaj.
Nuk ishte menjëherë e qartë se çfarë lloj informacioni mund t’u kishte dhënë Balan bjellorusëve. Që kur u largua nga shërbimi SIS i Moldavisë, ai ka qenë pjesëmarrës aktiv në qarkun e konferencave të sigurisë në vende të ndryshme evropiane.
Një burim i inteligjencës evropiane tha se KGB-ja bjelloruse ishte “kryesisht e përqendruar në diasporën bjelloruse në Evropë”, ku janë të bazuara shumë forca politike të opozitës, por shtoi se ajo punonte gjithnjë e më ngushtë me inteligjencën ruse dhe mund të kishte ndihmuar rusët të kryenin operacione në Evropë .
Në shumicën e vendeve të tjera post-sovjetike, përfshirë Rusinë, inteligjenca e jashtme është ndarë në agjenci të veçanta. Megjithatë, KGB-ja bjelloruse ende funksionon si një mjet i brendshëm shtypjeje dhe si një agjenci e inteligjencës së jashtme, njësoj si paraardhësja e saj sovjetike.
Një ish-zyrtar i lartë i inteligjencës nga një vend i BE-së tha se para vitit 2020, KGB-ja ishte angazhuar në komunikime miqësore me shërbimet evropiane, pasi Aleksandër Lukashenko, presidenti bjellorus, kërkonte një akt balancues kundër dominimit rus në Bjellorusi.
Megjithatë, pasi Lukashenko shtypi një lëvizje të gjerë protestash në verën e vitit 2020, Moska e shprehu ndikimin e saj në Bjellorusi në mënyrë më agresive.
Lukashenko shkarkoi kreun e përgjithshëm të KGB-së dhe drejtorin e krahut të saj të inteligjencës së jashtme, duke i zëvendësuar ata me figura më të përshtatshme për Moskën.
Që atëherë, Bjellorusia është afruar më shumë me bërjen një vasal rus, me Lukashenkon e detyruar të pranojë që trupat ruse ta përdorin vendin si një pikë nisjeje për pushtimin e Ukrainës në vitin 2022. Një stërvitje e madhe ushtarake e përbashkët me Rusinë do të fillojë në Bjellorusi të premten. Në të njëjtën kohë, megjithatë, Minsk ka tentuar gjithashtu një qasje të re diplomatike me SHBA-në, dhe Lukashenko e ka reklamuar veten si një ndërmjetës të mundshëm midis Donald Trump dhe Vladimir Putin.
Michal Koudelka, kreu i shërbimit të sigurisë BIS në Pragë, tha se kufijtë e hapur brenda zonës Shengen të Evropës e bënë më të vështirë për agjencitë e kundërzbulimit të ndalonin punën e inteligjencës së spiunëve rusë dhe bjellorusë.
"Për t'iu kundërvënë me sukses këtyre aktiviteteve armiqësore në Evropë, ne duhet të kufizojmë lëvizjen e diplomatëve të akredituar nga Rusia dhe Bjellorusia brenda zonës Shengen", tha ai në një deklaratë.
iSANS, një organizatë kërkimore me seli në Varshavë, e identifikoi diplomatin e dëbuar nga Republika Çeke si Mikalai Dukshta dhe tha se ai ishte një punonjës i KGB-së, që punonte nën identitetin e maskuar si këshilltar për çështjet administrative në ambasadën bjelloruse në Pragë. Një burim në sistemin çek të sigurisë konfirmoi se Dukshta ishte diplomati i dëbuar.
Lini një Përgjigje