FLASH
Shkruar nga Pamfleti
“Bataku iranian” përfshin pasardhësit e Trump: Vance në vijën e parë, Rubio mes presionit ndaj NATO-s
Kriza me Iranin po shndërrohet në një provë të rëndësishme politike për dy figurat që Donald Trump i ka projektuar si pasardhës të tij: nënpresidentin J.D. Vance dhe sekretarin e Shtetit Marco Rubio. Të dy janë të përfshirë drejtpërdrejt në një situatë që, sipas vlerësimeve në media, po merr tiparet e një “armëpushimi të dështuar”, duke krijuar tensione jo vetëm në nivel global, por edhe brenda vetë kampit konservator amerikan MAGA.
Roli më i ndërlikuar i është besuar J.D. Vance, i cili, sipas njoftimeve të fundit, është vendosur në krye të negociatave me Iranin, të ndërmjetësuara nga Pakistani. Ky zhvillim vjen në një moment kur vetë Vance konsiderohet si një nga zërat më të fortë kundër ndërhyrjeve ushtarake, i lidhur me krahun izolacionist të doktrinës “America First”.
Gjatë karrierës së tij politike, Vance ka kritikuar hapur angazhimet e gjata ushtarake të SHBA-së në Lindjen e Mesme, duke i cilësuar ato si “luftëra të pafundme”. Ai është identifikuar me qasjen e Trump në vitet 2015–2016, kur ky i fundit kundërshtonte ndërhyrjet e administratave të mëparshme. Sipas disa raportimeve në mediat amerikane, Vance ka tentuar edhe të bindë Trump që të shmangë përfshirjen ushtarake në Iran.
Megjithatë, tashmë ai ndodhet në qendër të procesit diplomatik, në një rol që e vendos përballë sfidave të shumta. Nuk është e qartë nëse ai do të udhëtojë fizikisht në Islamabad, pasi ka shqetësime për sigurinë, ndërsa së fundmi ai ndodhej në Budapest në mbështetje të kryeministrit hungarez Viktor Orbán.
Situata komplikohet më tej nga përçarjet brenda vetë kampit konservator amerikan. Një pjesë e bazës MAGA dhe figura me ndikim si Tucker Carlson dhe Megyn Kelly akuzojnë kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu si “sabotues të armëpushimit”, duke theksuar se vazhdimi i operacioneve ushtarake në Libanin jugor po minon negociatat.
Nga ana tjetër, administrata Trump mban një qëndrim më të afërt me Izraelin. Presidenti amerikan ka deklaruar se Libani nuk përfshihet në marrëveshje, duke mbështetur kështu linjën e Netanyahut. Kjo e vendos Vance në një pozicion të vështirë mes presionit të brendshëm politik dhe vijës zyrtare të Shtëpisë së Bardhë.
Në këtë kontekst, Vance ka sinjalizuar një mundësi për ulje të tensioneve, duke lënë të kuptohet se Izraeli mund të “pezullojë operacionet” në Liban, por pa kundërshtuar drejtpërdrejt qëndrimin e Trump. Megjithatë, negociatat nisin në një terren të vështirë dhe me pritshmëri të ulëta.
Kriza zhvillohet gjithashtu në një klimë të pazakontë brenda SHBA-së, ku opinioni publik ka shfaqur kundërshtim ndaj luftës që në fazat e para. Ndryshe nga konfliktet e mëparshme si Vietnami apo Iraku, ku kundërshtimi u rrit me kalimin e kohës, këtë herë skepticizmi ka qenë i menjëhershëm.
Në të njëjtën kohë, një krah më agresiv brenda politikës amerikane akuzon Trump se po tërhiqet para kohe, duke “lënë punën të papërfunduar” dhe duke i dhënë Iranit hapësirë për të ushtruar presion në Ngushticën e Hormuzit.
Ndërsa Vance përballet me këtë presion të shumëfishtë, roli i Marco Rubio shfaqet më i tërhequr, por jo më pak i rëndësishëm. Si sekretar Shteti dhe njëkohësisht drejtues i Këshillit të Sigurisë Kombëtare, ai ka kontribuar në ruajtjen e një fronti të përbashkët me vendet arabe dhe në izolimin diplomatik të Iranit në OKB.
Megjithatë, Rubio është përfshirë edhe në një tjetër front të ndjeshëm: marrëdhëniet me NATO-n. Në një takim me sekretarin e përgjithshëm Mark Rutte në Uashington, administrata amerikane ka sinjalizuar masa ndaj aleatëve evropianë që nuk mbështetën operacionet kundër Iranit.
Sipas logjikës së Shtëpisë së Bardhë, Evropa përfiton më shumë nga siguria e rrugëve energjetike si Ngushtica e Hormuzit, por nuk ka kontribuar proporcionalisht. Në këtë kuadër, është diskutuar mundësia e mbylljes së disa bazave ushtarake amerikane në vende si Spanja dhe zhvendosja e trupave drejt vendeve më pro-amerikane si Polonia dhe shtetet baltike.
Kjo situatë rikthen tensione të njohura historike brenda NATO-s, duke reflektuar ndarje që janë shfaqur edhe në kriza të mëparshme, nga Lufta e Jom Kipurit deri te ndërhyrja në Irak në vitin 2003.
Zhvillimet aktuale tregojnë se kriza me Iranin nuk është vetëm një çështje gjeopolitike, por edhe një provë për ekuilibrat e brendshëm politikë në SHBA dhe për marrëdhëniet transatlantike, ndërsa negociatat mbeten të pasigurta dhe të ndërlikuara. /Përshtatur nga “Corriere Della Sera”
Lini një Përgjigje