FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Më shumë se një muaj pas rënies së regjimit të Bashar al-Assad, Mazloum Abdi, komandanti i Forcave Demokratike Siriane (SDF) – i mbështetur nga Washington-i në luftën e tij kundër grupit të Shtetit Islamik (IS) – ende refuzon çarmatimin dhe shpërbërjen të trupave të saj, edhe pse e kërkuar nga fuqia e re në Damask dhe aleati i saj turk.
Megjithëse ai pretendon se është i hapur për negociata, dëshira e liderit kurd për të ruajtur një autonomi të caktuar mbi territoret e gjera të Sirisë verilindore duket e papajtueshme me vendosmërinë e autoriteteve të reja në Damask për të çmontuar të gjitha grupet e armatosura të vendit dhe për të krijuar në të ardhmen një ushtri të unifikuar kombëtare.
“Dera e negociatave është aktualisht e hapur me FDS-në. Por nëse detyrohemi të përdorim forcën, jemi gati”, kërcënoi të mërkurën e kaluar Mourhaf Abou Qasra, ministri i ri sirian i Mbrojtjes.
Ndërsa e ardhmja politike e kurdëve brenda Sirisë së re mbetet e pasigurt, çfarë dimë për përfaqësuesin e tyre, Mazloum Abdi?
Trajnuar në kuadër të PKK-së
I lindur në vitin 1967 në një familje kurde siriane, Mazloum Abdi, emri i vërtetë i të cilit është Ferhat Abdi Şahin, u rrit në qytetin Kobané, në kufirin me Turqinë.
Ndërsa studionte për inxhinieri ndërtimi në Universitetin e Aleppo-s, i riu kurd iu bashkua, në moshën 23 vjeçare, degës siriane të Partisë së Punëtorëve të Kurdistanit (PKK) – një grup i armatosur separatist i ankoruar në Turqinë jugore, të cilin e konsideron një grup terrorist dhe merr emrin e luftës Şahin Cilo (Cilo është emri i një vargmalesh të vendosura në territorin kurd, në kufirin midis Turqisë dhe Sirisë).
I përfshirë në terren brenda PKK-së, Mazloum Abdi u burgos pesë herë nga autoritetet siriane, ndërsa në të njëjtën kohë ai vendosi një marrëdhënie besimi me liderin dhe themeluesin e grupit, Abdullah Öcalan.
Pas një udhëtimi gjashtëvjeçar në Evropë, gjatë të cilit u përfshi në aktivitetet politike kurde, Şahin Cilo u bë, në vitin 2003, një anëtar i komandës së lartë të PKK-së pas kthimit të tij në Siri dhe zuri një pozicion strukturor në rajonin kurd të vendit.
Vetëm në vitin 2011, në fillimin e luftës civile siriane, ai u largua zyrtarisht nga PKK për të organizuar aktivitetet e Njësive të Mbrojtjes Popullore (YPG) – e konsideruar nga Turqia si dega siriane e PKK-së – dhe mori emrin e luftës së Mazloum Kobané.
Duke përfituar nga kaosi i ambientit që çoi në rishpërndarjen e forcave siriane nga verilindja me shumicë kurde në rajone të tjera dhe duke krijuar partneritete me fuqitë e huaja të etura për të kontrolluar ISIS-in, ai përfundoi duke dominuar gati një të katërtën e territorit sirian.
Veri-lindja bie nën kontrollin e një administrate autonome, të mbiquajtur nga kurdët “Rojava”, me Kobane si kryeqytetin e saj.
“Mazloum Abdi ka fituar popullaritet të madh në mesin e kurdëve sirianë. Edhe rivalët e YPG-së e respektojnë atë, gjë që nuk është rasti për të gjitha figurat kryesore të grupit”, specifikon Wladimir van Wilgenburg, studiues në Institutin e Washington-it.
Një autoritet që e bëri atë bashkëbiseduesin kryesor të koalicionit ndërkombëtar anti-IS që nga vendosja e tij në Siri në gusht 2014.
Pasi u dallua gjatë rrethimit të Kobane-s kundër grupit xhihadist disa muaj më vonë (midis tetorit 2014 dhe janarit 2015), Mazloum Abdi u bë, në tetor 2015, komandant i FDS-së së sapokrijuar dhe mori drejtimin e disa dhjetëra mijëra luftëtarëve.
Në një kohë kur Ankaraja, në një pozicion të fortë në Siri që nga marrja e pushtetit nga koalicioni rebel i udhëhequr nga Hay’at Tahrir el-Sham (HTS), po kërkon çarmatosjen e plotë të PKK-së, e kaluara e Mazloum Abdi kërcënon t’i minojë atij një rol në Sirinë e re.
Dhjetorin e kaluar, ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan bëri thirrje për shpërbërjen e YPG-së dhe largimin eventual nga Siria të të gjithë drejtuesve kombëtarë që janë pjesë e strukturës komanduese të grupit.
A mund të përfshihet këtu lideri i FDS-së Mazloum Kobané?
Në tetor 2019, Ankaraja kishte kërkuar tashmë ekstradimin e gjeneralit kurd gjatë vizitës së tij në Shtetet e Bashkuara, edhe pse ky i fundit figuron në listën e kuqe të Ministrisë së Brendshme si një nga terroristët më të kërkuar të vendit për lidhjet e tij me PKK-në.
“Për ata që janë përgjegjës në Damask, ai është një lider de facto, dhe për këtë arsye ata do të jenë pragmatikë për qëndrimin ose largimin e tij”, gjykon Abdulla Erfan Ibrahim, studiues në konfliktet ndërkombëtare.
“Që nga rënia e Bashar al-Assad, Mazloum Abdi synon të mbajë kontrollin mbi territoret kurde dhe të ruajë komandën. Nga pikëpamja kurde, SDF-ja nuk ka sakrifikuar kaq shumë jetë që nga fillimi i luftës civile siriane për t’i dorëzuar gjithçka HTS-së dhe qeverisë së re”, shpjegon Wladimir van Wilgenburg.
Në një gjest hapjeje, kryekomandanti megjithatë u përpoq të distancohej nga PKK-ja, duke deklaruar më 19 dhjetor se luftëtarët kurdë që kishin ardhur në Siri nga e gjithë Lindja e Mesme për të mbështetur FDS-në do të largoheshin nëse përfundonte një armëpushim total me Turqinë në veriun e vendit.
“Ai po përpiqet të distancohet nga PKK-ja në mënyrë retorike, por pa arritur të bindë as Damaskun dhe as Ankaranë. Kandili (kalaja e PKK-së në malet kufitare midis Irakut dhe Iranit – ed.) vazhdon të ushtrojë ndikim jozyrtar mbi të, përmes fondeve të tij, trajnimit që mori brenda radhëve të tij dhe afiniteteve që ai ndan me politikën e tij”, shpjegon Abdulla Erfan Ibrahim.
Negociatat?
Më 30 dhjetor, Mazloum Abdi propozoi gjithashtu, gjatë një diskutimi me kreun e HTS-së, Ahmad el-Shareh, të integronte forcat e FDS-së në ushtrinë e re siriane.
Kjo, duke ruajtur trupin e saj autonom, në këmbim të transferimit të një pjese të burimeve natyrore të zonave të kontrolluara nga FDS-ja në veri-lindje të Sirisë – një zonë e pasur me hidrokarbure.
Një opsion që Damasku e hodhi poshtë menjëherë.
“Në fakt nuk lë vend për negociata. Opsioni tjetër i disponueshëm për Mazloum Abdi është një konfrontim ushtarak i mbështetur nga Turqia”, thotë Abdulla Erfan Ibrahim.
Nga frika e një ofensive turke në Kobané, komandanti foli për të përditshmen franceze Le Monde më 12 janar për propozimin e tij: “Ne jemi gati të tërheqim forcat tona ushtarake dhe të lëmë vetëm policinë dhe forcat e sigurisë”.
Nëse politika e Donald Trump ndaj Sirisë nuk është sqaruar ende, Shtetet e Bashkuara mund të peshojnë për të mbrojtur aleatin e tyre kurd, pasi shqetësohen për një rigjallërim të ISIS-it.
“Deri më tani, Mazloum Abdi në vend të kësaj ka zgjedhur të kontaktojë Turqinë, fuqinë e re në Damask dhe të fillojë diskutime me rivalin e tij irakian, Massoud Barzani. Një proces i ri paqeje ose çmobilizimi i PKK-së në Turqi mund të përbëjë gjithashtu një rrugëdalje për Mazloum Abdi-n”, shpjegon Wladimir van Wilgenburg.
Deputetët turq u takuan të mërkurën e kaluar me Abdullah Öcalan, kreun e PKK-së në burg që nga viti 1999, gjë që mund të qartësonte konturet e një marrëveshjeje midis Ankarasë dhe Kandilit, e cila do të kishte pasoja mbi Mazloum Abdi-n dhe FDS-në e tij./ L’Orient-Le Jour
Lini një Përgjigje