FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Presidenti amerikan u zemërua nga mungesa e mbështetjes së disa aleatëve gjatë operacionit kundër Iranit. Administrata po rishikon praninë ushtarake në Evropë, ndërsa samiti i NATO-s zhvillohet në një klimë pasigurie…
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka shqyrtuar mundësinë e uljes me rreth 1/3 të numrit të trupave amerikane të dislokuara në Evropë, si një mënyrë për t'u dërguar një mesazh aleatëve të NATO-s.
Sipas CNN, duke cituar dy persona të njohur me bisedën, Trump e hodhi këtë ide gjatë një mbledhjeje në Shtëpinë e Bardhë këtë pranverë, teksa shprehte pakënaqësi që disa vende anëtare të NATO-s nuk iu bashkuan operacionit ushtarak amerikan kundër Iranit.
"Po sikur të reduktonim me një të tretën forcat amerikane në Evropë? A do ta kuptonin më në fund mesazhin?" mësohet të ketë pyetur presidenti amerikan. Në të njëjtën periudhë, Pentagoni anuloi papritur dy dislokime të planifikuara të trupave amerikane në Evropë dhe urdhëroi tërheqjen e personelit të tjerë nga kontinenti.
Sipas burimeve të CNN, Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth kishte planifikuar të njoftonte në takimin e NATO-s në qershor një paketë shkurtimesh edhe më të thella, të cilat mund të arrinin nivelin e reduktimit me një të tretën të përmendur nga Trump. Megjithatë, pas konsultimeve me zyrtarë të tjerë të lartë të administratës, plani ndryshoi.
Në vend të shkurtimit të menjëhershëm të forcave, Hegseth njoftoi nisjen e një rishikimi gjashtëmujor të pranisë ushtarake amerikane në Evropë. "Është një rishikim ku disa vende do të dështojnë, ndërsa të tjera do ta kalojnë me rezultate të shkëlqyera", deklaroi ai.
Samiti zhvillohet në një klimë tensioni
Ndërsa Trump udhëton drejt Turqisë për samitin e NATO-s, marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe aleatëve evropianë mbeten të tensionuara.
Presidenti amerikan ka qenë prej kohësh kritik ndaj aleancës dhe gjatë vitit të fundit ka shprehur edhe më shumë skepticizëm për rolin e saj. Ai argumenton se Shtetet e Bashkuara mbajnë barrën kryesore financiare dhe ushtarake të mbrojtjes së Evropës, ndërsa aleatët nuk tregojnë të njëjtin nivel angazhimi.
Trump nuk ka përjashtuar asnjëherë mundësinë e tërheqjes së SHBA-së nga NATO dhe vazhdon të vërë në dyshim vlerën strategjike të aleancës për interesat amerikane.
Ai ka kërcënuar gjithashtu se Shtetet e Bashkuara duhet të marrin kontrollin e Groenlandës, territor autonom i Danimarkës, një vend anëtar i NATO-s. Në të njëjtën kohë, qëndrimi i tij më i butë ndaj presidentit rus Vladimir Putin ka rritur shqetësimin në disa kryeqytete evropiane, ku ekziston frika se Moska mund të testojë vendosmërinë e aleancës.
Evropa përpiqet të shmangë përplasjen
Sipas CNN, Trump kishte shprehur hezitim për të marrë pjesë në samitin në Ankara dhe kishte deklaruar se vendimi i tij lidhej kryesisht me marrëdhënien personale me presidentin turk Recep Tayyip Erdoğan.
Burime të njohura me çështjen thanë se presidentit amerikan iu bë e qartë se mungesa e tij në samit do të interpretohej si mungesë respekti ndaj presidentit turk.
Ambasadori amerikan në NATO, Matthew Whitaker, deklaroi se samiti është momenti kur aleatët duhet të tregojnë se janë të gatshëm të marrin më shumë përgjegjësi.
"Kjo është koha që aleatët tanë të bëjnë më shumë dhe pikërisht këtë pret Presidenti Trump", tha ai.
Ndërkohë, liderët evropianë po përgatiten të shpallin angazhime të reja për rritjen e shpenzimeve ushtarake, me shpresën se kjo do të zbusë pakënaqësinë e presidentit amerikan.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, gjatë vizitës së tij në Shtëpinë e Bardhë, paraqiti të dhëna që tregonin rritjen e investimeve evropiane në mbrojtje, duke argumentuar se kjo ishte rezultat i presionit të ushtruar nga Trump.
Megjithatë, sipas zyrtarëve evropianë të cituar nga CNN, askush nuk është i sigurt se kjo do të mjaftojë për të shmangur tensionet gjatë samitit.
Pasiguri për të ardhmen e pranisë amerikane
Administrata amerikane ka nisur një rishikim të përgjithshëm të pranisë së saj ushtarake në Evropë dhe nuk përjashton ndryshime të mëtejshme.
Në muajt e fundit, Uashingtoni ka pezulluar rotacionin e disa njësive në Poloni dhe ka miratuar tërheqjen e rreth 5 mijë trupave nga Gjermania.
Sipas një zyrtari të lartë amerikan, nuk duhet të konsiderohet surprizë që rishikimi i pozicionimit të forcave mund të sjellë ndryshime të rëndësishme në dislokimin ushtarak amerikan.
Në Evropë, këto zhvillime kanë shtuar pasigurinë për të ardhmen e sigurisë së kontinentit.
Stephen Wertheim, studiues i lartë në Carnegie Endowment for International Peace, vlerëson se aleatët kanë nevojë për qartësi nga Uashingtoni mbi forcat që do të mbeten në Evropë, ato që do të tërhiqen dhe afatet e këtyre ndryshimeve.
Shqetësimi kryesor i vendeve evropiane mbetet mundësia që një reduktim i pranisë amerikane të inkurajojë Rusinë të rrisë presionin ushtarak në rajon.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky do të marrë pjesë në darkën e liderëve gjatë samitit, por jo në seancat zyrtare të punës, çka tregon se aspirata e Ukrainës për anëtarësim në NATO mbetet ende e parealizuar.
Ai pritet të zhvillojë një takim dypalësh me Donald Trump, ndërsa vendet evropiane synojnë të shpallin një paketë të re ndihme ushtarake prej dhjetëra miliarda eurosh për Ukrainën, me synimin për t'i treguar Uashingtonit se mbeten të angazhuara për mbështetjen e Kievit.
Mbetet për t'u parë nëse këto angazhime do të jenë të mjaftueshme për të shmangur përplasjet politike gjatë samitit të NATO-s. /Përshtati Pamfleti nga CNN/
Lini një Përgjigje