TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota21 Maj 2026, 09:58

Trump thyen normat diplomatike për Tajvanin pas disa dekadave, Kina në alert

Shkruar nga Pamfleti

Sipas ligjit amerikan, SHBA është e detyruar t’i ofrojë Tajvanit mjetet për vetëmbrojtje. Ligjvënës amerikanë nga të dy partitë kanë kërkuar që administrata Trump të vazhdojë furnizimin me armë për ishullin.

Trump thyen normat diplomatike për Tajvanin pas disa dekadave, Kina në

Donald Trump

Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se synon të zhvillojë një bisedë me presidentin e Tajvanit, Lai Ching-te, një veprim i pazakontë që mund të tensionojë më tej marrëdhëniet mes Shteteve të Bashkuara dhe Kinës.

“Do të flas me të,” u tha Trump gazetarëve në bazën ajrore Joint Base Andrews në Maryland, përpara se të hipte në avionin presidencial Air Force One. “Unë flas me të gjithë… Do të merremi me këtë, problemin e Tajvanit.”

Të enjten në mëngjes, Ministria e Jashtme e Tajvanit deklaroi se presidenti Lai do të ishte i gatshëm të bisedonte me liderin amerikan.

Presidentët amerikanë dhe tajvanezë nuk kanë zhvilluar biseda direkte që nga viti 1979, kur Uashingtoni transferoi njohjen diplomatike nga Taipei drejt Pekinit. Megjithatë, në fund të vitit 2016, Trump kishte thyer precedentët diplomatikë kur foli me presidenten e atëhershme të Tajvanit, Tsai Ing-wen, menjëherë pas zgjedhjes së tij.

Telefonata e asaj kohe shkaktoi reagim të fortë nga Kina, e cila paraqiti ankesë zyrtare ndaj SHBA-ve, ndërsa ekipi i tranzicionit të Trump minimizoi rëndësinë e bisedës.

Pekini nuk ka hequr dorë kurrë nga përdorimi i forcës për të marrë kontrollin e Tajvanit, ishullit demokratik që Kina e konsideron pjesë të territorit të saj. Autoritetet kineze kundërshtojnë prej kohësh mbështetjen ushtarake amerikane për Tajvanin, që synon të pengojë një ndërhyrje ushtarake kineze.

Deklaratat e Trump janë hera e dytë brenda një jave që ai përmend mundësinë e një bisede me presidentin tajvanez, duke larguar dyshimet fillestare se komenti i parë kishte qenë një lapsus verbal pas takimit me presidentin kinez Xi Jinping javën e kaluar.

Sipas burimeve të njohura me çështjen, një telefonatë mes dy liderëve ende nuk është planifikuar zyrtarisht.

Shtëpia e Bardhë nuk komentoi menjëherë mbi kohën apo temat e mundshme të bisedës, ndërsa ambasada kineze në Uashington gjithashtu nuk reagoi.

Zyrtarë të administratës Trump kanë theksuar se presidenti amerikan ka miratuar më shumë shitje armësh për Tajvanin se çdo president tjetër amerikan. Megjithatë, Trump i ka cilësuar edhe si një “kartë shumë të mirë negociuese” shitjet e ardhshme të armëve.

Pas vizitës së tij në Pekin javën e kaluar, Trump deklaroi se ende nuk kishte vendosur nëse do të vazhdonte me një paketë të madhe armësh për Tajvanin me vlerë deri në 14 miliardë dollarë, duke shtuar pasigurinë mbi mbështetjen amerikane ndaj ishullit.

Sipas Financial Times, Kina po përpiqet të ushtrojë presion mbi administratën Trump duke vonuar miratimin për një vizitë të mundshme në Pekin të Elbridge Colby, zëvendëssekretarit amerikan të Mbrojtjes për politikën.

Burimet thanë se Pekini i ka bërë të ditur Uashingtonit se nuk mund të japë miratimin për vizitën derisa Trump të marrë një vendim për shitjet e armëve ndaj Tajvanit.

Çdo komunikim i drejtpërdrejtë SHBA-Tajvan zakonisht shkakton zemërim në Pekin, i cili e konsideron ishullin territor të vetin.

Megjithatë, deklaratat e Trump kanë dërguar sinjale të përziera për Tajvanin. Ndërsa presidenti Lai e mirëpriti mundësinë e një bisede, përdorimi nga Trump i termit “problemi i Tajvanit” i ngjan retorikës së Pekinit.

Lai, të cilin Kina e konsideron separatist, deklaroi të mërkurën se nëse do të kishte mundësi të fliste me Trump, do të theksonte se qeveria e tij mbetet e përkushtuar ndaj ruajtjes së status quo-së në ngushticën e Tajvanit dhe se është Kina ajo që po minon paqen përmes zgjerimit të madh ushtarak në Indo-Paqësor.

“Asnjë vend nuk ka të drejtë të aneksojë Tajvanin. Populli i Tajvanit ndjek një mënyrë jetese demokratike dhe të lirë, dhe demokracia e liria nuk duhet të konsiderohen provokim,” tha Lai.

Sipas ligjit amerikan, SHBA është e detyruar t’i ofrojë Tajvanit mjetet për vetëmbrojtje. Ligjvënës amerikanë nga të dy partitë kanë kërkuar që administrata Trump të vazhdojë furnizimin me armë për ishullin.

Tajvani konsiderohet strategjikisht i rëndësishëm për SHBA-në edhe në aspektin ekonomik. Ishulli me 23 milionë banorë është partneri i katërt më i madh tregtar i SHBA-ve, pas Kinës me 1.4 miliardë banorë. Një pjesë e madhe e këtij tregtie bazohet në eksportin e gjysmëpërçuesve të avancuar, që janë thelbësorë për ekonominë globale.

 

Lini një Përgjigje