FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Serbia po diversifikon furnizimin e saj energjetik larg Rusisë dhe tashmë është në bisedime për të blerë gaz natyror përmes një mekanizmi blerjeje të Bashkimit Europian, tha presidenti Aleksandar Vuçiç në një intervistë për Reuters.
Vendi ballkanik, i cili synon të anëtarësohet në BE, është një nga blerësit e paktë të mbetur në Europë të gazit natyror rus mbi 80% e furnizimeve të tij vijnë nga Rusia.
Por BE-ja ka ushtruar presion mbi Serbinë që të gjejë alternativa, ndërsa përpiqet të reduktojë rrjedhën e parave drejt arkës së luftës së presidentit Vladimir Putin për Ukrainën.
Serbia nuk arriti të sigurojë një kontratë të re afatgjatë me Gazprom-in vitin e kaluar dhe një marrëveshje afatshkurtër e arritur në dhjetor skadon më 31 mars.
Vuçiç tha se e kupton politikën e BE-së ndaj energjisë ruse, duke thënë: “ne duhet t’i përshtasim politikat tona energjetike me disa kërkesa dhe kërkesa të caktuara”.
“Megjithatë, ne do të kemi ende sasi të mëdha gazi rus, por po marrim gjithnjë e më shumë nga europianët”, shtoi Vuçiç në një intervistë në presidencë në Beograd, me një flamur të BE-së pranë tij.
Ai tha se Serbia synon të sigurojë 500 milionë metra kub gaz në vit, rreth një të pestën e nevojave të saj, përmes nismës së përbashkët të blerjes së gazit të BE-së, së cilës iu bashkua vitin e kaluar.
Serbia tashmë po blen gaz nga Azerbajxhani, përmes Bullgarisë, dhe ndërtimi i një gazsjellësi drejt Maqedonisë së Veriut, që do t’i japë Serbisë akses në gaz natyror të lëngshëm nga Greqia, duhet të nisë këtë vit, tha ai.
Një tubacion nafte që lidh Serbinë me Rumaninë fqinje pritet të përfundojë në vitin 2027.
“Kjo është një diversifikim i madh”, tha Vuçiç.
Balancimi me Rusisë dhe BE
Serbia kultivon lidhje historike kulturore dhe fetare me Rusinë.
Moska mbështet Beogradin në kundërshtimin e tij ndaj pavarësisë së Kosovës, një ish-krahinë jugore kryesisht shqiptare. Vuçiç ka kërkuar të balancojë marrëdhëniet me Kremlinin dhe përpjekjet e Serbisë për anëtarësim në BE.
Kjo linjë është bërë gjithnjë e më e vështirë për t’u ndjekur që nga pushtimi i plotë i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022.
Kompania serbe e naftës NIS, në pronësi ruse, u vendos nën sanksione amerikane, duke detyruar shitjen e saj të pritshme te kompania hungareze MOL.
Kjo përfshin një rezervë të përbashkët dhe kufizime eksporti për skrap metalik të ripërdorshëm dhe mbetje të metaleve të rralla.
Ndërkohë, Vuçiç tha se është i përkushtuar ndaj anëtarësimit në BE. Ai tha se ekonomia është përmirësuar, ashtu si edhe standardi i jetesës dhe nivelet e borxhit.
“Pa asnjë dyshim, sa kohë që jam president, Serbia do të jetë në rrugën e saj drejt BE-së”, tha ai.
BE-ja prej kohësh ka kërkuar që Serbia të forcojë sundimin e ligjit, liritë e medias dhe të çrrënjosë krimin e organizuar dhe korrupsionin, nëse dëshiron të anëtarësohet.
Kritikët thonë se reformat e fundit në sistemin gjyqësor do të ulnin pavarësinë e tij, duke e komplikuar rrugën e Serbisë drejt BE-së.
Vuçiç tha se autoritetet janë të gatshme të “shqyrtojnë” paketën e diskutueshme të ligjeve gjyqësore me institucionet europiane.
Vuçiç në kërkim të një tashgimie
Vuçiç, një populist, pësoi një goditje politike kur çatia e një stacioni hekurudhor u shemb në Novi Sad në vitin 2024, duke vrarë 16 persona. Tragjedia shkaktoi protesta në mbarë vendin, që kërkonin fundin e korrupsionit dhe zgjedhje të parakohshme.
Vuçiç pranoi se korrupsioni është një problem në Serbi dhe se është “i pakënaqur” me përpjekjet për ta zhdukur atë. “Bëhet fjalë për korrupsion në institucionet tona shtetërore… përfshirë politikanët.”
Megjithatë, ai i hodhi poshtë protestat si një komplot nga agjenci ndërkombëtare të sigurisë përfshirë ato nga Kroacia, Shqipëria dhe Kosova fqinje për të rrëzuar qeverinë, pa ofruar prova.
Zyrtarë nga këto vende i kanë mohuar këto akuza.
Mandati i dytë dhe i fundit i Vuçiçit përfundon në vitin 2027. Mes protestave në rrugë, ai ka thënë se do të thërrasë zgjedhje të parakohshme këtë vit.
Ai tha se nuk është i sigurt se çfarë do të bëjë më pas, por nuk e përjashtoi kthimin në politikën partiake ose përpjekjen për t’u bërë kryeministër.
“Do të doja të isha më pak i angazhuar në politikë ose aspak, por kujdesi për trashëgiminë time mund të kërkojë një lloj angazhimi, do të shohim,” tha ai./ Reuters
ky qorrri do varur nga gjuha po ca ti besh ktyre deleve te ervopes