Libri i strategjisë së presidentit përballë humbjes do të ishte veçanërisht i rrezikshëm në kontekstin e luftës.
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, nuk e pranon lehtë humbjen. Ndërsa mundësitë për të arritur një fitore të qartë në luftën kundër Iranit duken gjithnjë e më të kufizuara, shtohet rreziku që bota të përballet me një president të paqëndrueshëm përballë një dileme të politikës së jashtme që është plotësisht jashtë kontrollit të tij.
Megjithatë, mbetet e mundur që Trump të arrijë një rezultat që analistët gjeopolitikë do ta vlerësonin si avancim të interesave të SHBA-së dhe që do të justifikonte kostot njerëzore, ekonomike dhe politike të luftës. Por, ndërsa ai përballet me një situatë gjithnjë e më të vështirë, lind nevoja për të parashikuar reagimin e tij ndaj mundësisë së dështimit dhe për t’u përgatitur për skenarin ku reagimi i tij mund ta bëjë konfliktin edhe më të rrezikshëm.
Sfidat e luftës me Iranin po shtohen dita-ditës. Ushtria amerikane, në bashkëpunim me Forcat e Mbrojtjes së Izraelit, ka arritur sukses të konsiderueshëm në shkatërrimin e mbrojtjes ajrore, kapaciteteve detare dhe balistike të Iranit. Megjithatë, sistemi politik i vendit dhe burimet e tij të ndikimit ekonomik janë treguar shumë më rezistente. Po ashtu, mbetet çështja e materialeve të mbetura bërthamore dhe kapaciteteve atomike të Iranit, si dhe rreziku që Teherani të dalë nga konflikti me bindjen se vetëm armët bërthamore mund të garantojnë mbrojtjen e tij. Shpresat për një tranzicion të lehtë të tipit Venezuela drejt një lideri më të kontrollueshëm apo për një revolucion të gjerë popullor janë zbehur.
Qasjet e mëparshme të Trump ndaj dështimit mund të japin një pasqyrë për atë që mund të ndodhë në Lindjen e Mesme. Dështimi nuk është diçka e panjohur për të, pasi ai ka pësuar goditje të mëdha në biznes, në gjykata dhe në politikë. Si një figurë që ka mbijetuar në situata të vështira, ai ka ndërtuar një model të përsëritur reagimi kur ndodhet nën presion. Ky model përfshin presion ndaj vartësve, zhvendosje të fajit, fshehje të fakteve dhe këmbëngulje në strategji të pasuksesshme.
Kjo qasje u pa më qartë pas humbjes në zgjedhjet e vitit 2020. Në atë periudhë, ai ndërmori një fushatë të gjerë dhe të shumëanshme për të penguar rezultatet, ndërsa njëkohësisht përpiqej të shmangte përgjegjësinë. Fillimisht, ai refuzoi të pranonte deklarimet e zyrtarëve të tij zgjedhorë se procesi ishte i rregullt. Më pas, ai ushtroi presion të vazhdueshëm mbi vartës dhe zyrtarë të tjerë, përfshirë sekretarin e shtetit të Georgias, Brad Raffensperger, të cilit i kërkoi të “gjente” 11,780 vota për të përmbysur rezultatin. Ai gjithashtu i bëri thirrje nënpresidentit të atëhershëm Mike Pence të mos certifikonte rezultatin dhe u kërkoi zyrtarëve të Departamentit të Drejtësisë të deklaronin se zgjedhjet ishin të manipuluara.
Kur zyrtari Chris Krebs deklaroi se zgjedhjet ishin të sigurta, Trump e shkarkoi nga detyra. Paralelisht, ai mbështeti figura si Rudy Giuliani dhe Sidney Powell për të promovuar pretendime të pavërteta në media dhe në gjykata, për të cilat më vonë u ndoqën penalisht. Trump dhe aleatët e tij paraqitën 62 padi gjyqësore, të gjitha të humbura.
Gjatë kësaj periudhe, ai shpërndau fajin në shumë drejtime, duke akuzuar makineritë e votimit, zyrtarët zgjedhorë, votimin me postë, median, demokratët, republikanët që nuk e mbështetën, gjyqtarët dhe madje edhe aktorë të huaj.
Ai gjithashtu u përpoq të detyronte median të konfirmonte pretendimet e tij. Pasi Fox News dhe Associated Press shpallën Arizonën për Joe Biden, ai kërkoi publikisht tërheqjen e këtij vendimi dhe kritikoi ashpër refuzimin. Ai sulmoi edhe rrjetet sociale për kufizimin e dezinformimit dhe kritikoi mediat që ndërprisnin transmetimet e deklaratave të tij.
Elementi më i rrezikshëm i këtij reagimi ishte nxitja e ngjarjeve të 6 janarit 2021 në Kapitol. Edhe pse ai mohoi organizimin e drejtpërdrejtë, veprimet e tij i dhanë legjitimitet situatës. Më vonë, faljet për pjesëmarrësit e dhunshëm treguan se ai ishte i gatshëm të vinte në rrezik institucionet dhe jetët njerëzore për qëllimet e tij politike.
Këto modele sjelljeje nuk janë të reja. Në vitet 1990, gjatë krizave financiare dhe falimentimeve, ai ushtroi presion mbi ekipet e tij dhe ndikoi agresivisht narrativën mediatike. Në rastin e Trump University, ai sulmoi gjyqtarin dhe vazhdoi të mohonte përgjegjësinë edhe pasi pagoi 25 milionë dollarë dëmshpërblim. Në vitin 2016, ai detyroi zëdhënësin e Shtëpisë së Bardhë të jepte deklarata të pasakta për pjesëmarrjen në inaugurim. Në çështjen ligjore me E. Jean Carroll, ai ndoqi një strategji sulmesh publike dhe apelesh të vazhdueshme.
Nëse Trump ndjek të njëjtin model në rast të një dështimi në Iran, pasojat mund të jenë serioze dhe të shtrihen përtej reputacionit të tij personal, duke ndikuar moralin ushtarak, aleancat dhe pozicionin global të SHBA-së.
Raportimet tregojnë se ai ka anashkaluar paralajmërime nga shefi i Shtabit të Përbashkët, gjenerali Dan Caine, lidhur me rreziqet për trupat amerikane për shkak të mungesës së municioneve dhe mbështetjes së aleatëve. Duke pasur parasysh historikun e tij të largimit të zyrtarëve që nuk bien dakord me të, presioni mbi ushtrinë mund të çojë në raportime të pasakta, vlerësime të rrezikut të shtrembëruara dhe vendime operative që rrezikojnë jetët dhe objektivat strategjike.
Qasja e tij ndaj krizave mund ta përkeqësojë situatën, veçanërisht nëse anashkalohen standardet ligjore dhe mbrojtja e civilëve. Këmbëngulja në strategji të dështuara ushtarake mund të rrezikojë jo vetëm jetët e ushtarëve, por edhe reputacionin e ushtrisë amerikane.
Administrata aktuale nuk përfshin më figura me përvojë dhe të pavarura si John Kelly apo James Mattis. Këshilltarët aktualë janë të përfshirë në përplasje mbi mënyrën e interpretimit të luftës.
Ka gjithashtu shenja të qarta të kontrollit dhe deformimit të informacionit. Administrata ka bërë deklarata të pasakta për përgjegjësinë e disa sulmeve dhe ka ushtruar presion ndaj mediave. Kufizimet ndaj gazetarëve dhe përhapja e dezinformimit e bëjnë situatën më të paqartë.
Dezinformimi ndikon jo vetëm publikun, por edhe tregjet dhe marrëdhëniet me aleatët. Mungesa e besimit në informacion rrit pasigurinë ekonomike dhe vështirëson mbikëqyrjen nga Kongresi.
Në rast dështimi, Trump mund të rrisë presionin ndaj institucioneve mbikëqyrëse, të ndëshkojë sinjalizuesit dhe të sulmojë kritikët. Ai mund të fajësojë ushtrinë, aleatët, kundërshtarët politikë apo fuqitë ndërkombëtare.
Në një skenar më ekstrem, ai mund të ndërmarrë veprime të rrezikshme, si përdorimi i trupave tokësore apo mjeteve të pazakonta ushtarake, duke rritur rrezikun e një konflikti më të gjerë.
Ekziston gjithashtu mundësia që ai të zhvendosë fokusin drejt çështjeve të tjera, për të rikuperuar pozicionin politik.
Megjithatë, mbetet e mundur që të ndiqet një qasje më e moderuar, duke pranuar një rezultat jo të plotë dhe duke shmangur përshkallëzimin. Në këtë kontekst, roli i zyrtarëve, këshilltarëve dhe institucioneve mbetet vendimtar për të parandaluar vendime që mund të përkeqësojnë krizën.
Ndryshe nga viti 2020, Trump ka ende disa vite në detyrë, çka rrit presionin mbi ata që mund të kundërshtojnë vendimet e tij. Por, moskundërshtimi i vendimeve të gabuara mund të ketë pasoja të rënda për sigurinë dhe stabilitetin afatgjatë të SHBA-së dhe më gjerë./ Përshtatur nga Foreign Policy
Po si shpjegon Pamfleti qe Trumpi e fitoi Arizonen kesaj rradhe qe nuk pati vote me poste, e fitoi kesaj rradhe qe nuk ishte ne pushtet por e humbi ne 2020 kur ishte president po u moren me poste milliona vota? Trump fito kesaj rradhe te gjitha shtetet qe ishin te lekundura por qe nuk lejuan voten me poste kesaj rradhe.
Bravo