FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Pamja që po formohet në frontin e Libanit është shumë më e ndërlikuar sesa interpretimi klasik i epërsisë ushtarake izraelite përballë një kundërshtari me formën dhe madhësinë e Hezbollahut.
Izraeli hyri në këtë raund përplasjeje me Hezbollahun me një objektiv në dukje të qartë: të ndryshojë kushtet e sigurisë në kufirin e tij verior, ta largojë organizatën nga vija kufitare dhe të krijojë një zonë sigurie që do t’u lejonte banorëve të zhvendosur të veriut të ktheheshin në shtëpitë e tyre.
Në praktikë, megjithatë, kjo strategji ka filluar të ngjasojë më pak me një operacion me rezultat vendimtar dhe më shumë me një proces të zgjatur konsumimi. Ajo që shqetëson më shumë Izraelin është se ky konsumim nuk vjen nga një armë strategjike e teknologjisë së lartë, por nga diçka shumë më e thjeshtë, më e lirë dhe më e vështirë për t’u neutralizuar: dronët FPV të Hezbollahut. Në një krahasim jo të papërshtatshëm, Tel Avivi mund të përballet sot me të njëjtën “dhimbje koke” që ka përjetuar Moska.
Dilema izraelite: Presion nga brenda, kufizim nga Uashingtoni
Paralajmërimi i Benjamin Netanyahut dhe ministrit të Mbrojtjes se aviacioni izraelit mund të godiste periferitë jugore të Bejrutit nuk ishte thjesht një kërcënim për përshkallëzim. Ai ishte gjithashtu një tregues i vështirësive me të cilat përballet qeveria izraelite. Kur kërcënimi u tërhoq vetëm disa orë më vonë, u bë i dukshëm problemi kryesor: Izraeli gjendet mes dy presioneve që nuk harmonizohen lehtë.
Nga njëra anë ekziston kërkesa e brendshme politike për një goditje vendimtare ndaj Hezbollahut. Mijëra qytetarë izraelitë në veri mbeten të zhvendosur ose jetojnë nën kërcënimin e përditshëm të raketave, armëve antitank dhe tashmë edhe dronëve. Për Netanyahun, i cili po lëviz drejt një cikli elektoral zgjedhjet sipas ligjit duhet të mbahen jo më vonë se tetori – pamundësia për të rikthyer sigurinë në veri përbën barrë politike.
Nga ana tjetër qëndron presioni i Shteteve të Bashkuara. Uashingtoni nuk dëshiron një luftë të pakontrolluar në Liban, veçanërisht në një periudhë kur po përpiqet të ruajë një kuadër më të gjerë de-përshkallëzimi me Iranin. Kështu, Izraeli ka fuqi ushtarake, por jo liri të plotë për ta përdorur atë.
Izraeli e di se çfarë nuk mund të pranojë: një Hezbollah të vendosur në kufijtë e tij. Megjithatë, ende nuk ka dhënë një përgjigje bindëse se çfarë mund të imponojë realisht pa u zhytur në një angazhim të ri dhe afatgjatë në Liban.
Dronët ndryshuan gjeometrinë e këtij fronti
Hezbollahu nuk po e fiton luftën në kuptimin klasik. Ai nuk ka kapacitetin të përballet në mënyrë simetrike me ushtrinë izraelite. Nuk mund të ndalojë aviacionin izraelit dhe as të pengojë shkatërrimin e infrastrukturës së tij në Libanin jugor.
Megjithatë, organizata ka arritur diçka tjetër, me rëndësi strategjike: ka rritur koston e qëndrimit të Izraelit brenda zonës së sigurisë.
Dronët FPV me fibra optike janë faktor kyç në këtë ndryshim. Ata nuk varen nga sinjalet tradicionale radio që mund të bllokohen lehtësisht. Nuk janë të kushtueshëm dhe nuk kërkojnë infrastrukturë të madhe. Ata godasin njësi të vogla, ushtarë, komandantë, automjete dhe poste ushtarake.
Po aq e rëndësishme është edhe dimensioni propagandistik. Çdo goditje mund të shndërrohet në video dhe çdo video në mesazh. Hezbollahu nuk synon vetëm rezultat ushtarak. Ai kërkon edhe konsumim psikologjik dhe politik.
Izraeli kishte llogaritur se një Hezbollah i dobësuar, i goditur nga operacionet izraelite dhe nga përplasja më e gjerë me Iranin, mund të zmbrapsej. Në vend të kësaj, po përballet me një kundërshtar që mund të mos ketë fuqinë e përgjithshme të së kaluarës, por është përshtatur me realitetin e ri të fushëbetejës.
Rezultati është paradoksal: Izraeli ruan epërsinë ushtarake, por Hezbollahu po tregohet më rezistent sesa kishin parashikuar në Tel Aviv.
Kurthi i zonës së sigurisë
Elementi më i rrezikshëm për Izraelin nuk janë vetëm humbjet. Është natyra e vetë misionit.
Sa më gjatë që ushtria izraelite mban pozicione statike në Libanin jugor, aq më shumë situata kujton precedentët historikë të periudhës 1982–2000. Atëherë Izraeli hyri në Liban me premtimin e një pranie të përkohshme. Qëndroi 18 vjet. Pikërisht gjatë asaj periudhe Hezbollahu u formësua, fitoi legjitimitet dhe u forcua.
Ky është pesha historike që rikthehet sot.
Një zonë sigurie mund të duket ushtarakisht logjike. Ajo krijon thellësi mbrojtëse, largon disa kërcënime të menjëhershme dhe i lejon Izraelit t’u thotë qytetarëve të veriut se Hezbollahu nuk qëndron më pranë kufirit. Por nga momenti që kjo zonë kërkon prani të përhershme, ajo shndërrohet në magnet për sulme.
Gjeneral brigade në pension Asaf Orion argumenton se prania statike bie ndesh me mësimet që Izraeli nxori nga eksperienca e tij në Liban. Politikisht, ajo i jep Hezbollahut justifikimin për të ringjallur narrativën e “rezistencës”. Operacionalisht, i kthen forcat izraelite në objektiva.
Kështu, masa që synonte të rriste sigurinë mund të prodhojë efektin e kundërt: ekspozim të vazhdueshëm, humbje dhe presion politik.
Hezbollahu po fiton kohë
Hezbollahu nuk ka nevojë për një fitore spektakolare. Atij i mjafton të tregojë se nuk është mposhtur.
Kjo është logjika e luftërave asimetrike. Për një ushtri shtetërore, mosarritja e objektivave fillestare perceptohet si dështim. Për një organizatë si Hezbollahu, mbijetesa, vazhdimi i sulmeve dhe ruajtja e imazhit të rezistencës mund të paraqiten si sukses.
Dronët i shërbejnë pikërisht kësaj strategjie. Ata nuk përmbysin raportet e forcës, por i bëjnë ato më të paqarta. E detyrojnë Izraelin të paguajë një kosto të përditshme për çdo ditë qëndrimi në Liban, forcojnë narrativën se Hezbollahu vazhdon të luftojë dhe e kufizojnë aftësinë e Netanyahut për ta paraqitur operacionin si një sukses të qartë ushtarak.
Organizata po luan gjithashtu me kohën. Sa më shumë që SHBA-ja e shtyn Izraelin të mos e zgjerojë plotësisht frontin drejt Bejrutit, aq më shumë hapësirë fiton Hezbollahu. Sa më shumë që dialogu SHBA-Iran vepron si frenë diplomatike, aq më shumë kohë fiton organizata.
Problemi i Bejrutit
Brenda establishmentit ushtarak izraelit ekziston një prirje e qartë: bindja se pa goditje në “zemrën” e Hezbollahut – në Bejrut, në Luginën Bekaa, në rrugët e kontrabandës, në objektet e prodhimit të armëve dhe në strukturat drejtuese – lufta do të mbetet një lojë e pafundme konsumimi.
Ky argument ka bazë ushtarake. Nëse kundërshtari ruan thellësinë strategjike, rrjetet, komandën dhe furnizimin, pastrimi i vijës së parë nuk mjafton.
Por ekziston edhe ana tjetër e argumentit. Një sulm në shkallë të gjerë ndaj Bejrutit mund të shkatërrojë çdo përpjekje për de-përshkallëzim, të shkaktojë humbje të mëdha civile, të përplasë Izraelin me Uashingtonin dhe të hapë një luftë që vështirë se do të kufizohej gjeografikisht.
Këtu qëndron thelbi i dilemës. Izraeli mund të konsiderojë se ka nevojë për më shumë liri veprimi ndaj Hezbollahut. SHBA-ja beson se kjo liri mund të minojë kuadrin më të gjerë që po përpiqet të ndërtojë me Iranin. Dhe Libani, edhe një herë, bëhet arena ku përplasen nevoja ushtarake, llogaritjet politike dhe menaxhimi ndërkombëtar i krizës.
Marrëveshja si rrugëdalje e mundshme
Një interpretim interesant e sheh një marrëveshje SHBA-Iran jo si kufizim për Izraelin, por si një mundësi për dalje nga kjo situatë e vështirë.
Nëse një marrëveshje e tillë do të përfshinte armëpushim real në Liban, angazhime nga Hezbollahu dhe tërheqje të pjesshme izraelite nga zona e sigurisë, ajo mund të ulte kostot pa u perceptuar si tërheqje e plotë.
Megjithatë, kjo kërkon një mekanizëm të besueshëm zbatimi. Hezbollahu nuk çarmatoset me deklarata. Ushtria libaneze nuk ka treguar se mund të vendosë e vetme kontroll në jug. Ndërsa Irani nuk heq dorë lehtësisht nga një prej instrumenteve të tij më të rëndësishme rajonale.
Prandaj, rruga diplomatike ekziston, por nuk është e qartë. Ajo kalon përmes zonave gri, garancive, mekanizmave të mbikëqyrjes dhe paqartësive reciproke.
Strategjia izraelite në Liban nuk është shembur. Por ajo ka humbur thjeshtësinë me të cilën u paraqit fillimisht. Ideja se Hezbollahu mund të zmbrapsej me një operacion të fuqishëm, të largohej nga kufiri dhe t’i lejonte veriut të Izraelit të rikthehej shpejt në normalitet, rezultoi tepër optimiste.
Dronët nuk ndryshuan vetëm tablonë taktike. Ata ndryshuan edhe koston politike të operacionit. E bënë praninë statike më të rrezikshme, i dhanë Hezbollahut një mjet të ri konsumimi dhe i kujtuan Izraelit se në Liban epërsia ushtarake nuk përkthehet automatikisht në zgjidhje strategjike.
Izraeli ndodhet tani përballë tre alternativave të vështira: të qëndrojë në zonën e sigurisë dhe të përballet me konsumim të vazhdueshëm; të përshkallëzojë operacionet drejt Bejrutit dhe të rrezikojë një luftë më të gjerë si edhe përplasje me Uashingtonin; ose të pranojë një zgjidhje diplomatike që do ta kufizonte Hezbollahun, por nuk do ta eliminonte atë.
Ky është ngërçi i vërtetë. Jo nëse Izraeli mund ta godasë Hezbollahun. Ai mundet. Pyetja është nëse mund ta bëjë këtë në një mënyrë që i jep fund luftës, dhe jo që hap rrugën për konfliktin e ardhshëm.
Lini një Përgjigje