FLASH
Shkruar nga Antonio Bultrini
Paradoksi i dytë është se, nga ana tjetër, është njohur një shtet që në realitet nuk ekziston...
Ekzistojnë të paktën dy aspekte paradoksale që karakterizojnë debatin mbi njohjen e shtetit palestinez, pasi disa vende perëndimore njoftuan qëllimin e tyre për të vazhduar së shpejti, gjatë sesionit të 80-të të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.
E para është se shteti palestinez, nga pikëpamja e së drejtës ndërkombëtare, është njohur tashmë, jo vetëm (individualisht) nga afërsisht 75% e vendeve (përfshirë 12 shtete anëtare të Bashkimit Evropian dhe Selinë e Shenjtë), por mbi të gjitha nga Asambleja e Përgjithshme më 29 nëntor 2012, kur i dha shtetit palestinez statusin e shtetit jo-anëtar (Shtetet e Bashkuara gjithmonë kanë vënë veton për pranimin si anëtar) me status vëzhguesi (pikërisht i njëjti status që gëzon Selia e Shenjtë).
Kjo njohje jo vetëm që i dha delegacionit palestinez të drejtën për të marrë pjesë në Asamblenë e Përgjithshme, por pati edhe pasoja konkrete (dhe të rëndësishme) ligjore. Kur Autoriteti Palestinez më parë kishte tentuar të aderonte në Statutin e Gjykatës Ndërkombëtare Penale (GJNP), iu tha se i mungonin provat zyrtare të shtetësisë. Pas vitit 2012, kjo pengesë formale nuk ekzistonte më dhe Shteti i Palestinës, i cili tani ishte formuar, ishte në gjendje të bëhej palë në Statutin e GJNP-së. Nëse GJNP-ja tani ka juridiksion mbi territoret palestineze (me urdhër-arrestet e njohura që kanë rezultuar), kjo është pikërisht për shkak të njohjes së vitit 2012. Kjo njohje gjithashtu i lejoi Shtetit të Palestinës të ratifikonte rreth njëqind traktate.
Duhet sqaruar gjithashtu se Hamasi nuk ka të bëjë fare me asnjërën nga këto, dhe as nuk mund të ketë ndonjë rol formal (gjithashtu për shkak të origjinës së tij terroriste): marrëdhëniet zyrtare të Shtetit të Palestinës menaxhohen nga i vetmi entitet ligjor, përkatësisht Autoriteti Palestinez (pavarësisht mungesës së demokracisë).
Paradoksi i dytë është se, nga ana tjetër, është njohur një shtet që në realitet nuk ekziston: Autoriteti Palestinez me seli në Ramallah, në praktikë një imitim i një qeverie palestineze, administron vetëm një pjesë të territorit që duhet t'i përkasë Shtetit të Palestinës, nuk ka kontroll mbi hapësirën ajrore dhe as mbi kalimet kufitare, dhe kjo (për ta thjeshtuar) pjesërisht për shkak të pushtimit izraelit dhe pjesërisht për shkak të problemit të madh të vendbanimeve të paligjshme izraelite në territoret e pushtuara, të cilat jo vetëm që përbëjnë një shkelje të së drejtës së palestinezëve për vetëvendosje në territoret që u përkasin atyre (domethënë ato të pushtuara nga Izraeli në vitin 1967), por për ta përkeqësuar situatën, kanë shkatërruar vazhdimësinë territoriale të Bregut Perëndimor dhe Jerusalemit Lindor (Rripi i Gazës është një histori tjetër).
Ekspertët më autoritarë të çështjes izraelito-palestineze (madje edhe në Shtetet e Bashkuara) tronditen sa herë që dëgjojnë të përsëritet fraza rituale e zgjidhjes me dy shtete, e cila është sa më larg situatës reale në terren (e përshkruar mirë nga Andrea Nicastro në Corriere della Sera më 17 korrik), e cila ishte stigmatizuar vite më parë si një "aneksim i zvarritur". Dhe është një frazë e përshtatshme, si njoftimet e fundit për njohje, sepse të dyja lejojnë shmangien e hapave të tjerë të nevojshëm, por shumë më të papërshtatshëm. Dhe kjo është pikërisht çështja. Megjithatë, përpara se të arrijmë atje, një sqarim.
Çfarë kuptimi kishte dhe ka të njohësh si shtet një entitet që është vetëm virtualisht i tillë, duke mos i përmbushur në realitet kërkesat thelbësore që ligji ndërkombëtar normalisht supozon që ai të konsiderohet shtet? Dallimi është se çështja e një shteti palestinez nuk është një rast i zakonshëm sepse përfshin të drejtën e palestinezëve për vetëvendosje, të cilën ata e fituan, sipas ligjit ndërkombëtar, në territoret e pushtuara nga Izraeli në fund të Luftës Gjashtëditore (dhe vetëm në ato territore), përkatësisht Bregun Perëndimor, Jerusalemin Lindor dhe Rripin e Gazës. Me fjalë të tjera, është e drejta e vetëvendosjes që bën ndryshimin dhe lejon, tërësisht ligjërisht, njohjen e një shteti që në realitet nuk ka realitet. Në një farë kuptimi, është sikur dikush të njihte dhe kështu të kontribuonte në përcaktimin, se palestinezët kanë të drejtën të kenë shtetin e tyre.
Pra, çfarë kuptimi ka tani që Franca dhe të tjerët ta njohin individualisht Shtetin e Palestinës, përveç hapjes së mundshme të një ambasade dhe efekteve të tjera dypalëshe? Është një hap simbolik, por domethënës, sigurisht i padëshiruar për qeverinë aktuale izraelite, dhe duket se ka dy qëllime themelore (të ndërthurura): të rrisë presionin mbi Izraelin (në një situatë vërtet të dëshpëruar ku përparësia është ndalimi i proceseve të vazhdueshme shkatërruese dhe aneksuese), por të kufizohet në një masë, njohje që vjen me një kosto modeste për shtetin që e zbaton atë, e cila gjithashtu mund të tregojë (madje edhe për opinionin e vet publik) se po bën diçka, duke shmangur masa shumë më të dhimbshme që situata do të kërkonte ndryshe.
Për më tepër, thjesht pranimi i rreziqeve mund të jetë kundërproduktiv: që më 14 gusht të vitit të kaluar, në faqen e internetit të projektit të ri (të paligjshëm) të vendbanimeve në Bregun Perëndimor, i cili është miratuar që atëherë, ministri ekstremist Smotrich deklaroi se projekti, i cili, nëse realizohet, do ta shkëpusë Ramallahun nga Betlehemi dhe Bregun Perëndimor nga Jerusalemi Lindor, "do ta varrosë përgjithmonë idenë e një shteti palestinez, sepse nuk ka asgjë për të njohur dhe askënd për të njohur". Ai shtoi se "kushdo në botë që përpiqet të njohë shtetin palestinez do të marrë një përgjigje nga ne në terren", një përgjigje që në fakt ka qenë e vazhdueshme për shumë vite, vetëm se pas 7 tetorit është përshpejtuar në mënyrë dramatike.
Shkurt, vetë njohja duket të jetë një armë e fortë që nuk do të shërbejë për ndonjë qëllim, përveçse për të shtyrë më tej momentin e vështirë dhe të dhimbshëm kur do të bëhet e pashmangshme të shkohet drejt masave të synuara dhe të ashpra (sanksione), të cilat do t'i imponojnë një çmim të konsiderueshëm qeverisë izraelite, shumë përtej bezdisjes së thjeshtë të njohjes shtesë, madje edhe nga shtetet e mëdha që ende nuk e kanë bërë këtë. Kjo ka për qëllim të ngadalësojë të paktën përkohësisht spiralen aneksioniste (rruga drejt një zgjidhjeje më përfundimtare do të ishte e gjatë, komplekse dhe do të kërkonte sakrifica nga të dyja palët), por edhe të ndalojë urinë në Rripin e Gazës. Dhe është tashmë shumë vonë, pa harruar se është gjithashtu çështje ndihme për segmentin më autentikisht demokratik të shoqërisë civile izraelite për të parandaluar rënien e Izraelit në një humnerë ligjore dhe morale, si dhe për të ruajtur besueshmërinë tonë si evropianë dhe perëndimorë: a duam të vazhdojmë të akuzohemi për përdorimin e standardeve të dyfishta?/Përshtati "Pamfleti" nga "Corriere Della Sera"
Lini një Përgjigje