Putini, pasi duket se i ka shtyrë evropianët në prag të luftës, ka të ngjarë të ndryshojë drejtimin drejt një politike që inkurajon një zgjidhje diplomatike për Ukrainën.
Kohët e fundit ka pasur një rritje të ndjeshme të ndërhyrjeve ruse në Evropë. Ato filluan në mesin e shtatorit me dronë rusë që shkelën hapësirën ajrore polake , duke ‘detyruar’ Poloninë të vendoste forcat e saj ajrore për të mbrojtur sovranitetin e saj.
Më pas, një dron rus shkeli hapësirën ajrore rumune. Ndoshta më shqetësuese është se tre MiG-31 rusë shkelën qëllimisht hapësirën ajrore estoneze në një akt qartësisht provokues.
Por këto ndërhyrje të njohura ruse po i tejkalojnë kufijtë. Aeroportet në Evropë përsfhirë Kopenhagen dhe Mynih, kanë ndërprerë fluturimet, pas ‘pikasjes’ së dronëve të panjohur.
Analistët besojnë gjithnjë e më shumë se këto dronë misteriozë operohen nga agjentë rusë për të mbjellë frikë dhe tension në Evropë. Mbetet për t’u parë nëse kjo është e vërtetë.
Dobësimi i ofensivës ruse
Ndërkohë që këto incidente mund të duken sikur po synojnë të përshkallëzojnë konfliktin duke kërcënuar të tërheqin Bashkimin Evropian dhe NATO-n në luftë, ato në vend të kësaj pasqyrojnë dobësinë strategjike ruse ndërsa afrohet dimri.
Gjatë gjithë vitit 2025, Rusia pati disa avantazhe ndaj Ukrainës. Superioriteti rus në prodhimin dhe mobilizimin e armëve, i plotësuar nga ndihma direkte dhe indirekte nga shtete si Koreja e Veriut dhe Kina, e vendosën atë në një pozicion strategjik të favorshëm krahasuar me Ukrainën.
Rusia e ka goditur Ukrainën në shumë fronte
Ndërsa forcat ruse në vijën e frontit përparojnë kundër pozicioneve ukrainase, Rusia rriti ritmin dhe volumin e sulmeve të saj me dronë dhe raketa kundër qyteteve ukrainase. Megjithatë, edhe pse dronët dhe raketat ruse i kanë shkaktuar shkatërrime dhe viktima të konsiderueshme Ukrainës në vitin 2025, ukrainasit ende nuk e kanë humbur vullnetin për të rezistuar.
Forcat ruse përfituan nga kjo çekuilibër strategjik kundër Ukrainës për të pushtuar territorin ukrainas. Megjithatë, është kritike të theksohet se, ndërsa forcat ruse kanë arritur përparime, ato nuk kanë arritur një përparim vendimtar kundër Ukrainës. Për më tepër, fitimet minimale të Rusisë në shtator tregojnë se ofensiva e saj po ngec.
Moti i vjeshtës dhe i ftohti e shiu që do të vijnë si pasojë do t’i pengojnë më tej operacionet ofensive ruse në Ukrainë. Viti 2025, që fillimisht dukej sikur do të favorizonte Rusinë, ka bërë që Putini të mos ketë shumë për të treguar.
Për më tepër, Ukraina nuk ka qenë pasive gjatë kësaj periudhe.
Shfrytëzimi i dobësive ruse
Nga pikëpamja numerike dhe materiale, Ukraina është në disavantazh të konsiderueshëm ndaj Rusisë. Por qeveria e Putinit ka dy pika të ndërlidhura që Ukraina kërkon t'i minojë: mbështetjen e brendshme për Putinin dhe ekonominë ruse.
Shkalla e mbështetjes së brendshme për Putinin është një temë debati midis studiuesve dhe analistëve. Por veprimet e Putinit sugjerojnë se ai është aq nervoz për këtë saqë po kërkon të izolojë bazën e tij të mbështetjes nga efektet e luftës. Për ta bërë këtë, ai po ruan iluzionin e një ekonomie të fortë ruse.
Por Elvira Nabiullina, guvernatorja e bankës qendrore të Rusisë, ka paralajmëruar se ekonomia ruse është në telashe. Putini i ka injoruar paralajmërimet e saj dhe në vend të kësaj ka ofruar përgjigje të shkurtra ndaj kritikave ndaj ekonomisë ruse.
Pavarësisht reagimit indiferent të Putinit ndaj dobësisë së ekonomisë ruse, Ukraina e njeh brishtësinë e qëndrimit të tij. Në fakt, Ukraina tani po godet vazhdimisht burimin në zemër të prosperitetit të pasigurt të Rusisë: naftën.
Nafta dhe gazi natyror përbëjnë të paktën 30% të buxhetit federal rus. Inovacionet ukrainase në teknologjinë e dronëve dhe raketave i kanë lejuar Ukrainës të godasë në mënyrë të përsëritur objektet ruse të rafinimit dhe logjistikës së naftës dhe gazit natyror .
Kjo ka rezultuar në shpalljen nga Rusia të një moratoriumi të plotë mbi eksportet e benzinës për pjesën tjetër të vitit. Për më tepër, Rusia u detyrua së fundmi të zgjerojë pjesërisht një ndalim eksporti edhe për naftën.
Mungesat e karburantit do të bëhen edhe më të theksuara, ndërsa kërkesat për energji rriten gjatë dimrit të ftohtë rus. Baza e Putinit, shkurt, mund të detyrohet më në fund të përballet me pasojat e politikave të tij.
Përshkallëzo për të ç’tensionuar
Dështimet strategjike ruse në vitin 2025, së bashku me rritjen e presionit ukrainas, ndihmojnë në shpjegimin e përpjekjeve subversive të Rusisë në Evropë.
Një element i keqkuptuar i doktrinës strategjike ruse është koncepti i përshkallëzimit për të ç’tensionuar situatën. Edhe pse kjo taktikë zbatohet më shpesh në strategjinë bërthamore, ajo zbatohet në të gjitha aspektet e doktrinës strategjike të Rusisë.
Politikanët dhe gjeneralët rusë po llogarisin se Evropa është njëkohësisht e papërgatitur dhe e pavullnetshme për të zhvilluar luftë kundër Rusisë. Për më tepër, udhëheqësit rusë po mbështeten në bindjen se udhëheqësit evropianë, pavarësisht retorikës së tyre, do të bëjnë gjithçka që është e mundur për të eliminuar shkakun rrënjësor të ndërhyrjeve të fundit të Rusisë në hapësirën ajrore evropiane: luftën Rusi-Ukrainë.
Putini, pasi duket se i ka shtyrë evropianët në prag të luftës, ka të ngjarë të ndryshojë drejtimin drejt një politike që inkurajon një zgjidhje diplomatike për Ukrainën. Putini ka ndjekur një strategji të ngjashme duke u dukur më i prirur diplomatikisht në dimrat e vitit 2024 dhe në fillim të vitit 2025. Udhëheqësit botërorë , të dëshpëruar që lufta të mbarojë, i kanë trajtuar propozime të tilla më seriozisht sesa duhej.
Dronët dhe raketat ruse mund të kenë rezultuar shkatërruese për Ukrainën, por ato nuk e kanë ndryshuar ekuilibrin strategjik.
Nga ana tjetër, sulmet e Ukrainës duket se po japin fryte strategjike në një moment kritik të cënueshmërisë së Rusisë, duke e detyruar Putinin të përdorë mjete jokonvencionale për të siguruar fitoren kundër Ukrainës./ Përshtati "Pamfleti" Nga "The Conversation"
Shënim: James Horncastle është profesor asistent dhe profesor Edëard dhe Emily McWhinney në marrëdhëniet ndërkombëtare, Universiteti Simon Fraser.
Lini një Përgjigje