
Politikanët belgë dhe drejtuesit e lartë të financave kanë qenë subjekt i një fushate frikësimi të orkestruar nga inteligjenca ruse që synon të bindë vendin të bllokojë përdorimin e aseteve prej 185 miliardë eurosh për Ukrainën, sipas agjencive evropiane të inteligjencës.
Zyrtarët e sigurisë i treguan gazetës Guardian se kishte pasur shënjestër të qëllimshme të figurave kyçe në Euroclear, depozita e letrave me vlerë që mban shumicën e aseteve të ngrira të Rusisë, dhe udhëheqësve të vendit.
Udhëheqësit e BE-së, që do të takohen të enjten në Bruksel, po debatojnë nëse do të miratojnë huazimin e fondeve të nevojshme urgjentisht për Ukrainën, të siguruara nga asetet e bankës qendrore ruse, thelbësore për të mbështetur përpjekjet e luftës të Kievit deri në vitet 2026 dhe 2027.
Zyrtarët besojnë se fushata është përgjegjësi e inteligjencës ushtarake GRU të Rusisë, megjithëse ka një debat rreth shkallës së kërcënimit. "Ata janë përfshirë me siguri në taktikat e frikësimit", tha një zyrtar evropian.
Belgjika është në fokus sepse 185 miliardë nga 210 miliardë eurot e aseteve të bankës qendrore ruse të ngrira nga BE-ja që nga fillimi i pushtimit të plotë të Ukrainës nga Moska, mbahen në Euroclear me seli në Bruksel.
Të enjten dhe të premten, udhëheqësit e BE-së do të takohen për të vendosur nëse do të bien dakord për një kredi fillestare prej 90 miliardë eurosh të siguruar mbi asetet e bankave ruse të bllokuara.
Belgjika ka shprehur shqetësime në lidhje me ligjshmërinë e skemës dhe thotë se do të bjerë dakord vetëm nëse ka garanci se Euroclear do të rimbursohet plotësisht nëse Rusia arrin të padisë për paratë e saj.
Rusia ka paralajmëruar publikisht se shfrytëzimi i aseteve do të përbënte vjedhje dhe banka e saj qendrore tha se po kërkon 230 miliardë dollarë dëmshpërblim nga Euroclear në një çështje të ngritur në gjykatat e vendit. Por kuptohet që fushata e frikësimit është përqendruar te individë kyç.
Kërcënime janë drejtuar ndaj Valerie Urbain, drejtoreshës ekzekutive të Euroclear, dhe drejtuesve të tjerë të lartë në grupin e shërbimeve financiare.
Euroclear bëri të ditur se “çdo kërcënim i mundshëm trajtohet me përparësi maksimale dhe hetohet thellë, shpesh me mbështetjen e autoriteteve sipas rastit.”
Një hetim më herët këtë muaj nga faqja e lajmeve EUobserver iu referua kërcënimeve të bëra ndaj Urbain në vitet 2024 dhe 2025, dhe se ajo kërkoi mbrojtje nga policia belge.
Kjo iu refuzua dhe ajo dhe drejtuesit e kompanive të tjera më pas punësuan fillimisht një firmë sigurie belge, pastaj një firmë franceze për të siguruar truproja, sipas raportit.
Në fillim të dhjetorit, Bart De Wever, kryeministri i Belgjikës, tha në një intervistë me gazetën La Libre se “askush nuk beson se Putini do ta pranojë me qetësi konfiskimin e aseteve ruse. Moska na ka bërë të ditur se në rast të një konfiskimi, Belgjika dhe unë personalisht do t’i ndiejmë pasojat përjetësisht.”
E pyetur për të shpjeguar këto komente në fillim të këtij muaji, zyra e kryeministrit iu referua vërejtjeve të mëparshme të bëra nga De Wever, duke përshkruar rreziqet ligjore dhe financiare me të cilat përballen kompanitë perëndimore.
Në një konferencë për shtyp në tetor, De Wever kishte thënë se “Moska na ka thënë se nëse i prekim paratë, do t’i ndiejmë pasojat përjetësisht”, dhe vazhdoi duke përmendur kundërmasat ruse, duke përfshirë konfiskimin e parave perëndimore të ngrira në bankat ruse, sekuestrimin e kompanive perëndimore dhe vendime të ngjashme nga juridiksione miqësore me Moskën.
Zëdhënësi të mërkurën refuzoi të komentojë mbi kërcënimet e raportuara kundër ministrave të qeverisë belge ose kreut të Euroclear, duke vënë theksin te arsyet e sigurisë.
Një zëdhënës i ministrit të Jashtëm të Belgjikës, Maxime Prévot, i cili është gjithashtu zëvendëskryeministër dhe ka qenë i përfshirë në bisedimet mbi kredinë e dëmshpërblimeve, tha se ata nuk kishin “asnjë informacion të tillë” në lidhje me kërcënimet ndaj tij.
Mbretëria e Bashkuar, e cila besohet se mban 27 miliardë euro nga asete të ngrira të Rusisë, mbështet lëvizjen për të përdorur fondet e palëvizura për Ukrainën. Belgjika gjithashtu ka këmbëngulur që vendet e tjera që mbajnë asete ruse, të cilat vlerësohen të kenë një vlerë prej 290 miliardë eurosh në të gjithë botën, të ndërmarrin veprime të ngjashme për të treguar solidaritet dhe për të zvogëluar rrezikun ligjor.
Keir Starmer, kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, i tha biznesmenit Roman Abramovich të lirojë 2.5 miliardë paund të të ardhurave nga shitja e klubit të futbollit Chelsea në vitin 2022 brenda 90 ditëve ose të përballet me veprime ligjore. Britania dëshiron që të gjitha paratë t'u jepen viktimave të luftës në Ukrainë, por miliarderi ka thënë se dëshiron që edhe viktimat ruse të përfitojnë.
Zyrtarët dhe ekspertët ukrainas pranojnë se kredia e BE-së është thelbësore për të ruajtur përpjekjet luftarake të vendit për dy vitet e ardhshme. Nataliia Shapoval, drejtuese e Institutit KSE, një organizatë kërkimore ekonomike me seli në Kiev, tha se Ukrainës i duheshin 50 miliardë dollarë financim të jashtëm në vitin 2026, por vetëm gjysma e të cilave ishte zotuar tashmë.
Edhe pse Ukraina mund ta kalonte tremujorin e parë të vitit pa mbështetjen shtesë nga BE-ja, “probleme të mëdha do të lindnin nga tremujori i dytë dhe madje edhe më shumë në gjysmën e dytë të vitit”, me Kievin që ka të ngjarë të detyrohet të shkurtojë buxhetet e mbrojtjes dhe të bëjë kompromise të vështira me shpenzimet sociale.
Zyrtarët ukrainas shpresojnë se një marrëveshje financimi me BE-në mund ta vërë Rusinë nën presion financiar afatmesëm. Vitin tjetër, 38% e buxhetit shtetëror të Rusisë do të shkojë për financimin e ushtrisë së saj, ndërsa pritet që ky vit të përfundojë me një hendek buxhetor prej rreth 70 miliardë dollarësh (52 miliardë paund), sipas Shapoval. /Përshtatur nga The Guardian/
Lini një Përgjigje