FLASH
Shkruar nga Nina L. Khrushcheva
Në vitet 1970, qytetarët e Bashkimit Sovjetik talleshin me kotësinë e çmendur të Leonid Brezhnjevit, nevojën e tij të pangopur për lëvdata dhe servilizmin e rrethit të tij. Por kjo nuk ishte asgjë në krahasim me sjelljen vetë-mburrëse të Donald Trump dhe servilizmin e mbështetësve të tij...
Vëzhguesit kanë dhënë alarmin në lidhje me ambiciet autoritare të Donald Trump, që shumë kohë përpara se ai të zgjidhej për herë të parë në vitin 2016. Që nga rikthimi i tij në Shtëpinë e Bardhë, ata kanë paralajmëruar gjithashtu se ligjvënësit republikanë dhe shumica konservatore e Gjykatës së Lartë do të vazhdojnë ta ndihmojnë atë. E megjithatë, në Shtetet e Bashkuara dhe në mbarë botën, udhëheqësit vazhdojnë ta kënaqin dhe ta lajkatojnë atë.
Administrata e dytë e Trumpit ka justifikuar ndërhyrjet më të tmerrshme, duke synuar agjencitë dhe institucionet që mbrojnë demokracinë në vend dhe projektojnë fuqi të butë jashtë vendit, duke përfshirë Agjencinë Amerikane për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID), Departamentin e Arsimit dhe Administratën e Sigurimeve Shoqërore.
Administrata e Trump ka vendosur ushtrinë në qytetet amerikane pa arsye të qëndrueshme, ka nisur një fushatë masive deportimi që ofron pak ose aspak proces të rregullt ligjor dhe ka sfiduar vazhdimisht vendimet e gjyqtarëve.
Dhe që nga fundi i verës, ajo ka bombarduar anije në Karaibe që pretendon se transportojnë drogë në SHBA.
Duke ndjekur shembullin e George Orwell, administrata Trump është përpjekur gjithashtu të manipulojë realitetin. Ajo ka fshirë kërkimet mbi ndryshimet klimatike dhe ekstremizmin e ekstremit të djathtë nga faqet e internetit të qeverisë, ka vonuar publikimin e të dhënave të vendeve të punës dhe inflacionit (ndërsa pretendon se ekonomia po ecën mirë) dhe ka hedhur poshtë çdo realitet të pakëndshëm si "mashtrime" të Demokratëve. Ndërkohë, Trump e përfshin emrin e tij në çdo gjë që mundet, nga një faqe interneti e re që shet ilaçe me zbritje (TrumpRx) deri te Instituti i Paqes i SHBA-së (tani Instituti i Paqes Donald J. Trump).
Në ndjekjen e tij të pamëshirshme të vetë-lavdërimit, dhe një Çmimi Nobel për Paqen, Trump pretendon se i ka dhënë fund konflikteve që janë ende në vazhdim ose që nuk kanë ndodhur kurrë, ose në të cilat roli i tij është i dyshimtë. Komiteti i Nobelit nuk ra pre e lobimit të Trump, por të tjerë kanë parë në egon e brishtë të Trump një mundësi për të fituar favorin e tij. Kjo shpjegon pse Federata Ndërkombëtare e Shoqatave të Futbollit (FIFA), organi ndërkombëtar qeverisës i futbollit, krijoi një "çmim paqeje" vetëm për Trump, i cili e pranoi çmimin me një gëzim të pazakontë në Qendrën për Artet Performuese (të cilës Trump është gjithashtu i vendosur t'i shtojë emrin e tij), “John F. Kennedy”.
Ndërsa administrata e tij kritikon "trofetë e pjesëmarrjes" dhe ndalon programet e diversitetit, barazisë dhe përfshirjes për shpërfillje të meritës, Trump kërkon paturpësisht vlerësime të pamerituara, dhe shpërblen ata që i binden. Presidenti i FIFA-s, Gianni Infantino, e di këtë. Edhe Azerbajxhani, i cili e nominoi Trumpin për çmimin Nobel në një përpjekje për të fituar favorin e tij. Është ndoshta një investim i mirë: nga Katari dhe Pakistani në Zvicër, qeveritë kanë korrur përfitime të mëdha, në këmbim të adhurimit, dhuratave të bollshme dhe marrëveshjeve fitimprurëse biznesi.
Disa udhëheqës evropianë u “neveritën” nga marrëdhëniet e Zvicrës me Trumpin. Por ata nuk e kanë shmangur poshtërimin e vetes në përpjekjet e tyre për ta mbajtur Trumpin në anën e tyre. Këtë verë, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, e quajti atë “baba”, me sa duket duke shpresuar se shakaja do ta kënaqte egon e Trumpit mjaftueshëm sa ta bindte atë të mos braktiste Evropën dhe të tradhtonte Ukrainën.
Ndërsa Trump e shijoi komentin, Strategjia e re e Sigurisë Kombëtare e administratës së tij e përshkruan Evropën jo si të barabartë, por si një telash ekonomikisht të ndenjur që po shkon drejt "zhdukjes së qytetërimit". Ndërkohë, me superfuqinë tjetër, Rusinë, Trump dëshiron të "rivendosë stabilitetin strategjik".
Ndoshta askush nuk e lajkaton Trumpin më shumë sesa vetë ai. Kur mori përsipër si prezantues i ceremonisë Kennedy Center Honors, ai pretendoi se shfaqja po merrte "vlerësime entuziaste" edhe para se të mbaronte.
"Kjo është mbrëmja më e madhe në historinë e Kennedy Center", deklaroi ai, duke shtuar "as një konkurs".
Ndonjëherë dikush pyet veten nëse ai e ka humbur aftësinë për të folur pa kënduar.
Por ligjvënësit dhe zyrtarët amerikanë me siguri i bëjnë Trumpit një konkurrencë të fortë. Mbledhjet e kabinetit janë bërë qesharake, me zyrtarë që e mbulojnë me radhë Trumpin me lëvdata (ndërsa ai herë pas here dremit). Kohët e fundit, Sekretarja e Sigurisë Kombëtare e SHBA-së, Kristi Noem, shkoi aq larg sa e falënderoi atë për "mbajtjen larg të uraganeve" gjatë sezonit të kaluar të stuhive.
Për këdo që është rritur në Bashkimin Sovjetik, këto skena janë shumë të njohura. Të gjitha llojet e fenomeneve natyrore, nga ndërrimi i stinëve te rrjedha e lumenjve dhe shkëlqimi i diellit, u atribuoheshin udhëheqësve të mëdhenj në Kremlin, të cilët, të pakënaqur me pushtetin që ushtronin, gjithashtu merrnin çmime dhe lavdërime.
Në vitin 1964, kryeministri sovjetik Nikita Hrushov (stërgjyshi im) i dha aleatit të tij anti-imperialist, presidentit egjiptian Gamal Abdel Nasser, nderin më të lartë të BRSS-së, Hero të Bashkimit Sovjetik.
Ndërsa ky veprim ishte strategjik, Nasser i kishte dhënë atij ekuivalentin egjiptian, Urdhrin e Nilit, ai shkaktoi një reagim të ashpër midis mbështetësve dhe kritikëve të Hrushovit. Çmimi i Heroit zakonisht rezervohej për njohjen e shfrytëzimeve të jashtëzakonshme, jo për autokratët e huaj me fjalë të ëmbla. Edhe në Bashkimin Sovjetik, diktatorët lajkatues mund të kishin efekt të kundërt.
Duke parë Trumpin, kthehem vazhdimisht në fëmijërinë time në vitet 1970. Ceremonia e ndarjes së çmimeve të FIFA-s më kujtoi shumë të tjera për Leonid Brezhnjevin, i cili u vlerësua me 114 medalje ndërkombëtare dhe sovjetike (njëra prej të cilave u anulua më vonë). Ashtu si Stalini, edhe ai u bë “marshal”, grada më e lartë ushtarake e BRSS-së.
Megjithatë, në Bashkimin Sovjetik ne e përqeshnim kotësinë e Brezhnjevit, nevojën e tij të pangopur për lëvdata dhe servilizmin e rrethit të tij. Sot, krahasuar me sjelljen e Trumpit dhe atyre që e mundësuan, veprimet e Brezhnjevit duken si çuditshmëritë e padëmshme të një plaku. Vetëm Stalini dhe dinastia Kim e Koresë së Veriut kanë arritur ndonjëherë këtë nivel absurditeti.
Sjellja e Trump nuk duhet të habisë askënd: historia është plot me autokratë narcisistë. Por, në një vend që e reklamon veten si një vend lirie dhe trimërie, reagimi i tij servil dhe i ndrojtur ndaj ngacmimit, korrupsionit dhe konsolidimit të pushtetit bie në sy. Pavarësisht ndjekjes së Trump për hakmarrje kundër armiqve të perceptuar, republikanët amerikanë nuk po deportohen pikërisht në gulag.
Ata, si shumë udhëheqës të huaj, po zgjedhin të gjunjëzohen. Nëse demokracia mund të shpërbëhet kaq lehtë në SHBA, kush mund të shërbejë si model për ata që luftojnë regjimet autoritare të rrënjosura si ato në Rusi dhe Kinë? /Përshtatur nga Project Syndicate/
Nina L. Khrushcheva, profesoreshë e Çështjeve Ndërkombëtare në The New School, është bashkautore (me Jeffrey Tayler), së fundmi, e librit “Në Gjurmët e Putinit: Në kërkim të shpirtit të një perandorie në të gjithë zonat kohore të Rusisë”
Pershkrim shume i sakte. Nese demokracia shperbehet kaq lehte ne SHBA,kush mund te sherbeje si model per ata qe luftojne regjimet autoritare te rrejosura si ato ne Rusi dhe Kine. Nganjehere dyshoj tek teorite konspirative sipas te cilit edhe ne SHBA qe njihet si shteti ku populli eshte sovrani,ne realitet jane disa faktore te tjete percaktues qe zgjedhin udheheqes dhe percaktojne kahun e drejtimit.