FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Trump, Merz, Macron dhe tani Putin: udhëheqësit botërorë po shkojnë gjithnjë e më shumë drejt Pekinit…
Xi Jinping ka çdo arsye për të triumfuar: sapo Donald Trump u largua javën e kaluar, të martën mbërriti edhe Vladimir Putin. Të dy mysafirët kanë të njëjtin fat, në lojën globale të pushtetit ata varen nga Pekini.
Procesioni diplomatik në Sallën e Madhe të Popullit tregon qartë se Kina tashmë është e pashmangshme. Megjithatë, kjo nuk është vetëm meritë e Xi-t. Trump dhe Putin, me politikat e tyre të paparashikueshme, kanë ndihmuar fuqishëm si mbështetës indirektë. Xi po e shfrytëzon këtë me gjakftohtësi.
Ndërsa SHBA-të nën Donald Trump shkatërrojnë aleanca me kërcënime të çrregullta tarifash dhe Rusia është futur në izolim për shkak të luftës në Ukrainë, Xi po i shfrytëzon strategjikisht gabimet e superfuqive të tjera.
Ai nuk i poshtëron hapur, i lë të dështojnë vetë. Kina sot dikton çmimet për naftën ruse, kontrollon zinxhirët kritikë të furnizimit të Perëndimit dhe, në konfliktin e fundit me Iranin, paraqitet si garancia e vetme e besueshme për stabilitetin global. Kushdo që dëshiron të mbijetojë në këtë rend të ri botëror, duhet të paraqitet në Pekin.
Kina paraqitet si partner i besueshëm
Simona A. Grano, eksperte për Kinën në Universitetin e Cyrihut, shpjegon se “Pekini ka punuar me shumë kujdes vitet e fundit për t’u paraqitur si fuqi qendrore globale.” Mjetet për këtë janë lidhjet e ngushta ekonomike, projektet strategjike infrastrukturore si “Belt and Road Initiative” (Rruga e Re e Mëndafshit), si dhe një komunikim ndërkombëtar shumë profesional.
Në të njëjtën kohë, ngritja globale e Kinës po inskenohet në mënyrë perfekte nga Partia Komuniste. “Pekini po ndërton me vetëdije historinë e një Kine që përfaqëson stabilitet, besueshmëri dhe partneritete afatgjata, sidomos në kontrast me një Perëndim që duket gjithnjë e më i polarizuar”, thotë Grano.
Sidomos në Jugun Global, kjo makineri propagandistike funksionon. Ndërsa SHBA-të shpesh veprojnë me ton superior dhe moralizues, Kina ofron investime afatgjata dhe paraqitet si partnere e barabartë. Por kjo strategji po funksionon edhe në Perëndim, e nxitur nga humbja e thellë e besimit ndaj Uashingtonit dhe Moskës.
Fluks vizitash tek Xi
Gjatë 365 ditëve të fundit, në Pekin kanë shkuar një numër rekord përfaqësuesish të lartë shtetërorë. Më poshtë një pjesë e listës së mysafirëve të Xi-t dhe arsyet e vizitave të tyre:
Vladimir Putin, Rusi: mbështetje ekonomike përmes eksporteve të naftës dhe gazit
Donald Trump, SHBA: hapja e Ngushticës së Hormuzit për tregtinë e naftës
Friedrich Merz, Gjermani: kushte të drejta tregu për industrinë dhe ndërmjetësim për Ukrainën
Emmanuel Macron, Francë: mbrojtja e eksporteve europiane nga politika tarifore amerikane
Keir Starmer, Britani e Madhe: rifillimi i dialogut ekonomik të bllokuar
Mark Carney, Kanada: diversifikimi i eksporteve të lëndëve të para jashtë SHBA-ve
Pedro Sánchez, Spanjë: stabilizimi i marrëdhënieve ekonomike dhe investime të reja
Ursula von der Leyen, BE: akses në treg dhe mbështetje për luftën në Ukrainë
Petteri Orpo, Finlandë: marrëdhënie tregtare, teknologji të gjelbra dhe koordinim për kërcënimin nga Rusia
Kina shkel premtimet
Megjithatë, duhet bërë kujdes: Kina nuk dëshiron vetëm të jetë partnere tregtare, por ndjek qartë interesat e veta gjeopolitike. Kjo shihet në qëndrimin gjithnjë e më agresiv ndaj Tajvanit, Japonisë dhe Filipineve.
Grano paralajmëron se “Kina ka treguar disa herë se interesat politike ose strategjike kanë përparësi ndaj marrëveshjeve të mëparshme.”
Shembulli më i mirë është Hong Kongu ku rregullimi “Basic Law” duhej t’i garantonte metropolit 50 vite autonomi të gjerë, por Pekini e kufizoi ndjeshëm pas vetëm 23 vitesh.
Edhe projektet gjigante të Rrugës së Re të Mëndafshit janë nën kritika. Përmes kontratave jo transparente të kredive, Pekini po i shtyn sidomos vendet më të varfra në një kurth të rrezikshëm borxhesh. “Kush bashkëpunon me Kinën duhet të peshojë me shumë kujdes mes mundësive ekonomike dhe varësive strategjike”, përfundon Grano.
Perëndimi duhet të rikuperojë terren
Problemi i Kinës është se vetë gjiganti po përballet me probleme të mëdha të brendshme. Plakja e popullsisë, borxhet masive, kriza e pasurive të paluajtshme dhe besimi i dobët i konsumatorëve po e ngadalësojnë ekonominë.
Prandaj, Grano nuk beson se Kina do t’i zëvendësojë SHBA-të si superfuqia e vetme botërore. Ajo e sheh botën duke lëvizur drejt një rendi shumëpolar.
“Pika vendimtare nuk është vetëm sa e fortë bëhet Kina, por edhe sa arrin Perëndimi të ruajë unitetin dhe tërheqjen e vet”, shprehet ekspertja. /Përshtatur nga Blick/
Po e pate banken e depot plot ben ligjin e Kina ia ka arritur kesaj. E bene Kinen shtet te pasur e te forte duke i dhene Rusia bomben berthamore e tekniken ushtarake, USA teknollogjine permes krahut te lire te punes e tani e them pa trurp e harbuteri, Kina u thote, hani nje mut. Mesoni o rinia kokeboshe pak histori, ekonomi, e strategji dhe pastaj do e kuptoni se sa jemi varferuar.