FLASH
Shkruar nga Amelia Lester
Si e formësuan tarifat e Trump gjeopolitikën këtë vit…
Edhe pse tarifat nuk kanë qenë në modë që nga shekulli i 19-të, Donald Trump i ka parë ato si një zgjidhje për atë që ai e percepton si një sistem tregtar global të padrejtë prej të paktyën nga vitet 1980.
Në vitin 2025, Trump, tani president i SHBA-së, iu drejtua taksave të importit si një kurë për të gjitha problemet. Por në shumë mënyra, kura doli të ishte më e keqe se sëmundja. Si rezultat i pasigurisë dhe kaosit që shkaktuan tarifat e Trump, ekonomia amerikane u tkurr në 3-mujorin e parë të këtij viti. Dhe ndërsa kompanitë deri më tani kanë përthithur kryesisht kostot e taksave, konsumatorët po fillojnë të paguajnë vetë.
Nëse amerikanët janë të hutuar se pse hamburgerët e tyre janë më të shtrenjtë (çmimet e mishit të grirë të viçit janë rritur me 14.2 përqind nga një vit më parë), pjesa tjetër e Botës është edhe më e hutuar nga mënyra se si Trump e ka përmbysur rendin tregtar. Në prill, kur Trump njoftoi tarifa të larta për pothuajse të gjithë partnerët tregtarë të SHBA-së, zyrtarët e administratës premtuan "90 marrëveshje në 90 ditë". Ky afat është zgjatur, por marrëveshjet janë ende të rralla . Marrëveshjet që janë arritur ndryshojnë në qëndrueshmëri dhe formalitet.
Gjykata Supreme e SHBA-së pritet të vendosë së shpejti në çështjen Learning Resources kundër Trump, e cila do të përcaktojë nëse tarifat e vendosura nga Trump kalojnë kërkesat statutore dhe kushtetuese.
Ndërkohë, Keith Johnson i FP shkruan se të ashtuquajturat tarifa të Ditës së Çlirimit kanë krijuar "një realitet të ri për një vend dhe një planet, prosperiteti i të cilit pas Luftës së Dytë Botërore u nxit nga një përpjekje dekadashe për të hequr barrierat tregtare".
1. Tarifat e Trump po prishin transportin global detar
Transporti detar është, sipas përkufizimit, në ballë të tregtisë globale. Kjo ishte industria e parë që ndjeu dhimbjen e tarifave të Trump. Por “siç është kthyer në zakon, linjat detare kanë përshtatur udhëtimet dhe procedurat e tyre”, dhe dëmi afatgjatë i shkaktuar nga turbulencat e anijeve mund të godasë tokën. Kjo situatw mund tw ccojw nw humbje të afërta të vendeve të punës, duke filluar nga punëtorët e portit.
2. Pse Pekini mendon se mund ta mposhtë Trumpin
Edhe pse e shkroi artikullin vetëm një javë pas njoftimit të tarifave të Trump në prill, Scott Kennedy i Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare u tregua parashikues në analizën e tij se si Kina do t'u përgjigjej detyrimeve të SHBA-së.
“Përshkallëzimi, loja e ashpër dhe paqëndrueshmëria e Trump ka të ngjarë të jenë një humbje kohe monumentale”, shkruan Kennedy, duke pasur parasysh avantazhet relative të Kinës në një luftë tregtare. “Gara e vërtetë për konkurrencë sistemike, të paktën për momentin, ka mbaruar”, shton ai, duke treguar një rivlerësim më pozitiv të kohëve të fundit nga audiencat kineze dhe ndërkombëtare në lidhje me qëndrueshmërinë dhe pikat e forta të sistemit ekonomik kinez krahasuar me homologun e tij amerikan.
3. Tarifat e Trump përmbysin tregtinë globale
Siç premtoi, Trump i zbatoi tarifat e shtyra më 1 gusht, me taksa ndëshkuese importi për pothuajse çdo mall nga vendet e botës. Problemi është keqdiagnoztifikimi i vazhdueshëm nga Trump si për problemin ashtu edhe për zgjidhjen.
Tarifat paraqesin lajme të këqija për rritjen ekonomike të SHBA-së, inflacionin dhe papunësinë, dhe pse ekspertët mendojnë se tarifat e importit do të vazhdojnë edhe pasi Trump të largohet nga detyra.
4. Kush i mban letrat e forta në pokerin sino-amerikan?
Duke u bazuar në dashurinë e dukshme të Trump për pokerin, profesori i Universitetit të Harvardit, Graham Allison, jep detaje mbi "pesë duart e fundit" në "ndeshjen e pokerit sino-amerikan" që ishte lufta tregtare e këtij viti. Ai fillon me njoftimin fillestar të Trump në prill dhe përfundon me arsyet pse Uashingtoni mund të ketë ende disa letra të forta për të luajtur.
Ndërsa nuk ka një mënyrë të lehtë për të eliminuar dobësitë e krijuara nga mbështetja e SHBA-së te Kina për artikuj jetikë, shkruan Allison, Kina gjithashtu mbetet e varur nga Shtetet e Bashkuara për disa gjëra, dhe dollari amerikan është ende monedha rezervë botërore.
Allison pyet: “A mund të bëhet kjo njohje e ndërsjellë e ndërvarësisë së pashmangshme themeli për një kapitull të ri në rivalitetin midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës?” Ja ku duhet të shpresojmë që viti 2026 të sjellë një version të “frenimit dhe bashkëjetesës së ndërsjellë” si ai që dikur gëzonin Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Sovjetik, sugjeron Allison.
5. Tarifat e Trump kërcënojnë fundin e neutralitetit
Për një komb si Zvicra, e ndërtuar mbi shtyllat e neutralitetit, demokracisë së drejtpërdrejtë dhe maturisë financiare, tarifat e Trump nuk përfaqësojnë vetëm një tronditje ekonomike, por edhe një tronditje ekzistenciale.
“Në një epokë të shtrëngimit ekonomik”, argumenton Ali Ahmadi i Qendrës së Gjenevës për Politikat e Sigurisë, “neutraliteti i kultivuar me kujdes nga Zvicra nuk ofronte më mbrojtje».
Vështirësitë e Zvicrës sinjalizojnë një shembje më të gjerë të marrëveshjes së pasluftës që u lejonte kombeve të vogla e të pasura të mbeteshin politikisht të paangazhuara, ndërkohë që ekonomikisht të begata. Fuqitë e mesme kudo, shkruan Ahmadi, tani do të detyrohen të zgjedhin anë në një rend botëror gjithnjë e më bipolar. /Përshtatur nga Foreign Policy/
Lini një Përgjigje