TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota 4 Shkurt 2025, 16:28

Një mister tarifor? Si mund të ndikojnë politikat tregtare të Trump në BE

Shkruar nga Thomas Moller-Nielsen

Një mister tarifor? Si mund të ndikojnë politikat tregtare

Deficiti i përgjithshëm tregtar i SHBA me BE-në arriti në 51.8 miliardë euro, 6 deri në 7 herë më i vogël se sa pretendonte Trump.

Donald Trump tha të dielën se SHBA do të vendosë “detyrimisht” tarifa ndaj BE-së për të adresuar “mizoritë” e kësaj të fundit për një deficit tregtar me Uashingtonin.

Natyrisht, presidenti i SHBA-së ka një mundwsi për të mos i zbatuar kërcënimet e tij. Për shembull, të hënën ai tha gjithashtu se një tarifë prej 25% për mallrat meksikane dhe kanadeze të shpallur tre ditë më parë do të " ndërpritet" për të lënë kohë për arritjen e një "marrëveshjeje" të imigracionit.

Në të vërtetë, i vetëshpalluri 'njeriu tarifor' ka një marrëdhënie disi të ngjeshur me të vërtetën në përgjithësi – siç dëshmohet nga qwndrimi i tij gjatë fushatës së tij të parë presidenciale se ai ishte "100%” i sigurt qw Meksika do të paguante për një mur kufitar me fqinji verior. Por kjo nuk ndodhi.

Megjithatë, kërcënimi i Trump duhet të merret seriozisht – jo më pak sepse detyrimet e tjera të shpallura ndaj Kinës kanë hyrë në fuqi që atëherë. Ai gjithashtu ngre dy pyetje kyçe: Sa ka gjasa që Trump të ndjekë paralajmërimin e tij? Nëse ai vazhdon, cili do të jetë ndikimi në Evropë?

Së pari, megjithatë, ia vlen të shpenzoni pak kohë duke u thelluar se sa "mizor" është deficiti tregtar i Evropës me SHBA-në.

Trump ka të drejtë që Brukseli aktualisht ka një suficit të konsiderueshëm tregtar në mallra me SHBA-në, por nuk është aq i madh sa ai pretendon se është.

Trump tha të dielën se deficiti tregtar i SHBA me BE-në ishte 300 mld dollarë – përpara se të pretendonte, disa minuta më vonë, se ishte 350 miliardë dollarë.

Sipas Komisionit, deficiti tregtar i SHBA-së në mallra në vitin 2023 (viti i fundit për të cilin ka të dhëna të disponueshme) ishte 150 miliardë euro: SHBA importoi 502.3 miliardë euro mallra nga BE-ja dhe eksportoi 346.5 miliardë euro.

Në shërbime, megjithatë, SHBA-ja në fakt pati një suficit tregtar prej 104 miliardë eurosh, me eksporte në 396.4 miliardë euro dhe importe 292.4 miliardë euro.

Kjo do të thotë se deficiti i përgjithshëm tregtar i SHBA me BE-në arriti në 51.8 miliardë euro, 6 deri në 7 herë më i vogël se sa pretendonte Trump.

Pa dyshim, 51.8 miliardë euro është një shifër e lartë. Por, edhe duke supozuar se tepricat tregtare janë të padrejta – një supozim i madh që shumë ekonomistë do ta kundërshtonin me forcë – ai zbehet në krahasim me tepricat e vendeve të tjera në vijën e zjarrit të Trump.

Në veçanti, deficiti tregtar i SHBA me BE-në është rreth 7 herë më pak se deficiti tregtar me Kinën  dhe më pak se gjysma e deficitit tregtar me Meksikën .

Deficiti i përgjithshëm tregtar i SHBA-së me BE-në është i krahasueshëm me deficitin e tij me Kanadanë (53.5 miliardë dollarë ose 52 miliardë euro.) Por duhet të mbahet mend gjithashtu se GDP-ja e BE-së është rreth 8 herë më e madhe se ajo e Kanadasë.

Kështu, si përqindje e PBB-së totale, suficiti tregtar i BE-së me SHBA-në vjen në një masë të vogël 0.3% të PBB-së vjetore, krahasuar me 2.5% të Kanadasë.

Shkurtimisht, nëse marrëdhënia tregtare e BE-së me SHBA-në është me të vërtetë një "mizori", është e vështirë të gjesh fjalë për të përshkruar lidhjet e saj tregtare me vendet e tjera; ndoshta “një mega – mizori”? Apo MAGAtrocity?

A do të vendosen tarifat?

Shumica e analistëve thonë se do të vendosen.

Agathe Demarais, bashkëpunëtore e lartë e politikës në Këshillin Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë, tha se përqendrimi i Trumpit në deficitin tregtar të SHBA-së do të thotë se BE-ja "ka të ngjarë" të jetë e radhës.

Ajo tha gjithashtu se sugjerimi, i bërë nga presidentja e Komisionit Ursula von der Leyen dhe Presidentja e Bankës Qendrore Evropiane, Christine Lagarde, se Evropa mund të shmangë tarifat duke rritur importet e LNG-së amerikane është "jorealiste", duke pasur parasysh se do të kërkonte ndalimin e importeve të LNG-së ruse, që shumë shtete anëtare e konsiderojnë ende si kritike në aspektin ekonomik.

SHBA është bërë eksportuesi i dytë më i madh i LNG në BE, pasi pushtimi i plotë i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022 shkaktoi një kolaps në importet e energjisë në Evropë nga Moska.

“Trump po synon ato ekonomi që regjistrojnë suficitet më të larta tregtare me SHBA-në – që do të thotë se Kina, BE, Kanadaja dhe Meksika do të jenë të gjitha të parat në vijën e zjarrit”, tha ajo.

Alicia García-Herrero, bashkëpunëtore e lartë në Bruegel, vuri në dukje në mënyrë të ngjashme se Evropa duhet "të përgatitet" për tarifat.

“Trump duket se po grindet me vendet që janë më afër”, tha ajo, duke shtuar se tarifa më e ulët e propozuar ndaj Kinës ka të ngjarë të jetë rezultat i dëshirës së Trump për të arritur një “marrëveshje” me Pekinin.

Cili do të jetë ndikimi?

Ndoshta do të jetë e keqe - por jo aq e dëmshme sa, të themi, ndikimi i mundshëm në Kanada ose Meksikë.

Një taksë prej 10% për importet nga BE ka të ngjarë të zvogëlojë PBB-në e bllokut me rreth 0.5-0.9%, thanë dje analistët në Deutsche Bank.

Duke qenë se ekonomia e BE-së pritet të rritet me 1% këtë vit, kjo do të thotë se blloku ka të ngjarë të shtyhet në prag të një recesioni.

Në të kundërt, në një shënim kërkimor të botuar dje, Eric Dor, drejtor i studimeve ekonomike në Shkollën e Menaxhimit të IESEG, sugjeroi se ndikimi i detyrave të shpallura më parë të Trump prej 25% në Meksikë dhe Kanada dhe 10% në Kinë mund të zvogëlojë PBB-në e Kanadasë me 3%, ndërsa ndikimi në Meksikë mund të jetë shumë herë më i lartë.

Pse Europa, në terma relativë, do të kursehet? Kjo për dy arsye.

E para është se tregtia e SHBA-së ka shumë më pak rëndësi për BE-në sesa për Kanadanë dhe Meksikën. Përafërsisht 3/4 e eksporteve totale të Kanadasë dhe 4/5 e eksporteve meksikane shkojnë në SHBA. Në të kundërt, SHBA-ja përbënte pak më pak se një të pestën e eksporteve totale të BE-së në vitin 2023.

Arsyeja e dytë është se shumë nga mallrat që BE eksporton në SHBA – si automobilat luksoz gjermanë dhe produktet farmaceutike të shtrenjta, si ilaçi për humbje peshe Ozempic – janë produkte të nivelit të lartë që zakonisht blihen nga individë relativisht të pasur.

Në gjuhën e ekonomistëve, mallra të tilla janë joelastike në çmim - që do të thotë se kërkesa nuk ndikohet ndjeshëm nga ndryshimet e çmimeve.

Megjithatë, këto shifra dhe vlerësime duhet të merren të gjitha me pak kripë.

"Ka një brez të gjerë pasigurie, jo vetëm rreth vlerësimeve të modelit të ndikimeve të këtyre tarifave, por edhe nëse ato do të mbahen ose do të zhvendosen lart ose poshtë gjatë negociatave," shkruajtën dje analistët në Bloomberg Economics.

Një burim tjetër i mundshëm i pasigurisë është ndikimi i politikave tregtare të Trump mbi dollarin amerikan, i cili është rritur në vlerë që nga tarifat e tij të shpallura - duke kufizuar kështu dëmin e tyre.

“Duke forcuar dollarin, tarifat e Trump mund të zvogëlojnë konkurrencën e eksporteve amerikane, gjë që mund të përfitojë edhe BE”, tha Varg Folkman, një analist në Qendrën e Politikave Evropiane.

Sido që të jenë efektet e tyre, nuk ka pothuajse asnjë dyshim se politikat e Trump, nëse zbatohen, do të kenë një ndikim sizmik – dhe jashtëzakonisht negativ – në ekonominë globale.

"Ne do të presim që tarifat e mëdha të kenë ndikime të mëdha," vunë në dukje analistët e Bloomberg.

Dhe ajo që Trump sapo ka njoftuar është e madhe. /Përshtati Pamfleti nga Euractive/

Lini një Përgjigje