Para luftës me Hamasin në Gaza, një luftë tashmë tre muajshe, Izraeli ishte në lajmet ndërkombëtare për arsye të tjera.
Për disa muaj, nga janari deri në tetor 2023, mijëra izraelitë dolën në rrugët e qyteteve më të mëdha të Izraelit, për të protestuar kundër reformës së diskutueshme të sistemit gjyqësor të promovuar nga koalicioni qeverisës i Benjamin Netanyahu.
Kritikët e Netanyahut dhe partnerëve të tij politikisht ekstremë të qeverisë, Itamar Ben Gvir dhe Bezalel Smotrich, akuzuan qeverinë izraelite për promovimin e ndryshimeve që do të dobësonin pavarësinë e Gjyqësorit dhe Gjykatës së Lartë, duke minuar kështu, në avantazhin e saj, kontrollet dhe balancat institucionale.
Benjamin Netanyahu, i cili gjithashtu po përballet me akuza për korrupsion, u rizgjodh si kryeministër i Izraelit në nëntor 2022, me partinë e tij që siguroi 23.41% të votave. Qeveria e re e koalicionit, megjithatë, që ai formoi, ishte që në momentin e parë cak i kritikave si më e djathta në historinë izraelite.
Me marrjen e detyrës, koalicioni qeverisës i Netanyahut filloi të shtyjë reforma që do të kufizonin ndjeshëm fuqinë e Gjykatës së Lartë.
Bazuar në atë që është promovuar nga lideri i partisë në pushtet Likud dhe partnerët e tij, një qeveri dhe ligjvënës mund, edhe me një shumicë të thjeshtë në Knesset, të ndikojnë në emërimin e gjyqtarëve, të kufizojnë kompetencat e prokurorit të përgjithshëm dhe të "refuzojnë" vendimet e Gjykatës së Lartë. Ndërkohë që Gjykata e Lartë, nga ana tjetër, nuk do të kishte më kompetencë për të goditur ligjet e miratuara si "të paarsyeshme" si në të kaluarën.
Në një kontekst të tillë, qindra mijëra izraelitë dolën në rrugë, duke demonstruar kundër kthesave të supozuara "diktatoriale" dhe "antidemokratike" të qeverisë, me tensionin e brendshëm që merr edhe dimensione "luftë civile".
Jo rastësisht, kur Netanyahu njoftoi marsin e kaluar se po ngrinte përkohësisht progresin e reformës gjyqësore në fjalë, ai tha se po e bënte këtë për të "shmangur luftën civile". Disa muaj më vonë, megjithatë, korrikun e kaluar, reforma më në fund kaloi.
Me luftën në Gaza tani në sfond, Gjykata e Lartë e Izraelit më 1 janar anuloi reformën e diskutueshme gjyqësore të qeverisë Netanyahu, në një lëvizje të interpretuar si një goditje për koalicionin qeverisës. Nëse ligji do të mbetej ashtu siç ishte, sipas arsyetimit të vendimit gjyqësor përkatës, mund t'i shkaktonte "dëm të paprecedentë" Republikës së Izraelit.
Siç pritej, pala e Netanyahut reagoi duke kritikuar gjyqtarët.
Politikanë të tjerë, sidoqoftë, si ish-ministri i mbrojtjes gjithnjë e më popullor Benny Gantz, kërkuan që të respektohet vendimi i Gjykatës së Lartë.
Çfarë do të bëjë tani pala e Netanyahut?
"Nëse qeveria tani vendos të injorojë vendimin e Gjykatës së Lartë, ajo mund të përfundojë duke destabilizuar koalicionin qeveritar", raporton Al Jazeera në analizën e saj, duke vënë në dukje se koalicioni në fjalë, i cili u formua për shkak të luftës me politikanë të shquar të opozitës, si Benny Ganj tani po marrin pjesë.
Megjithatë, sipas asaj që raporton New York Times, duke cituar vlerësimet e analistëve, partia Likud e Netanyahut dhe partnerët e saj të qeverisë së ekstremit të djathtë nuk duket se duan në këtë fazë një krizë të re të brendshme apo një front të ri me drejtësinë izraelite në mes luftën dhe, për rrjedhojë, ka më shumë gjasa që ata të pranojnë në heshtje, deri në një njoftim tjetër, humbjen e reformës së tyre në drejtësi…
Për vetë Netanyahun, megjithatë, gjërat nuk po shkojnë mirë, pasi ai duket se është në kolaps në sondazhe. Në mënyrë indikative, vetëm 15% e izraelitëve thonë se do të dëshironin që Netanyahu të mbetej kryeministër pas përfundimit të luftës në Gaza, sipas një sondazhi të Institutit të Demokracisë së Izraelit.
Lini një Përgjigje