FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Pavarësisht sanksioneve gjithëpërfshirëse të BE-së të vendosura ndaj Rusisë në përgjigje të pushtimit të saj në shkallë të plotë të Ukrainës në shkurt 2022, nafta ruse ende vërshon në Bashkimin Evropian.
Bashkimi Evropian i ka vendosur vetes synimin për t'i dhënë fund të gjitha importeve të hidrokarbureve ruse deri në vitin 2027. Por disa vende në Evropën Qendrore dhe Lindore po përpiqen të shuajnë etjen e tyre për naftë dhe gaz nga lindja.
Pavarësisht sanksioneve gjithëpërfshirëse të BE-së të vendosura ndaj Rusisë në përgjigje të pushtimit të saj në shkallë të plotë të Ukrainës në shkurt 2022, nafta ruse ende vërshon në Bashkimin Evropian, shumica e saj me origjinë të errët.
Në të vërtetë, eksportet e karburanteve fosile derdhën rreth 4.47 miliardë euro në javë në ekonominë ruse në mesin e tetorit, 350 milionë euro nga të cilat erdhën nga BE-ja.
Blerjet e gazit nga Rusia, edhe pse ende shumë nën 150 miliardë metra kub (bcm) të regjistruar në 2021, filluan të rriten përsëri në fund të 2023.
Komisioneri i BE-së për Energjinë Kadri Simson së fundmi shprehu "shqetësimin e saj të thellë" për këto rritje, duke thënë në një takim të Këshillit të Energjisë të BE-së në mes të tetorit: "Ne duhet të jemi vigjilentë që kjo të mos bëhet një trend strukturor". Por disa vende anëtare të BE-së as që po përpiqen të frenojnë varësinë e tyre.
Kostot e larta
Në Evropën Qendrore, ku varësia nga energjia ruse është tradicionalisht më e madhe, vende si Austria, Hungaria dhe Sllovakia mbeten të varura nga Rusia për rreth 80% të gazit të tyre.
Duke pasur parasysh këtë varësi të lartë dhe sfidën e anulimit të kontratave afatgjata, sigurisht që është një detyrë më e vështirë për ata në rajon që të kalojnë në ato që janë shpesh alternativa më të shtrenjta.
Republika Çeke ka arritur, duke kaluar kryesisht në blerjen e gazit natyror të lëngshëm (LNG) nëpërmjet Holandës dhe Gjermanisë. Megjithatë, ajo e ka gjetur më të vështirë të heqë dorë nga nafta ruse.
Toni i Simson sugjeron se Brukseli po bëhet i padurueshëm.
“Duhet të kujtojmë që kostot e marrëdhënieve me Rusinë nuk maten vetëm me çmimin e gazit, por edhe me jetët e humbura në Ukrainë”, tha ajo.
Strategjia politike
Në Hungari, megjithatë, kryeministri Viktor Orban duket i vendosur për të thelluar varësinë e vendit të tij nga energjia ruse.
Duke rritur tashmë vëllimin e gazit rus që blen që nga pushtimi rus i Ukrainës, Budapesti po diskuton një rritje të mëtejshme, njoftoi së fundmi Ministri i Jashtëm Peter Szijjarto. Szijjarto ka deklaruar gjithashtu se vendi i tij nuk ka “asnjë alternativë” veçse të mbështetet në naftën ruse.
Tetëmbëdhjetë muaj më parë, BE-ja i dha Hungarisë, Çekisë dhe Sllovakisë përjashtime të përkohshme nga embargoja e saj ndaj naftës së papërpunuar ruse për t'i lejuar ata të rregullojnë alternativa, por Budapesti ka refuzuar opsionet e diversifikimit.
Kjo përshtatet me zakonin e Orbanit për të mbështetur rivalët gjeopolitikë të BE-së dhe NATO-s, duke përfshirë ndërlikimin e përpjekjeve të BE-së për të ndihmuar drejtpërdrejt Ukrainën.
Ai gjithashtu pasqyron një strategji të gjatë vendase për blerjen e mbështetjes politike duke ofruar energji të lirë për familjet hungareze, vëren Martin Jirusek, një ekspert në gjeopolitikën dhe sigurinë energjetike në Universitetin Masaryk të Çekisë.
Kryeministri nacionalist-populist i Sllovakisë, Robert Fico është një tjetër lider që thotë se energjia ruse është jetike për vendin e tij dhe se Brukseli duhet të kërkojë miqësi me Moskën në vend që të rrafshojë sanksionet.
Mbyllja e rubinetit
Megjithatë, ka një sfidë të re të madhe në horizont për disa nga vendet që po rezistojnë. Ukraina operon një nga dy tubacionet e mbetura që transportojnë gazin rus në BE, duke dërguar 15 bcm nga 25 bcm që mbërriti në bllok vitin e kaluar, por ajo planifikon të ndalojë rrjedhën kur kontrata e saj me Gazprom të përfundojë në fund të vitit.
Fico, vendi i të cilit fiton të ardhura jetike duke transportuar këtë gaz në Austri, duket se po përpiqet të bindë Kievin të vazhdojë të punojë me agresorin.
Palët e interesuara, duke përfshirë Kievin, Moskën dhe shtetet e tjera të interesuara, thuhet se po shqyrtojnë një sërë skenarësh për të mbajtur tubacionet e Ukrainës – të cilat mund të bëhen një objektiv për raketat ruse – të mbushura me gaz.
Rusia mund të shesë gaz në kufirin e saj, duke i lënë klientët të rregullojnë vetë tranzitin përmes Ukrainës. Përndryshe, Azerbajxhani mund të dërgojë furnizime sipas një marrëveshjeje të rënë dakord me BE-në në vitin 2022. Megjithatë, çdo marrëveshje do të kërkonte bashkëpunimin rus.
Vullneti politik
Hungaria, e cila ushqehet kryesisht nga gazi rus që mbërrin nëpërmjet tubacionit Turk Stream që kalon nën Detin e Zi, do të përballet me pak ndryshime në rast të ndalimit. Sllovakia dhe Austria, nga ana tjetër, do të detyroheshin të vepronin.
Megjithatë, asnjëri nuk ka të ngjarë të dridhet për shkak të një ndërprerjeje në janar. Në rast mungesash, ata do të jenë në gjendje të përdorin objektet e magazinimit të BE-së, të cilat Brukseli thotë se janë 95% të mbushura.
Ata gjithashtu duhet të jenë në gjendje të organizojnë furnizime alternative. Norvegjia është tani furnizuesi më i madh i gazit të BE-së, ndërsa rrjetet e BE-së do të lejojnë gjithashtu dërgesat e LNG të SHBA-së dhe Afrikës së Veriut nëpërmjet terminaleve në Gjermani, Poloni dhe Itali.
Qëllimi për të ndalur të gjitha importet ruse është realist. Të gjitha shtetet e BE-së kanë kapacitetin fizik për ta bërë këtë. Ka rrugë për të marrë naftë dhe gaz jo-rus në Hungari dhe Sllovaki. Çështja është nëse ekziston vullneti politik./ Përshtati “Pamfleti” nga “DW”
Lini një Përgjigje