FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Druzët nuk identifikohen si myslimanë, por flasin arabisht si pjesë integrale të kulturës dhe identitetit të tyre, dhe besojnë në rimishërimin dhe përjetësinë e shpirtit.
Kronikat dramatike të ditëve të fundit rikthejnë në qendër të vëmendjes çështjen e pakicës druze në Siri, e cila përpiqet të rindërtojë një unitet të brishtë të brendshëm pas rrëzimit brutal, tetë muaj më parë, të diktaturës së Bashar al‑Assad.
Për momentin, në zonën jugore përreth qytetit druz Sweida, duket se mbretëron një armëpushim i imët; megjithatë, edhe sot në mëngjes avionët izraelitë rikthyen bombat, duke goditur këtë herë rajonin bregdetar pranë Latakias, pas sulmeve djeshme që prekën zemrën e Damaskut: afër Ministrisë së Mbrojtjes dhe pallatit presidencial. Për herë të parë që nga marrja e detyrës si president i përkohshëm, Ahmad al‑Sharaa e kritikoi hapur Izraelin, duke e akuzuar për synime “destabilizuese” ndaj vendit të tij.
Kush janë druzët dhe si vendosen në mozaikun e Lindjes së Mesme?
Druzët janë besimtarë monoteistë, të përfshirë në traditën abrahamike, por nuk vetëidentifikohen si myslimanë. Arabët, gjuha dhe kultura janë pjesë integrale e identitetit të tyre. Ata ruajnë rituale të mbyllura për të huajt, besojnë në reinkarnim dhe përjetësinë e shpirtit. Këto veçori i bëjnë unikë në kontekstin rajonal, por gjithashtu objekt të përndjekjeve dhe diskriminimit të vazhdueshëm. Sot, popullsia druze llogaritet midis 800,000 dhe 1 milion vetë: rreth gjysma jetojnë në Siri, 35–40 % në Liban dhe 10 % në Izrael. Për t’i mbijetuar historikisht, ata kanë preferuar një komunitet të mbyllur, por që përpiqet për marrëveshje pragmatike me pushtetet qendrore.
Rënia e regjimit Assad në dhjetor 2024 i parapriu represioneve të ashpra që përcaktuan strategjitë e grupeve në fuqi. Për gati shtatë muaj, al‑Sharaa synon të rivendosë autoritetin qendror, të shkatërrojë fraksionet e armatosura, veçanërisht alavitët, druzët dhe kurdët në veri. Por ofensiva është shoqëruar me beteja brutale: në prill u masakruan rreth 1,700 alavitë përgjatë bregdetit Latakia–Tartus, ndërsa mbi 100 druzë kanë humbur jetën në rajonin e Damaskut.
Origjina historike e druzëve
Si grup i ndarë fetarisht nga Islami, druzët formohen në shekullin XI, gjatë kalifatit Fatimid në Kajro, në kohën e al‑Hakim bi‑Amr Allah. Besnikët e përfytyronin atë si figurë hyjnore, dokument armiqësor ndaj tyre vjen me vdekjen në 1021, çka i detyroi të zhvendosen në male në Siri, Liban, Hermon, Galile dhe Golan, sigurt për ndonjë kohë në zonat e izolimit.
Në shekullin XII, udhëtari hebre Benjamin Tudela përshkruan druzët si “të vendosur në male, të mbrojtur nga luftëtarë të armatosur e të guximshëm”. Gjatë shekullit XVI, ata zgjerojnë praninë në Lindje, deri në Aleppo dhe kufij të Irakut.
Në shekullin XIX, përballen me maronitët në Liban, edhe pse Franca ndërhyn ushtarakisht, druzët ruajnë autonominë. Në 1925, nën udhëheqjen e Sultan al‑Atrash, ata organizojnë një revoltë kundër kolonializmit francez në Siri duke synuar krijimin e një shteti druz; revolta dështoi, por krijoi një traditë pjesëmarrjeje selektive në marrëdhëniet me pushtetin.
Konflikti i sotëm: druzët mes forcave rivale
Zgjedhja e Izraelit për të mbështetur pavarësisht druzët shkel një linjë të brishtë: nga njëra anë, qeveria Netanyahu prezanton këtë si një mbështetje ndaj pakicës së përndjekur; nga tjetra, dëshira për të “normalizuar” marrëdhëniet me Damaskun përplaset me frikën nga kaosi sirian që mund t’i rrezikojë paqen kufitare .
Arabia Saudite, Turqia dhe Shtetet e Bashkuara kanë ndërmjetësuar këtë armëpushim të dobët. Presidenti Trump, muajin maj, u takua me al‑Sharaan në Arabinë Saudite, hoqi disa sanksione ndaj Sirisë dhe nxiti Netanyahu për marrëveshje paqeje; po ashtu e bëri edhe presidenti turk Erdogan, gjë që alarmon Izraelin, i cili tashmë tenton të balancojë mes bashkëpunimit me kurdët dhe cilindo tjetër që mund të ndikojë në Ankara e Damask.
Situata e tanishme:
Armëpushimi është ende delikat. Frika për masakra të reja mbetet prezente, pasi në Siri vazhdojnë bombardimet izraelite, sulmet ndaj pozicioneve siriane dhe tensionet sektariane. Në këtë skenë, druzët përpiqen të qëndrojnë në një pozicion ai gati neutral, por të gatshëm për t’u mbështetur nga Aleatët e ardhshëm. /Përshtati “Pamfleti” nga “Corriere Della Sera”.
Lini një Përgjigje