FLASH
Shkruar nga PamfletiQeveria izraelite ka refuzuar propozimet e administratës Biden për të zëvendësuar Hamasin me Autoritetin Palestinez në Gaza. Ka futur Libanin në një tjetër luftë, në vend që të mbështeste qeverinë e tij për të kufizuar fuqinë e Hizbullahut. Në Siri, po humbet mundësinë për të arritur një marrëveshje sigurie me qeverinë e re. Ndërkohë, nuk është e qartë nëse Izraeli ka ndonjë ndikim në negociatat e ndërprera mes SHBA-së dhe Iranit.
Jo të gjitha luftërat zhvillohen njësoj. Një nga arsyet pse Izraeli, një vend i vogël demokratik në një rajon kryesisht armiqësor, ka mbijetuar për 78 vjet, është se udhëheqësit e tij e kanë kuptuar prej kohësh këtë fakt. Ata e panë se përfitimet më të mëdha vijnë nga parandalimi i luftërave, por kur ato janë të pashmangshme, duhen zhvilluar shpejt, me objektiva të qarta dhe realiste. Konfliktet e shkurtra, sipas tyre, duhet të jenë një parathënie për diçka shumë më të vlefshme: një jetë civile e zhvilluar. Në kohë paqeje, një vend mund të rritet më mirë, duke forcuar kapacitetet ekonomike dhe teknologjike. Për këto arsye, për dekada me radhë, doktrina ushtarake e Izraelit ka synuar që luftërat të jenë të kufizuara dhe të bazuara në parandalim, paralajmërim të hershëm dhe veprim vendimtar.
Është shqetësuese të shihet se si udhëheqësit aktualë të Izraelit e kanë braktisur këtë qasje. Ndërsa izraelitët shënojnë këtë javë përvjetorin e pavarësisë, vendi është i përfshirë në shumë konflikte, me nivele të ndryshme intensiteti, që kanë zgjatur për më shumë se dy vjet e gjysmë. Forcat e Mbrojtjes së Izraelit janë të angazhuara në katër fronte. Ushtria ka krijuar “zona sigurie” në Rripin e Gazës, në jug të Libanit dhe në Siri, ndërsa vazhdon një pushtim gjithnjë e më i ashpër në Bregun Perëndimor. Së bashku me Shtetet e Bashkuara, Izraeli ka kryer së fundmi një fushatë sulmesh ajrore ndaj Iranit, e dyta brenda më pak se një viti. Pavarësisht disa sukseseve afatshkurtra operacionale, mbetet e paqartë se çfarë përfitimi sjell zgjatja e këtyre konflikteve; ndërkohë kostot po rriten.
Mënyra se si Izraeli po i zhvillon luftërat është bërë më e përgjakshme dhe më pak efektive. Reagimi i fortë ndaj masakrës së Hamasit më 7 tetor 2023 dhe ndaj sulmeve me raketa të Hizbullahut një ditë më pas ishte i justifikuar. Por taktikat e përdorura më pas në Rripin e Gazës dhe në jug të Libanit kanë shkaktuar mijëra viktima të pajustifikuara dhe vazhdojnë të shkaktojnë vuajtje për miliona civilë të zhvendosur. Pavarësisht viteve të luftimeve, Izraeli nuk ka arritur të eliminojë kërcënimet në kufijtë e tij. Si Hamasi ashtu edhe Hizbullahu, megjithëse të dobësuar, vazhdojnë të ruajnë ndikim.
Këtyre dështimeve humanitare dhe ushtarake u shtohen edhe ato strategjike. I traumatizuar nga ngjarjet e 7 tetorit, Izraeli ka synuar një objektiv të paarritshëm: fitore totale për të garantuar siguri totale. Si rezultat, ka shmangur objektiva më të kufizuara dhe të arritshme, të cilat mund të kishin rivendosur parandalimin dhe të kishin hapur rrugën për një zgjidhje më të qëndrueshme.
Qeveria izraelite ka refuzuar propozimet e administratës Biden për të zëvendësuar Hamasin me Autoritetin Palestinez në Gaza. Ka futur Libanin në një tjetër luftë, në vend që të mbështeste qeverinë e tij për të kufizuar fuqinë e Hizbullahut. Në Siri, po humbet mundësinë për të arritur një marrëveshje sigurie me qeverinë e re. Ndërkohë, nuk është e qartë nëse Izraeli ka ndonjë ndikim në negociatat e ndërprera mes SHBA-së dhe Iranit.
Mbrojtësit e Izraelit argumentojnë me të drejtë se Lindja e Mesme nuk ofron zgjidhje të thjeshta diplomatike dhe se shteti hebre ka fituar të drejtën për të qenë vazhdimisht vigjilent. Megjithatë, epërsia e tij dërrmuese ushtarake nuk është një zgjidhje në vetvete. Një pasojë është se shumë njerëz që dikur simpatizonin Izraelin në demokracitë perëndimore, veçanërisht në Evropë dhe SHBA, janë bërë gjithnjë e më kritikë ndaj tij.
Kjo situatë lidhet në masë të madhe me kryeministrin Binyamin Netanyahu. Dikur, si paraardhësit e tij, ai tregonte hezitim për të hyrë në luftë. Sot, ndoshta për të shmangur përgjegjësinë për dështimet para 7 tetorit, ai duket i prirur të përshkallëzojë vazhdimisht konfliktet, me shpresën për të “ndryshuar hartën e Lindjes së Mesme”. Ndërkohë, gjeneralët izraelitë, të cilët dikur frenonin ambiciet e tepruara të liderëve politikë, tani hezitojnë të shprehen publikisht.
Zgjedhjet pritet të mbahen deri në fund të tetorit. A mund të sjellin ato një strategji të re? Fushata zgjedhore do t’u japë izraelitëve mundësinë të debatojnë nëse është e mençur të luftojnë në kaq shumë fronte njëkohësisht. Megjithatë, shumë qytetarë ndihen të pasigurt pas ngjarjeve të vitit 2023 dhe nuk janë të prirur të dëgjojnë mesazhe më të moderuara.
Votuesit dhe kundërshtarët politikë nuk kanë frikë të përballen me Netanyahun. Ata e kritikojnë atë për çështje kushtetuese, korrupsion dhe për varësinë e koalicionit të tij nga interesat ultra-fetare. Por pak prej tyre janë të gatshëm të shtrojnë pyetjen thelbësore: a ka nevojë Izraeli të vazhdojë këto luftëra për kaq gjatë dhe me kaq ashpërsi? Figurat kryesore të opozitës nuk ofrojnë alternativa bindëse, duke u kufizuar kryesisht në kritika mbi mënyrën e zhvillimit të operacioneve ushtarake.
Politikanët izraelitë po dështojnë ndaj qytetarëve të tyre. Votuesit duhet të përballen me të vërteta të vështira. Brezat themelues të Izraelit e kuptonin se luftërat duhet të kenë kufij. Edhe pas tmerrit të 7 tetorit, këta kufij vazhdojnë të ekzistojnë./ Përshtatur nga The Economist
Lini një Përgjigje