FLASH
Shkruar nga Pamfleti"Është hapur një përçarje midis Evropës dhe SHBA-së; betejat e Magës (Trump) nuk janë tonat.", tha kancelari gjerman.
Kancelari gjerman Friedrich Merz ka bërë thirrje për një riorganizim të marrëdhënieve transatlantike, ndërsa udhëheqësit evropianë përballen me trazirat e mandatit të dytë të Donald Trump.
Duke hapur Konferencën e Sigurisë në Mynih, Merz paralajmëroi një epoke të re të politikës së fuqive të mëdha dhe tha se Gjermania dhe Evropa duhet të forcojnë së bashku sigurinë dhe pavarësinë e tyre, ndërsa kërkojnë partneritete për të mbështetur rendin liberal.
Por, tha ai, udhëheqësit duhet të pajtohen me faktin se bota ka ndryshuar.
"Rendi i vjetër botëror nuk ekziston më dhe është zëvendësuar nga një peizazh shumë më i pasigurt, i formuar nga rivaliteti midis fuqive të mëdha dhe një fokus i ripërtërirë në interesat kombëtare. Një përçarje është hapur midis SHBA-së dhe Evropës. NATO nuk është më e dhënë dhe liria është në rrezik në epokën e fuqive të mëdha.", tha ai para një audience udhëheqësish dhe ekspertësh të sigurisë të premten në kryeqytetin bavarez.
Ai i paralajmëroi udhëheqësit evropianë të mos e "shpërfillin në mënyrë refleksive" SHBA-në, duke thënë se qëndrime të tilla ishin të shkurtra dhe nuk merrnin parasysh potencialin që ende mund të realizohet duke u angazhuar me Uashingtonin.
Në një pjesë të fjalimit në anglisht, ai iu drejtua drejtpërdrejt delegacionit amerikan me një mesazh të qartë për rëndësinë e unitetit brenda aleancës.
“Të dashur miq, të qenit pjesë e NATO-s nuk është vetëm avantazh konkurrues për Evropën, por edhe për Shtetet e Bashkuara. Prandaj le ta riparojmë dhe ta ringjallim së bashku besimin transatlantik. Ne, evropianët, po bëjmë pjesën tonë.”, tha Merz.
Merz reagoi edhe ndaj një fjalimi të mëparshëm të senatorit amerikan JD Vance, duke pranuar se ekziston një hendek mes Evropës dhe SHBA-së në disa çështje.
Ai u shpreh se “beteja kulturore e Maga-s në SHBA” nuk është beteja e Evropës dhe shtoi se “Liria e shprehjes këtu përfundon kur fjalët e thëna bien ndesh me dinjitetin njerëzor dhe me ligjin tonë themelor.”
“Ne nuk besojmë në tarifa dhe proteksionizëm, por në tregti të lirë. Ne i qëndrojmë marrëveshjeve për klimën dhe OBSH-së, sepse jemi të bindur se sfidat globale mund të zgjidhen vetëm së bashku.”, theksoi kancelari.
Duke folur për aleancat evropiane, Merz nënvizoi rëndësinë e formatit E3 me Francën dhe Mbretërinë e Bashkuar, si dhe bashkëpunimin më të gjerë me Italinë dhe Poloninë.
“Në planin afatgjatë, do të kemi sukses vetëm nëse marrim me vete edhe evropianët e tjerë, dhe ne po e bëjmë këtë për ne gjermanët, nuk ka rrugë tjetër. Ne jemi në zemër të Evropës. Nëse Evropa përçahet, ne përçahemi. Gjermania përçahet,” tha ai.
Kancelari bëri thirrje për diskutim të mëtejshëm mbi nenin 42 të traktateve të BE-së, që flet për “ndihmë të ndërsjellë” në rast të një sulmi të armatosur ndaj Evropës.
Ai tha se dëshiron që BE-ja të “qartësojë” se si duhet të funksionojë kjo dispozitë, “jo për të zëvendësuar NATO-n, por si një shtyllë e fortë dhe e vetëqëndrueshme brenda aleancës.”
Merz bëri të ditur gjithashtu se ka nisur “bisedimet e para” me presidentin francez Emmanuel Macron për një program evropian të parandalimit bërthamor, “që do të integrohet në ndarjen tonë bërthamore brenda NATO-s.”
Duke komentuar marrëdhëniet me SHBA-në, ai tha se i kupton ata që ndihen të pasigurt për situatën aktuale dhe se i ndan disa prej këtyre shqetësimeve. Megjithatë, ai theksoi se thirrjet për të hequr dorë nga SHBA si partnere janë jorealiste, sepse “ato injorojnë realitetet e ashpra gjeopolitike në Evropë dhe nënvlerësojnë potencialin që partneriteti ynë me SHBA-në vazhdon të ketë, pavarësisht të gjitha vështirësive që ekzistojnë.”
Merz foli edhe për mbështetjen ndaj Ukrainës dhe theksoi vendimin e qeverisë së tij për të ndryshuar kushtetutën me qëllim rritjen e shpenzimeve për mbrojtjen. Ai përmendi investimet në mbrojtje dhe reformat në shërbimin ushtarak brenda dhe jashtë vendit, përfshirë dislokimin e parë të përhershëm të trupave gjermane në Lituani.
Në planin ekonomik, kancelari theksoi nevojën për forcimin e konkurrueshmërisë përmes teknologjive të reja dhe inteligjencës artificiale, si dhe kërkoi kufizimin e rritjes së burokracisë evropiane.
“Ne nuk duhet ta lidhim veten me zinxhirë që na privojnë nga konkurrueshmëria,” tha ai.
Duke reflektuar mbi politikën e jashtme gjermane të dekadave të fundit, Merz u shpreh se ajo ka pasur “një tepricë normative të qëllimeve më të mira.”
“Ajo ka kritikuar shkeljet e rendit ndërkombëtar në mbarë botën. Shpesh ka këshilluar, kërkuar dhe qortuar, por nuk është shqetësuar mjaftueshëm për faktin se shpesh i mungonin mjetet për të zgjidhur problemin,” tha ai.
Sipas tij, “hendeku mes ambicies dhe mundësisë ishte zgjeruar shumë” dhe evropianët duhet të fokusohen në mbylljen e tij.
“Një shembull domethënës është se PBB-ja e Rusisë aktualisht është rreth 2 trilionë euro, ndërsa ajo e Bashkimit Evropian është pothuajse 10 herë më e lartë. Por megjithatë, Evropa sot nuk është 10 herë më e fortë se Rusia.”
Ai shtoi se potenciali ushtarak, politik, ekonomik dhe teknologjik i Evropës është i madh, por nuk është shfrytëzuar në masën e nevojshme.
Në fund, ai citoi ministrin e Jashtëm polak Radek Sikorski, i cili 15 vjet më parë kishte thënë se i druhej më pak fuqisë gjermane sesa pasivitetit gjerman.
“Edhe kjo është përgjegjësia jonë,” përfundoi kancelari, duke theksuar rolin e Gjermanisë në përballjen me rendin e ri ndërkombëtar.
Lini një Përgjigje