FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Fitorja e Magyar nuk është refuzim i konservatorizmit kombëtar dhe as një triumf liberal
Kancelari gjerman Friedrich Merz u shfaq i kënaqur pas fitores bindëse të Péter Magyar ndaj kryeministrit në detyrë Viktor Orbán në zgjedhjet parlamentare në Hungari të dielën.
“Është një ditë e mirë,” u tha ai gazetarëve, duke e cilësuar rezultatin si “një sinjal shumë të qartë kundër populizmit të djathtë”.
Por a ka të drejtë Merz ta interpretojë këtë fitore si refuzim të konservatorizmit kombëtar dhe si goditje ndaj së djathtës globale? Jo plotësisht.
Ndërsa politikanët centristë në Europë shprehin hapur gëzimin për rënien e një kundërshtari të tyre të kahershëm, dhe partitë e afërta me Orbán shqetësohen se presidenti amerikan Donald Trump mund të jetë bërë një barrë politike, ekziston rreziku që rezultati i zgjedhjeve në Hungari të interpretohet më shumë seç duhet. Ky rezultat nuk përbën një fitore të liberalizmit të majtë.
Gara u përqendrua kryesisht te çështjet bazë si ekonomia dhe korrupsioni. Vetë Magyar e atribuoi fitoren e tij një “lloji të mirë populizmi”, gjatë një konference për shtyp të hënën. Parlamenti i ri hungarez pritet të mbetet i djathtë, me orientim nacionalist dhe sovranist.
Për lëvizjen MAGA, fitorja e Magyar ishte gjithsesi një goditje e papritur. Në Uashington mbizotëroi heshtje pas humbjes së aleatit më të fortë ideologjik europian të kësaj lëvizjeje, shpesh i quajtur “Trump përpara Trump-it”. Ndërsa liderë europianë, përfshirë kryeministren italiane Giorgia Meloni, e uruan Magyar, presidenti amerikan nuk reagoi publikisht.
Kjo heshtje mund të tregojë se edhe në Uashington rezultati u pa si një sinjal i pafavorshëm për populistët. Trump zakonisht shpreh çdo mendim publikisht, por këtë herë zgjodhi të heshtë.
Administrata amerikane kishte investuar ndjeshëm për të mbështetur Orbán. Trump e kishte mbështetur publikisht disa herë dhe kishte premtuar mbështetje të plotë ekonomike për Hungarinë nëse ai do të fitonte. Po ashtu, në Budapest udhëtuan figura të larta amerikane, përfshirë nënpresidentin JD Vance dhe sekretarin e Shtetit Marco Rubio, duke treguar rëndësinë që Uashingtoni i kushtonte këtyre zgjedhjeve.
Megjithatë, pavarësisht këtyre përpjekjeve dhe mesazheve paralajmëruese, përfshirë pretendimet se pa Orbán Hungaria mund të përfshihej në luftë, votuesit hungarezë nuk u bindën.
Sërish, kjo nuk përbën një goditje vendimtare për të djathtën ekstreme. Shpesh, politikanët dhe analistët nxitojnë të shpallin një zgjedhje si fillimin e një trendi të ri ndërkombëtar, por në shumë raste zgjedhjet pasqyrojnë realitete lokale politike dhe ekonomike.
Një shembull i ngjashëm është fitorja e thellë e Partisë Laburiste në Britani në vitin 2024, e cila erdhi më shumë si refuzim i qeverisjes konservatore sesa i vetë konservatorizmit.
Fitorja e Magyar mund të shihet si një goditje simbolike për populizmin, sidomos për shkak të mbështetjes së madhe ndërkombëtare që kishte marrë Orbán. Ajo gjithashtu mund të ndikojë në dinamikat politike europiane, duke izoluar disa liderë euroskeptikë dhe duke demoralizuar lëvizje të ngjashme.
Po ashtu, mund të nxisë distancimin e liderëve populistë europianë nga lëvizja MAGA, sidomos në një kohë kur mbështetja për Trump ka rënë në Europë.
Megjithatë, thelbi i rezultatit në Hungari lidhet me çështje konkrete: ekonomi në stagnim, shërbime publike në përkeqësim dhe pakënaqësi ndaj korrupsionit. Pas 16 vitesh në pushtet, votuesit u lodhën nga qeverisja e Orbán dhe partisë së tij Fidesz.
Siç theksoi vetë Magyar, historia e Hungarisë nuk shkruhet në Uashington, Moskë apo Bruksel. Ajo përcaktohet nga zhvillimet e brendshme.
Mësimi kryesor për çdo lider politik është i qartë: nëse nuk adresohen problemet ekonomike dhe sociale të qytetarëve, humbja elektorale është e mundshme. Në fjalët e Magyar: “Duhet të qëndrosh pranë njerëzve.” /Përshtatur nga Politico/
Lini një Përgjigje