Në ditën e pestë, autoritetet kanë heshtur. Është një heshtje e pakëndshme, ajo e ajatollahëve dhe ajo e atyre që presin lëvizjet e tyre. Interneti në Iran është dukur gjithmonë si një lojë vdekjeprurëse. Një derë që regjimi e hap dhe e mbyll kurdo që të dojë, një tub oksigjeni drejt lirisë që mund të shtypet me një gisht.
Tani, megjithatë, diçka tronditëse, pothuajse e pabesueshme, po ndodh: video të gjeneruara nga inteligjenca artificiale po qarkullojnë në mediat sociale, duke rrëfyer rënien e pushtetit teokratik. Dhe Teherani, për herë të parë, nuk e ka fikur çelësin. Ndoshta dikush ishte i shpërqendruar. Ose ndoshta e kuptojnë në mënyrë të përsosur trukun: nëse e ardhmja nuk ekziston, nuk ka kuptim ta censurosh atë.
Çdo diktaturë ka një çarje të padukshme që e gërryen atë nga brenda: humbja e monopolit të saj mbi imagjinatën. Për sa kohë që njerëzit nuk mund të imagjinojnë një pasojë, gjithçka mbetet statike.
Por nëse filloni të shihni fundin, edhe në vetëm një video tre-minutëshe, realiteti çahet. Gratë që dogjën vellot e tyre për Mahsa Amini nuk presin udhëzime nga një program kompjuterik. Janë ata që u mësojnë makinave se çfarë do të thotë të mos bindesh. Këto video janë një paraprirje e një epoke që ende nuk ka ardhur. Askush nuk e di nëse do të vijë vërtet. Regjimi mund të bëhet edhe më i egër, duke u drejtuar drejt e në Mesjetë. Ose mund ta gjejë veten nesër me një shesh publik në pragun e tij, jo atë të simuluar, por atë të vërtetën, të cilën nuk mund ta ndalosh.
E tashmja është një zjarr që digjet në heshtjen e sallave të universitetit, në sytë e vajzave, në frikën e baballarëve që nuk dinë më si t'i mbrojnë vajzat e tyre dhe në tërbimin e një vendi që ka pushuar së gjunjëzuari. Imazhet mbërrijnë të filtruara përmes mediave sociale, të mbledhura nga zëra që rrezikojnë jetën e tyre për t'u dëgjuar.
Pasdaranët bastisin konviktet e grave, marrin studentet dhe i ngarkojnë në furgonë të bardhë pa targa. Çdo derë e thyer është një fjali që thotë: Republika Islamike ka frikë. Kjo nuk është një tjetër demonstratë kundër kostos së lartë të jetesës. Është shumë më tepër. Është një popull që e thërret tiranin e tij me emër dhe kërkon fundin e tij.
"Vdekje diktatorit" nuk është më një slogan klandestin i pëshpëritur nga disa. Është një britmë publike, një kor mijërash që nuk duan të jetojnë me kokën ulur. Irani ka arritur në pikën ku revoltat nuk shuhen më nga represioni.
Rrahjet, plumbat, gazi lotsjellës kanë humbur fuqinë e tyre për të terrorizuar. Ajatollah Khamenei nuk është shfaqur për javë të tëra. Ai është 86 vjeç dhe e ardhmja i rrëshqet nga duart si rëra.
Gratë janë në ballë. Ashtu si në vitin 2022, ashtu si pas vdekjes së Mahsa Amini, gratë po udhëheqin kryengritjen. Videot janë një katalog guximi: vajza që i rezistojnë arrestimit, të rinj që i mbrojnë ato duke rrethuar oficerët, studentë që nuk tërhiqen as kur mbërrijnë armët. Është brezi që nuk ka më asgjë për të humbur. Ata ose jetojnë të lirë ose nuk jetojnë fare.
E gjithë kjo po ndodh me pazaret e mbyllura dhe tregtarët që dalin në rrugë. Riali, i zhytur në vlera të panjohura, thotë se sistemi është i prishur. Mashtrimi është i dukshëm edhe në kurset e këmbimit. Një dollar zyrtarisht vlen 42,000 rialë iranianë, por në realitet shkëmbehet me 1.5 milion rialë.
Në fillim të dhjetorit, ishte ende 800,000. Është e gjitha e rreme, absurde. Puna nuk është e mjaftueshme për të jetuar. Familjet që dikur gjeneronin pasuri tani kërkojnë një mënyrë për të mbijetuar, dhe kur ato para shkërmoqen, bie edhe frika. Ku fillon fundi? Kjo është një revoltë pa një elitë, pa një parti udhëheqëse, pa heronj të caktuar. Udhëheqja është kolektive. Rrugët ndriçohen spontanisht, nga lagjet më të varfra deri te qytetet më të mëdha. Në Isfahan, Teheran, Yazd, Arak, Hamadan, kudo dëgjohet e njëjta ide për të ardhmen: përmbysja e Republikës Islamike. Fjalët janë të pagabueshme. Emrat e ndaluar kthehen: Reza Pahlavi, princi në mërgim.
Një segment i popullsisë, pas 40 vitesh errësirë, e shikon monarkinë si një alternativë. Jo sepse ka shenjtorë në historinë e pushtetit, por sepse ndonjëherë kujtesa është më e mirë se e tashmja. Regjimi përgjigjet siç di: gënjeshtra, akuza kundër armiqve të jashtëm, teoria e zakonshme e konspiracionit. Shtetet e Bashkuara, Izraeli, Perëndimi, shtypi ndërkombëtar, satelitët dhe demonët. Është i gjithë faji i tyre. Teokracia asnjëherë nuk e pranon përgjegjësinë e saj për shkretëtirën që ka krijuar. Kjo është arsyeja pse ajo shtiret si dialog, shpall lëshime, premton të dëgjojë kritikat. Ndërkohë, ajo dërgon burra të armatosur në konvikte.
Gjuha e dyfishtë është shenjë dalluese e një lidershipi në prag të luftës. Pra, le të kthehemi te ajo skenë që i mban njerëzit zgjuar natën. Milicia që thyen dyert. Britmat. Duart që kapin flokët. Fytyrat e tmerruara të grave të reja që zvarriten me forcë. Kjo është fytyra e vërtetë e regjimit. Nuk është një betejë ideologjike. Është një çështje e të drejtave themelore të njeriut: e drejta e trupit, e drejta e zërit, e drejta e lirisë. Në Iran, gratë janë qytetare të klasit të dytë me ligj. Bota do të duhet të zgjedhë se në cilën anë është.
Jo me pushtete, jo me shtete, por me njerëz, me atë vajzë që refuzoi të mbulonte flokët, me atë djalë që filmoi bastisjen në vend që të ikte, me turmën që çliroi një shok nga duart e ushtrisë, me një brez që dëshiron të marrë frymë.
Ndonjëherë historia ecën përpara me hapa të vegjël, zbathur dhe e zbuluar.
Lini një Përgjigje