FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Shefi i NATO-s po nxitohet shumë në shpërfilljen e nocionit gjithnjë e më të pranuar të një "shtylle evropiane" brenda NATO-s...
Kur Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, i tha Parlamentit Europian se kontinenti nuk mund ta mbrojë veten pa SHBA-në dhe se ata që mendojnë ndryshe duhet të “vazhdojnë të ëndërrojnë”, ai bëri më shumë sesa thjesht përshkroi varësinë ushtarake të Europës, ai e shndërroi atë varësi në një doktrinë politike. Ai gjithashtu e pozicionoi veten jo aq shumë si kreu i një aleance të barabartësh të mundshëm, por si zëdhënësi i dorëheqjes strategjike të Europës.
Pikëpamja e Rutte-s për mbrojtjen evropiane ndjek një logjikë të njohur, por gjithnjë e më të pambështetshme: Parandalimi bërthamor është i barabartë me mbrojtjen e SHBA-së; mbrojtja e SHBA-së është e barabartë me sigurinë evropiane; prandaj, sovraniteti strategjik evropian është një iluzion.
Por ky zinxhir arsyetimi është shumë më i brishtë nga sa duket. Para së gjithash, edhe pse stabiliteti i përgjithshëm strategjik i Evropës varet nga parandalimi bërthamor, shumica e sfidave të sigurisë në botën reale në hapësirën euroatlantike, nga operacionet hibride te skenarët e kufizuar konvencionalë, janë zhvilluar dhe do të vazhdojnë të zhvillohen shumë poshtë pragut bërthamor.
Kjo është diçka që vetë qëndrimi i NATO-s në aspektin parandalues e njeh. Dhe mbivlerësimi i dimensionit bërthamor rrezikon të anashkalojë rëndësinë vendimtare të masës konvencionale, qëndrueshmërisë, logjistikës, inteligjencës me cilësi të lartë, mbrojtjes ajrore dhe thellësisë industriale, fusha ku Evropa është e dobët për shkak të zgjedhjes politike. Për më tepër, debati bërthamor në Evropë nuk është binar. Kontinenti nuk është i dënuar të zgjedhë midis varësisë totale nga ombrella e SHBA-së dhe cenueshmërisë totale.
Një diskutim serioz në lidhje me rolin e forcave frenuese franceze dhe britanike brenda një kuadri evropian, politikisht kompleks, po, por strategjikisht i konceptueshëm, nuk është më tabu. Dhe duke treguar koston tepër të lartë të zhvillimit të një force bërthamore evropiane nga e para, shpërfillja gjithëpërfshirëse e Rutte-s për agjencinë strategjike të Evropës në fushën bërthamore e anashkalon këtë evolucion në vend që të angazhohet me të.
Plus, shefi i NATO-s po nxitohet shumë në shpërfilljen e nocionit gjithnjë e më të pranuar të një "shtylle evropiane" brenda NATO-s. Sigurisht, vlera e shtuar e BE-së, aktualisht, ilustrohet më së miri në krijimin e një tregu evropian të mbrojtjes më të integruar dhe dinamik, të cilin Komisioni Evropian po e nxit në mënyrë aktive. Por Rutte po i nënvlerëson aftësitë ekzistuese ushtarake evropiane.
Vendet evropiane tashmë kanë në dispozicion së bashku forca ajrore të përparuara, nëndetëse të klasit botëror, fuqi të konsiderueshme detare, sisteme raketash dhe mbrojtjeje ajrore të teknologjisë së fundit, ekspertizë kibernetike, asete hapësinore dhe një nga bazat më të mëdha industriale mbrojtëse në botë. Dhe kur bëhet fjalë për mbrojtjen e Ukrainës, aleatët evropianë, përfshirë Francën, i kanë zgjeruar ndjeshëm kontributet e tyre në inteligjencë.
Prandaj, problemi nuk është aq shumë mungesa, por fragmentimi kombëtar dhe industrial, i shoqëruar me rrezikun e stagnimit teknologjik dhe investimeve të pamjaftueshme në faktorë kyç si prodhimi i municioneve, lëvizshmëria ushtarake, inteligjenca, mbikëqyrja dhe zbulimi, satelitët, furnizimi me karburant ajër-ajër dhe strukturat e integruara të komandës.
Siç e kanë demonstruar projektet satelitore si Komunikimet Satelitore Qeveritare të BE-së dhe Konstelacioni Satelitor IRIS², këto janë fusha që mund të përmirësohen brenda muajve dhe viteve në vend të dekadave. Por t'u thuash evropianëve se sovraniteti është një fantazi mund ta shkatërrojë lehtësisht momentumin politik të nevojshëm për t'i rregulluar ato. Së fundmi, mesazhi i Rutte-s është çuditërisht i pasinkronizuar edhe me atë të Uashingtonit.
Presidentët amerikanë kanë kërkuar prej kohësh që Evropa të marrë përgjegjësi shumë më të mëdha për mbrojtjen e saj, dhe në mandatin e tij të dytë, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump e ka çuar këtë mesazh në nivele të reja, nga ndarja e barrës te zhvendosja e saj. Por t'i thuash njëkohësisht Evropës se duhet të kujdeset për veten, me kusht që të vazhdojë të blejë armë të prodhuara në SHBA, dhe se nuk mund të ketë kurrë vërtet sukses, nuk është qartësi strategjike, është disonancë njohëse.
Evropa nuk mund ta injorojë më realitetin politik. Pavarësisht se çfarë mund të mendojë dikush për Trumpin dhe politikën e tij shkatërruese, drejtimi i politikës së jashtme të SHBA-së është i pagabueshëm: Evropa nuk është më një përparësi. Qendra e gravitetit strategjik të SHBA-së tani shtrihet në Indo-Paqësor, dhe dominimi i SHBA-së në hemisferën perëndimore renditet më lart se mbrojtja e Evropës.
Në këtë kontekst të ndryshuar, vendosja e të gjitha “vezëve të sigurisë” të Evropës në shportën e SHBA-së nuk është e arsyeshme.
Megjithatë, asnjë nga këto nuk do të thotë që Evropa duhet ta braktisë NATO-n ose t’i ndërpresë në mënyrë aktive lidhjet transatlantike. Përkundrazi, kjo do të thotë të pranosh se aleancat midis të barabartëve janë më të forta se ato të ndërtuara mbi varësinë. Një Evropë që mund të mbështetet ushtarakisht, industrialisht dhe politikisht te vetja e bën një aleat më të besueshëm dhe të vlefshëm. Dhe aleanca 80-vjeçare transatlantike do të zgjasë vetëm nëse SHBA-ja dhe Evropa arrijnë një marrëveshje të re.
Pra, ndërsa aleatët transatlantikë përballen me një përputhje më pak të drejtpërdrejtë të interesave dhe vlerave, Rutte duhet të promovojë një NATO më të ekuilibruar me një shtyllë të fortë evropiane, jo ta minojë atë./Përshtati “Pamfleti” nga “Politico”
Lini një Përgjigje