FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Komisioneri evropian për Mbrojtjen, Andrius Kubilius, propozon financimin e përbashkët të kapaciteteve strategjike që aktualisht sigurohen kryesisht nga Shtetet e Bashkuara, mes shqetësimeve për angazhimin e Uashingtonit ndaj NATO-s…
Bashkimi Evropian po shqyrton një nismë të re për zhvillimin e kapaciteteve të përbashkëta ushtarake me synimin për të reduktuar varësinë nga Shtetet e Bashkuara në fushën e mbrojtjes, raportoi Politico.
Sipas tre zyrtarëve të Parlamentit Evropian, komisioneri evropian për Mbrojtjen, Andrius Kubilius, po analizon një skemë që do t'u mundësonte vendeve pjesëmarrëse të financojnë së bashku kapacitete strategjike si furnizimi ajror me karburant, një shërbim që aktualisht ofrohet kryesisht nga SHBA.
Nisma parashikon që qeveritë të dedikojnë vullnetarisht një pjesë të buxheteve të tyre të rritura të mbrojtjes, të miratuara vitin e kaluar nga vendet anëtare të NATO-s, për zhvillimin e pajisjeve dhe sistemeve që mbështesin operacionet ushtarake. Më pas, BE-ja mund të ndihmojë në procesin e prokurimit për vendet e interesuara.
Aktualisht, SHBA siguron pjesën më të madhe të të ashtuquajturve “mundësues strategjikë” të NATO-s. Këto përfshijnë sistemet e komandës dhe kontrollit ushtarak, inteligjencën hapësinore, zbulimin satelitor, si dhe platformat logjistike për operacionet në terren.
Gjatë një deklarate të martën, Kubilius sugjeroi që shtetet anëtare të bien dakord të përdorin një pjesë të fondeve kombëtare të mbrojtjes për të zëvendësuar këto kapacitete amerikane. Ai vlerësoi se kostoja totale e këtij procesi mund të arrijë në rreth 500 miliardë euro.
“Është plotësisht e qartë se nuk do të jemi në gjendje ta financojmë këtë nga buxheti i ardhshëm afatgjatë i BE-së”, tha Kubilius.
Shqetësimet për varësinë evropiane nga SHBA janë shtuar pas raportimeve se Uashingtoni u ka paraqitur aleatëve të NATO-s një listë të aseteve ushtarake që nuk dëshiron më t’i vërë në dispozicion të aleancës. Lista përfshin dronë të zbulimit me rreze të gjatë veprimi dhe avionë cisternë KC-135 për furnizim në ajër.
Sipas Kubilius, Evropa duhet të gjejë mënyra për të zhvilluar projekte të përbashkëta në fushën e mbrojtjes konvencionale, veçanërisht në sektorët ku mbështetja ndaj kapaciteteve amerikane mbetet e lartë.
Ideja u diskutua javën e kaluar në një takim privat në Bruksel me 16 eurodeputetë të Grupit për Bashkimin Evropian të Mbrojtjes, i cili promovon integrimin më të ngushtë të politikave të mbrojtjes në BE. Sipas burimeve, projekti ndodhet ende në fazat fillestare dhe mbetet e paqartë nëse do të marrë formën e një propozimi ligjor apo të një nisme më informale.
Megjithatë, iniciativa pritet të përballet me disa sfida. Disa kryeqytete evropiane mbeten të rezervuara ndaj një roli më të madh të Brukselit në prokurimet ushtarake, ndërsa SHBA mund të kundërshtojë humbjen e një pjese të tregut evropian të armëve. Një tjetër sfidë është zhvillimi i shpejtë i këtyre kapaciteteve përballë kërcënimeve të sigurisë, veçanërisht nga Rusia.
Këshilli Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë (ECFR) argumentoi në një raport të publikuar javën e kaluar se Komisioni Evropian duhet të nisë menjëherë blerjen e kapaciteteve prioritare dhe paralelisht të zhvillojë një strategji industriale afatmesme për teknologjitë më komplekse.
“Nëse zhvillimi nuk fillon tani, Evropa do të vazhdojë të varet nga sistemet amerikane edhe në mesin e viteve 2030”, thuhet në raport.
Kostoja e zëvendësimit të kapaciteteve amerikane mbetet një nga pengesat kryesore. Instituti Kiel vlerësoi muajin e kaluar se zëvendësimi i sistemeve amerikane të komandës dhe kontrollit, zbulimit satelitor, komunikimeve, navigimit, inteligjencës artificiale, luftës elektronike dhe transportit strategjik ajror do t’i kushtonte Evropës të paktën 200 miliardë euro dhe do të kërkonte më shumë se një dekadë.
Ekspertë të tjerë vlerësojnë se zëvendësimi i plotë i kapaciteteve ushtarake amerikane jo-bërthamore në kontinent mund të kushtojë deri në 1 trilion dollarë.
Eurodeputeti holandez Reinier van Lanschot, nga grupi i të Gjelbërve dhe një nga mbështetësit e Bashkimit Evropian të Mbrojtjes, deklaroi se kapacitetet e përbashkëta strategjike janë thelbësore për ndërtimin e një mbrojtjeje evropiane më të pavarur.
Komisioni Evropian nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës së Politico-s për koment.
Lini një Përgjigje