FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Fondet iraniane të bllokuara jashtë vendit janë kthyer në pikën kryesore të mosmarrëveshjes në negociatat mes Uashingtonit dhe Teheranit për armëpushimin dhe programin bërthamor...
Negociatat mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për një marrëveshje të mundshme paqeje po përballen me një pengesë të re: rreth 24 miliardë dollarë fonde iraniane të ngrira në banka dhe institucione financiare në vende të ndryshme të botës.
Sipas mediave iraniane dhe burimeve pranë bisedimeve, çështja e aktiveve të bllokuara është bërë pika e fundit e përplasjes mes dy palëve, ndërsa përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund tensioneve në Lindjen e Mesme vazhdojnë.
Administrata e Donald Trump kërkon garanci që Irani të mos zhvillojë armë bërthamore dhe këmbëngul në hapjen e ngushticës strategjike të Hormuzit. Nga ana tjetër, Teherani kërkon heqjen e bllokadës detare amerikane, garanci për sovranitetin e tij dhe akses të menjëhershëm në fondet e ngrira.
Sipas agjencisë iraniane “Fars”, Irani synon të rikuperojë një pjesë të pagesave të bllokuara jashtë vendit, të cilat lidhen kryesisht me eksportet e naftës dhe gazit. Burime diplomatike thonë se Teherani po kërkon lirimin e menjëhershëm të 24 miliardë dollarëve si pjesë e një memorandumi mirëkuptimi që do të hapte rrugën për negociata më të gjera.
Një pjesë e rëndësishme e këtyre fondeve ndodhet në Katar. Vetëm 6 miliardë dollarë lidhen me shitjet iraniane të naftës në Korenë e Jugut, të cilat u bllokuan pas rikthimit të sanksioneve amerikane në vitin 2018, pas tërheqjes së administratës Trump nga marrëveshja bërthamore me Iranin. Fondet pritej të zhbllokoheshin në vitin 2023 në kuadër të një shkëmbimi të burgosurish mes SHBA-së dhe Iranit, por procesi u ndal pas sulmeve të 7 tetorit në Izrael nga Hamasi.
Zyrtarë dhe analistë vlerësojnë se vlera totale e aktiveve iraniane të ngrira në botë arrin rreth 100 miliardë dollarë, një shumë që përfaqëson afërsisht një të katërtën e Prodhimit të Brendshëm Bruto të Iranit. Fondet mbahen kryesisht në Kinë, Indi, Japoni, Katar dhe Irak, ndërsa një pjesë më e vogël ndodhet në Evropë dhe SHBA.
Burime pranë negociatave i thanë mediave iraniane se Teherani e konsideron lirimin e fondeve si kusht paraprak për vazhdimin e bisedimeve me Uashingtonin. “Asnjë negociatë nuk është e mundur pa depozitimin e fondeve të bllokuara të Iranit”, deklaroi një zyrtar iranian për gazetën britanike The Telegraph.
Nga ana tjetër, administrata Trump ka shmangur komentet publike mbi detajet financiare të negociatave. Megjithatë, aleatë të presidentit amerikan kanë paralajmëruar se lirimi i miliarda dollarëve para një marrëveshjeje për programin bërthamor iranian do të perceptohej si një fitore politike për Teheranin dhe do të dobësonte pozicionin negociues të SHBA-së.
Lini një Përgjigje