FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Parashikimet meteorologjike tregojnë se nga fundi i vitit 2025 dhe gjatë ditëve të para të janarit 2026 mund të vijë një hyrje masive e ajrit të ftohtë arktik që pritet të ndikojë gradualisht në një pjesë të madhe të Europës, përfshirë edhe rajonin e Ballkanit dhe Shqipërinë. Ky skenar, që vjen pas një periudhe relativisht të paqëndrueshme të motit në muajt e fundit, është interpretuar nga meteorologët si një ndërrim i mundshëm i trendit të temperaturave, me përkeqësim të dukshëm të kushteve atmosferike.
Modelet kryesore të parashikimit, përfshirë sistemet ECMWF dhe GFS, po tregojnë një prirje drejt dobësimit të rrjedhës perëndimore të ajrit dhe formimin e një “bllokimi” atmosferik larg zonave të Atlantikut të Veriut, që favorizon hyrjen e masave të ftohta polare drejt Evropës Qendrore dhe më tej në jug dhe juglindje. Kjo fiziologji atmosferike mund të krijojë një “korridor të ftohtë” që nxit rënien e temperaturave në territore të gjera, duke përfshirë edhe Ballkanin.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se nuk ka ende një parashikim të prerë për mot të jashtëzakonshëm, përtej kësaj tendence të përgjithshme. Pritjet e detajuara për sasinë e reshjeve, lartësinë e borës apo momentet kur temperaturat do të bien ndjeshëm, do të bëhen të qarta vetëm më afër kohës së ngjarjes, pasi faktorë të ndryshëm ndikojnë në evoluimin e masave të ftohta.
Mes faktorëve kryesorë që do të përcaktojnë sesi dhe ku do të ndikohet më shumë janë:
-Temperaturat në mesatare në shtresa të ndryshme të atmosferës (si në 1,500 metra dhe 5,500 metra lartësi), që përcaktojnë natyrën e masave të ajrit dhe lëvizjen e tyre.
-Niveli i ngrirjes në atmosferë, i cili ndihmon të përcaktohet nëse reshjet do të bien si shi, dëborë apo shi i ngrirë.
-Trajektorja e masës së ftohtë, nëse ajo do të kalojë mbi Jon ose Egje dhe si do të ndikojë tek efektet e dëborës në zonat përreth deteve.
-Formimi i sistemeve të presionit në Mesdheun Qendror dhe Lindor, që mund të ndryshojë drejtimin dhe forcën e sistemit të ftohtë.
-Roli i sistemeve të presionit të lartë mbi Atlantikun e Veriut, të cilat mund të devijojnë rrugën e masave të ftohta.
Specialistët e meteorologjisë nënvizojnë se ngjyrat blu që shihen në hartat e parashikimit nuk nënkuptojnë automatikisht se do të bjerë dëborë në ulësi apo deri “në nivelin e detit”. Edhe nëse masat e ftohta mbërrijnë në Evropë, për të pasur reshje dëbore të dukshme në Shqipëri apo rajon, duhen bashkëpunimi i disa faktorëve të lartpërmendur.
Një ndryshim i vogël në një sistem të presionit apo në trajektoren e masave të ftohta mund të ndryshojë ndjeshëm shpërndarjen e reshjeve dhe zonat ku do të bien dëborë. Për këtë arsye, autoritetet dhe qytetarët duhet të ndjekin me kujdes përditësimet e parashikimeve ditore në javët në vijim, për të vlerësuar nëse do të kemi një valë të theksuar të ftohtit me ndikim të gjerë, apo vetëm një pranverë të ftohtë me reshje në zonat malore.
Në radhë të parë, parashikimet e reja do të jenë të dobishme për shërbimet e emergjencës, transportet, energjinë, bujqësinë dhe komunitetet lokale që duhet të përgatiten për kushte të ndryshme dimërore, ndërsa modeli i përditësuar i motit do të përcaktojë saktësisht se sa i ftohtë do të jetë ky fillim viti 2026 për Shqipërinë dhe Ballkanin.
Na.njoftoni.her.pas.here