TAGS-AT E JAVËS

Lifestyle 1 Tetor 2025, 21:28

Jane Goodall, etologia që tregoi se shimpanzetë janë si ne, largohet përgjithmonë

Shkruar nga Pamfleti

Jane Goodall, etologia që tregoi se shimpanzetë janë si ne,

Jane Goodall, etologia dhe antropologia britanike e njohur në mbarë botën për studimet e saj mbi shimpanzetë, ka ndërruar jetë në moshën 91-vjeçare në Kaliforni, nga shkaqe natyrore. Lajmi është konfirmuar nga instituti që mban emrin e saj, i cili për dekada ka qenë qendra e përpjekjeve ndërkombëtare për mbrojtjen e natyrës dhe edukimin mjedisor.

Goodall lindi në Londër në vitin 1934 dhe që në fëmijëri u tërhoq nga jeta e kafshëve dhe natyra. Në fillim të viteve ’60 ajo udhëtoi drejt Tanzanisë, ku nisi kërkimet që do të revolucionarizonin botën e shkencës. Në Parkun Kombëtar të Gombe Stream ajo dokumentoi për herë të parë sjellje komplekse të shimpanzeve, duke vërtetuar se edhe ata përdorin mjete, krijojnë struktura shoqërore dhe shfaqin emocione. Ky zbulim ndryshoi përgjithmonë mënyrën se si kuptohet marrëdhënia mes njeriut dhe kafshëve.

Në vitin 1977 themeloi Jane Goodall Institute, i cili u shndërrua në një nga organizatat më të njohura për ruajtjen e specieve në rrezik dhe mbrojtjen e ekosistemeve. Përmes programit të edukimit mjedisor “Roots & Shoots”, ajo frymëzoi miliona të rinj në mbarë botën të angazhohen për ndryshime të vogla në jetën e tyre të përditshme që sjellin një ndikim të madh kolektiv.

Përveç kontributit shkencor, Goodall u bë një zë i fuqishëm për mbrojtjen e planetit dhe të drejtave të kafshëve, duke udhëtuar në mbarë botën, duke shkruar libra dhe duke dhënë konferenca të mbushura me publik. Ajo mori dhjetëra çmime dhe nderime ndërkombëtare, duke u konsideruar një nga figurat më të rëndësishme të shkencës së shekullit të kaluar.

Me ndarjen e saj nga jeta, bota humb një ikonë të mbrojtjes së natyrës, por trashëgimia e saj mbetet e gjallë në kërkimet shkencore, në lëvizjet mjedisore dhe në gjeneratat e pafundme që ajo frymëzoi për të parë tek kafshët jo vetëm objekte studimi, por qenie të ndjeshme me të drejtë për të ekzistuar.

Lini një Përgjigje