FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Qëndrimi pro-serb i Donald Trump na lejon të hamendësojmë se çfarë mund të presë Ballkani Perëndimor nëse ai fiton zgjedhjet, ndërsa linja e Kamala Harris është e paqartë shkruan Alexander Rotert në një artikull për DW.
Djali i madh i Donald Trump, Don Junior, është takuar më 23 shtator 2024 në një darkë në Beograd me biznesmenë serbë për të eksploruar mundësitë e investimit në Serbi, shkruan DW .
Kontaktet e ndryshme të Trump me sipërmarrësit serbë dhe përfaqësuesit e qeverisë datojnë që nga viti 2013. Kryeministri i atëhershëm serb, Ivica Daçiç, njoftoi se Trump ishte i interesuar për një projekt ndërtimi. Bëhet fjalë për ish-Shtabin e Përgjithshëm të APJ-së, i cili u dëmtua rëndë në vitin 1999 gjatë sulmit të NATO-s.
Edhe pse negociatat në atë kohë dështuan, ato u ringjallën në maj 2024 kur dhëndri i Trump, Jared Kushner, me ndërmjetësimin e ish-ambasadorit amerikan në Berlin, Richard Grenell, arriti një marrëveshje. Kontrata, me vlerë ndoshta disa miliardë dollarë, përfshin një qira të kompleksit për 99 vjet.
Grenell, i cili konsiderohet si kandidat për ministër të Jashtëm në rast të fitores së Trump, u konsiderua si ambasadori më i papëlqyer amerikan në periudhën e pasluftës në Berlin.
Grenel dhe përpjekja për të shkëmbyer territore në 2020
Si i dërguari special i Trump për Ballkanin, Grenell bëri lëvizje në vitin 2020 që çuan në rrëzimin e kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, sepse ai qëndroi në rrugën e një marrëveshjeje. Dyshohet se bëhej fjalë për shkëmbim territoresh ndërmjet Serbisë dhe Kosovës në bazë të kritereve etnike. Në qershor të vitit 2020, presidenti i atëhershëm i Kosovës, Hashim Thaçi dhe ai i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, duhej të takoheshin me Trump në Shtëpinë e Bardhë për të nënshkruar marrëveshjen.
Sipas raportimeve, plani parashikonte që katër komuna me shumicë serbe në veri të Kosovës t'i aneksoheshin Serbisë, ndërsa Lugina e Preshevës në Serbinë jugore, e populluar kryesisht me shqiptarë, do të bëhej pjesë e Kosovës.
Një shkëmbim i tillë territorial mund të kishte shkaktuar një efekt domino, pasi vendet e Ballkanit Perëndimor, pavarësisht luftërave të viteve 1990, kanë një popullsi multietnike.
Udhëheqësi serb i Bosnjës Milorad Dodik kërcënoi më pas se në atë rast ai do të aneksonte entitetin me shumicë serbe të Bosnjës dhe Hercegovinës, Republika Srpska - gjë që mund të çonte në një luftë të re në Ballkan. Ndryshimet kufitare të motivuara etnikisht kanë potencial të madh konflikti.
Aktakuza e Gjykatës Speciale të Kosovës kundër ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, prishi planin e Trump. Thaçi u dorëzua vullnetarisht në gjykatë.
Popullaritetin e Grenelit në Serbi e vërteton edhe deklarata e ambasadorit serb në Uashington, Marko Gjuriq, i cili për të tha se “ai është pa dyshim mik i Serbisë”. Në vitin 2023, presidenti Vuçiç i dha Urdhrin më të lartë serb të Meritës: “Mendoj se ai është një nga të paktët amerikanë që kanë një qasje të balancuar ndaj Kosovës”.
Kritika për politikën e Biden ndaj Serbisë dhe këshilla për Kamala Harris
Qëndrimi pro-serb i Trump na lejon të hamendësojmë se çfarë mund të presë Ballkani Perëndimor.
Linja e Zëvendës Presidentit aktual dhe kandidates demokrate për president Kamala Harris për këtë çështje është aktualisht e paqartë. Megjithatë, duke marrë parasysh origjinën e saj dhe qëndrimet e politikës së jashtme, mund të nxirren disa përfundime.
Nga njëra anë, duke pasur parasysh prejardhjen e saj multietnike, nuk ka gjasa që Harris të mbështesë nacionalistët serbë ose të tjerë. Përveç kësaj, ajo njihet për orientimin e saj pro-ukrainas.
Ndoshta presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky e ka paralajmëruar tashmë për planet e supozuara të Moskës për të destabilizuar Ballkanin me ndihmën e nacionalistëve besnikë serbë të mëdhenj, domethënë për të hapur fronte atje. Marrëdhëniet e ngushta midis Beogradit dhe Moskës mund ta bëjnë Harisova të ndryshojë kurs.
Edward Joseph nga Universiteti Johns Hopkins kohët e fundit kritikoi "politikën e zbutjes" të Presidentit Joseph Biden ndaj Serbisë. Sipas tij, Vuçiç gjithnjë e më shumë po e drejtonte Beogradin drejt lindjes dhe nuk ka arsye pse Harris, nëse bëhet presidente, do të vazhdojë një politikë kaq të dështuar.
Ish-diplomati amerikan Sean Burns shprehu një qëndrim të ngjashëm me rekomandimin: “Duhet të jemi më të ashpër ndaj Serbisë sepse ajo është ende armiqësore ndaj Kosovës”.
Daniel Server, një diplomat veteran që ka punuar me Richard Holbrooke, të ashtuquajturin arkitekt të Marrëveshjes së Paqes të Dejtonit, e përshkroi politikën e Bidenit në Ballkan si "diplomaci fantazi". Ai beson se nuk ka të bëjë fare me realitetin që Vuçiç- i cili në vitet 1990 ishte ministër i propagandës së presidentit serb dhe "xhelatit ballkanik" Slobodan Millosheviq - duhet të bëhet spiranca e stabilitetit.
Dyshimet për politikën amerikane shkaktohen nga vizitat e shpeshta të bashkëpunëtorit të ngushtë të Vuçiqit, zëvendëskryeministrit Aleksandar Vulin, në Rusi, ku së fundmi ai e siguroi personalisht presidentin Vladimir Putin se "Serbia është një partner strategjik dhe aleat i Rusisë".
Fitorja e Trump – e tmerrshme për Ukrainën, Bosnjën, Kosovën dhe Malin e Zi
Aktivitetet e rrethit të Trump në Beograd treguan se në rast të fitores së tij në rizgjedhje, qëllimet ekonomike do të jenë në ballë të politikës amerikane ndaj Ballkanit Perëndimor.
Përveç kësaj, Trump do të përfitojë nga fakti se presidenti i Serbisë ka një marrëdhënie të shkëlqyer me Putinin.
Kjo është e tmerrshme për Ukrainën, Bosnjën, Kosovën dhe Malin e Zi.
Sepse, edhe pse Bosnja dhe Hercegovina dhe Kosova, dy vende me shumicë myslimane, janë fuqimisht pro-amerikane dhe properëndimore, në rast të rifitores së Trump, ato nuk mund të llogarisin automatikisht në mbrojtjen e SHBA-së nga ekspansionistët serbë. Domethënë, në të kaluarën ky republikan ka treguar qartë se i braktis aleatët nëse i përshtatet kalkulimit të tij.
Në dhjetor 2018, ai njoftoi tërheqjen e shumicës së trupave amerikane nga Siria, duke tradhtuar kështu kurdët që mbanin peshën kryesore të luftës tokësore kundër Shtetit Islamik. Kjo tradhti nga aleatët bëri që Sekretari i Mbrojtjes James Mattis të jepte dorëheqjen.
250 Shtiza për Kosovën - për çdo rast
Para marrëveshjes së dështuar të Grenellit për shkëmbimin e territorit ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, Trump tashmë e kishte kërcënuar kryeministrin e Kosovës, Kurti me tërheqjen e trupave amerikane nga ish-krahina serbe.
Dhe nëse KFOR-i, pa SHBA-në, mund të garantojë sigurinë e Kosovës është e diskutueshme, të paktën kështu duket. Duket se administrata Biden ka marrë të paktën një masë parandaluese për çdo rast: SHBA i ka dorëzuar Kosovës 250 raketa antitank Javelin, të njohura nga lufta në Ukrainë. Dhe Turqia dorëzoi dronë Bajraktar po aq efektivë. Pa këto sisteme të armëve, Ukraina ndoshta nuk do të ekzistonte më si një shtet i pavarur.
Meqë ra fjala, Kosova nuk ka tanke luftarake, ndryshe nga ushtria serbe, e cila ka më shumë se 250. Prandaj, numri i shtizave të dorëzuara nuk u zgjodh rastësisht.
Lini një Përgjigje