FLASH
Shkruar nga Alessandra Mancini
“E kuptova që s’mund ta shtyja më këtë zgjedhje. Mobilizimi na bëri të kuptojmë se Shqipëria është një vend ku ia vlen të jetosh dhe ku ia vlen të kthehesh!”- thotë deputetja tashmë e pavarur.
Pakënaqësia që ziente prej vitesh ka shpërthyer gjatë muajit të fundit. Pamjet janë tashmë të njohura. Prej më shumë se një muaji, mijëra njerëz po protestojnë në rrugët e kryeqytetit shqiptar, Tiranë, për të kërkuar dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama, i cili është në pushtet që nga viti 2013.
Shkëndija që nxiti lëvizjen, e pagëzuar si “Revolucioni i Flamingove”, ishte projekti i diskutueshëm imobiliar i lidhur me Jared Kushner (bashkëshorti i Ivanka Trump dhe dhëndri i ish-presidentit amerikan) dhe një rrjeti figurash të paqarta.
Fjala është për një resort luksoz prej 1.4 miliardë dollarësh midis ishullit të Sazanit - një ish-bazë ushtarake në Ngushticën e Otrantos pranë gazsjellësit TAP - dhe peizazhit të mbrojtur natyror të Vjosë-Nartës.
Ky operacion u bë i mundur nga një reformë e vitit 2024, e cila i hapi rrugën zhvillimit turistik në disa zona të mbrojtura mjedisore, përfshirë atë pranë Vlorës. Por pas këtyre kundërshtimeve - ndër më masivet që nga rënia e komunizmit, të cilat vetë Rama i cilësoi
si “histeri dixhitale” - fshihet një pakënaqësi shumë më e thellë që prej vitesh ushqen zhgënjimin në rritje të shoqërisë shqiptare.
Një pakënaqësi që tashmë ka prekur edhe majat e pushtetit. Deputetja më e re e kësaj legjislature, Marjana Koçeku (e cila mbush 26 vjeç në nëntor), ka vendosur të largohet nga Partia Socialiste e Ramës, pikërisht në shenjë mospajtimi me projektet biznesore të lidhura me familjen Trump.
Sot ajo qëndron në parlament si deputete e pavarur. Megjithatë, deri para pak vitesh, politika nuk bënte pjesë në planet e saj. Pas studimeve për marrëdhënie ndërkombëtare në Itali, ajo shpresonte, si shumë nga bashkëmoshatarët e saj, të ndërtonte një karrierë jashtë vendit.
Kjo ishte një dëshirë e ndarë edhe nga shumë prindër shqiptarë, të bindur se mënyra më e mirë për t’u garantuar fëmijëve të tyre “dinjitet, siguri dhe mundësi” ishte ndërtimi i së ardhmes larg atdheut.
“Përballë problemeve të korrupsionit dhe brishtësisë së demokracisë e institucioneve tona, shumë prindër - të lindur dhe të rritur nën diktaturë - menduan se dhurata më e madhe, por edhe më e dhimbshme, ishte t'u ofronin fëmijëve të tyre mundësinë për të ndërtuar një jetë jashtë shtetit. Prandaj, gjenerata ime u rrit me mendimin se e ardhmja ishte jashtë Shqipërisë”- tregon Koçeku për Open.
Megjithatë sot diçka po ndryshon: “Protestat tregojnë se gjenerata e re po fillon ta shohë Shqipërinë si një vend ku ia vlen të jetosh dhe ku ia vlen të kthehesh. Edhe shqiptarët e diasporës janë kthyer nga e gjithë Evropa për të marrë pjesë në protestë.
Ata duan një Shqipëri me më shumë mirëqenie, siguri dhe mundësi. Jam e bindur se gjenerata ime mund ta shndërrojë vendin në një vend ku emigrimi nuk është më një domosdoshmëri, por vetëm një zgjedhje”.
Krisja me mazhorancën e Tiranës dhe kthesa e një brezi
Ndarja e Koçekut me socialistët, e njohur për betejat e saj në favor të turizmit të qëndrueshëm, daton në mes të qershorit. Bëhet fjalë për një largim atipik brenda një partie që historikisht ka qëndruar e bashkuar në momente krize.
Ky ishte një vendim, shpjegon ajo, i maturuar përgjatë kohës. “Në fjalimet e mia në Parlament kam qenë gjithmonë shumë kritike”- vijon deputetja. “Nuk ishte një zgjedhje impulsive, por rezultat i një reflektimi të gjatë. Protestat patën një rol të rëndësishëm, sepse përkuan me momentin kur pakënaqësia ime personale dhe politike arriti në pikën pa kthim. Dhe pikërisht në kulmin e këtij mobilizimi, e kuptova që nuk mund ta shtyja më atë zgjedhje”- thotë deputetja.
Resorti i Kushner-it dhe rreziqet për anëtarësimin e Shqipërisë në BE
Por projekti imobiliar me investim amerikan nuk përbën vetëm një çështje të brendshme të vendit. Ai rrezikon të komprometojë rrugëtimin e anëtarësimit të Tiranës në Bashkimin Europian.
Nga Brukseli ka ardhur një paralajmërim i qartë: negociatat për hyrjen e Shqipërisë në bllokun e 27 vendeve - të cilat Rama synon t'i përmbyllë brenda vitit 2030 - rrezikojnë të pësojnë një “frenim” nëse qeveria nuk “ndryshon kurs”.
Këtë gjë e ritheksoi edhe eurodeputetja ekologjiste holandeze, Tineke Strik, në përfundim
të një vizite në zonat e përfshira në projekt. Problemi kryesor qëndron tek Kapitulli 27 i negociatave, që ka të bëjë me standardevteuropiane për mbrojtjen e mjedisit, të cilat, sipas Strik, Shqipëria nuk po i respekton.
“Qeveria shqiptare ka ende shumë punë për të bërë në frontin e mbrojtjes së mjedisit.
Deri më tani, ajo ka vepruar shpesh në drejtimin e kundërt, duke miratuar projekte të papajtueshme me mbrojtjen e natyrës, pa transparencë, pa konsulta publike dhe përmes procedurave të paqarta. Është e nevojshme të korrigjohet kursi përpara se të jetë tepër vonë. Rreziku është që çmimin e kësaj papërgjegjshmërie politike ta paguajë mbarë populli shqiptar”- thotë Koçeku.
Struktura horizontale e ”Revolucionit të flamingove”
Por cilado qoftë kostoja politike e kësaj përplasjeje, shqiptarët vazhdojnë të protestojnë. Dhe arsyeja qëndron edhe në vetë natyrën e këtij mobilizimi. Ai nuk ka liderë dhe as një strukturë politike tradicionale.
Bëhet fjalë për një lëvizje horizontale dhe gjithëpërfshirëse, e aftë të bashkojë breza të ndryshëm rreth një qëllimi të përbashkët: shpërbërjen e një sistemi që konsiderohet i korruptuar.
“Në fillim protestat lindën kundër një projekti të vetëm. Me kalimin e ditëve, ato u shndërruan në një mobilizim masiv që kërkon ndryshimin e sistemit, një demokraci më solide, më shumë transparencë, institucione përgjegjëse dhe dorëheqjen e qeverisë”- shpjegon Koçeku.
Për deputeten, ajo që po ndodh përfaqëson një moment kyç për vendin. “Shqiptarët janë zgjuar në formën më të bukur të pjesëmarrjes qytetare. Po jetojmë ditë të rëndësishme për demokracinë tonë dhe ky mobilizim i jashtëzakonshëm përfaqëson një shenjë shprese për të ardhmen tonë”- përfundon ajo. Dhe derisa qytetarët të dëgjohen, sheshet e Tiranës do të vazhdojnë të mbushen.
Lini një Përgjigje