FLASH
Shkruar nga Pamfleti
I leader europei evitano il dibattito sulle nuove adesioni per timore della retorica populista e dell'influenza dell'estrema destra.
Il timore di un'ondata di populismo sta spingendo i governi europei a opporsi all'allargamento dell'Unione Europea, mentre i leader temono che il dibattito sull'ammissione di nuovi Paesi possa far riemergere una retorica simile a quella dell'"idraulico polacco" e rafforzare l'estrema destra.
La visione della presidente della Commissione europea Ursula von der Leyen di un'UE notevolmente allargata, che includa l'Ucraina, si scontra con un serio ostacolo: molti Stati membri non vogliono discutere la questione.
Secondo nove diplomatici e funzionari intervistati da Politico, il timore di cedere alle pressioni dei populisti, la prospettiva di referendum nazionali per ogni nuovo membro e la difficile esperienza con l'Ungheria sin dalla sua adesione nel 2004 contribuiscono a questa esitazione in alcune capitali dell'UE. Nessun paese ha aderito all'Unione dal 2013, anno dell'ingresso della Croazia.
L'allargamento, un'iniziativa guidata da von der Leyen, avrebbe dovuto essere discusso al vertice UE di Nicosia, Cipro, alla fine di questo mese. Tuttavia, secondo un alto funzionario coinvolto nei preparativi, è improbabile che l'argomento venga incluso nell'agenda, il che indica una mancanza di volontà da parte dei leader.
"L'allargamento deve rimanere un processo rigoroso e basato sul merito per garantirne il successo e la credibilità", ha dichiarato a Politico Benjamin Haddad, ministro francese per gli Affari europei.
Secondo diversi diplomatici e un alto funzionario coinvolto nel processo, la principale preoccupazione dei governi è la reazione politica negativa che qualsiasi leader che riapra il dibattito su nuove adesioni a livello nazionale potrebbe subire.
In molte capitali si teme che si ripeta il dibattito sull'"idraulica polacca" che ha preceduto l'adesione della Polonia all'UE nel 2004, quando alcuni politici sostenevano che la manodopera più economica proveniente dalla Polonia avrebbe sostituito i posti di lavoro ben retribuiti nell'Europa occidentale.
"Simili argomentazioni semi-populiste e semi-xenofobe, simili a quelle che abbiamo sentito sui polacchi, saranno probabilmente usate anche contro gli ucraini e gli altri candidati ", ha affermato un diplomatico di un Paese di medie dimensioni dell'UE, aggiungendo: "Chi sono queste persone? Cosa faranno nel nostro club? Verranno a rubarci il lavoro?".
Questa preoccupazione è particolarmente forte in Francia, dove la legge prevede un referendum sull'ammissione di qualsiasi nuovo membro. Un voto sull'Ucraina potrebbe influenzare la campagna del leader populista di destra Jordan Bardella, che secondo i sondaggi potrebbe vincere al primo turno delle elezioni presidenziali del 2027.
Megjithatë, Franca nuk është e vetme. Diplomatët e BE-së theksojnë se edhe Gjermania, Holanda dhe Italia këmbëngulin që procesi i zgjerimit të mbetet i rreptë dhe i bazuar në meritë, pa përjashtime për arsye gjeopolitike, edhe pse e kuptojnë presionin mbi vende si Ukraina dhe Moldavia.
“Sigurisht që nuk duam të dobësojmë presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy, por shumica dërrmuese e vendeve anëtare nuk kanë dëshirë për këtë debat tani”, tha një diplomat i lartë nga një vend i madh evropian.
Fitorja e Peter Magyar në zgjedhjet hungareze, duke i dhënë fund 16 viteve të sundimit të Viktor Orbán, ringjalli shpresat se Budapesti mund të zbusë kundërshtimin ndaj anëtarësimit të Ukrainës. Megjithatë, Magyar ka sinjalizuar se nuk mbështet përshpejtimin e këtij procesi.
Një tjetër shqetësim i shpeshtë është përvoja me Hungarinë si një partner që shpesh pengon vendimmarrjen. Pas anëtarësimit në vitin 2004, vendi është akuzuar për kufizimin e demokracisë dhe për mbajtjen e lidhjeve me Rusinë, si dhe për bllokimin e mbështetjes evropiane për Ukrainën.
Pranimi i vendeve të reja ngre gjithashtu frikën për hyrjen e “kuajve të Trojës” që mund të përdorin të drejtën e vetos. Për këtë arsye, Komisioni Evropian synon të reformojë procesin, për shembull duke kufizuar të drejtën e vetos për anëtarët e rinj për disa vite pas pranimit.
Pak kohë më parë, Kryeministri Edi Rama dhe Presidenti serb, Aleksandar Vuçiç, përmes një editoriali në median gjermane, hodhën propozimin për një përshpejtim të procesit të anëtarësimit, pa të drejtë vetoje, por kjo ide është refuzuar në mënyrë kategorike nga Brukseli.
Rama në anën tjetër flet me nota optimiste për integrimin, ndërsa akuzon opozitën se me akuzat e saj po hedh baltë mbi Shqipërinë. Por opozita akuzon Ramën se ka bllokuar procesin e integrimit me ndërhyrjet dhe pengesat që po i bën drejtësisë në ndjekjen e zyrtarëve të lartë.
Por në analizën që Politico i bën procesit, Shqipëria duket se ka mbetur jashtë "liste", teksa vëmendja ndalet tek Mali i Zi, Ukraina dhe Moldavia. Këto dy të fundit si vende që mund të anëtarësohen për shkak të zhvillimeve gjeopolitike.
Duke marrë parasysh klimën politike në kryeqytetet kryesore të BE-së, von der Leyen deklaroi se mbështet heqjen e rregullit të unanimitetit, i cili aktualisht lejon një vend të vetëm të bllokojë procesin e anëtarësimit.
Ndërkohë, edhe Mali i Zi, i cili ka përmbushur pothuajse të gjitha kushtet për anëtarësim, po përballet me vonesa në fazat përfundimtare, pasi vendet anëtare nuk bien dakord për hapin e radhës: hartimin e traktatit të anëtarësimit.
Kjo situatë paraqet sfida edhe për Ukrainën, e cila e sheh anëtarësimin në BE si një garanci sigurie ndaj agresionit të ardhshëm rus. Një marrëveshje e mundshme paqeje mund të përfshijë perspektivën e anëtarësimit deri në vitin 2027, si një stimul për opinionin publik ukrainas.
Tuttavia, i paesi dell'UE si sono opposti a tale accelerazione, respingendo un approccio radicale che accorcerebbe i termini di adesione. Sebbene alcuni paesi, come la Svezia e la Danimarca, siano favorevoli alla conclusione dei negoziati entro la fine del prossimo anno, l'apertura della fase finale richiede l'approvazione dei grandi Stati membri.
"Non siamo ancora a quel punto", ha concluso un alto funzionario dell'UE. / Opuscolo /
Lini një Përgjigje