FLASH
Shkruar nga Pamfleti
I tre stadi di "Rilindja" restano solo sulla carta, mentre il budget continua a essere sperperato in viaggi per fiere internazionali senza alcun risultato concreto.
Quello che un anno fa era stato presentato con entusiasmo come la "rinascita delle infrastrutture sportive" si sta ora chiudendo nel silenzio burocratico. La Società Albanese per gli Investimenti (AIC) ha recentemente pubblicato avvisi di cancellazione ufficiale di tre procedure per la selezione di partner privati per la costruzione di nuovi stadi a Durazzo, Valona e Corfù.
Nei documenti ufficiali pubblicati dalla società e consultati da ekofin.al, la motivazione è la stessa per tutti e tre i progetti: nessun candidato si è presentato alla data e all'ora stabilite per la presentazione delle offerte.
I bandi per questi progetti sono stati aperti nel luglio 2025 e il termine per la presentazione delle offerte era il 30 settembre dello stesso anno. Tuttavia, solo ora, diversi mesi dopo, è stato ufficialmente reso pubblico che le procedure sono fallite.
In pratica, ciò significa che tre dei progetti più sensazionali nel campo delle infrastrutture sportive non sono riusciti ad attrarre nemmeno un singolo investitore.
Il progetto che prometteva stadi futuristici
Il piano è stato presentato come un’importante trasformazione urbana per tre grandi città del Paese: lo stadio “Niko Dovana” a Durazzo, lo stadio “Flamurtari” a Valona e lo stadio “Skënderbeu” a Coriza.
Il governo ha indetto un concorso internazionale di architettura e ha annunciato i vincitori a prestigiosi studi internazionali. I progetti presentati miravano ad andare ben oltre il tradizionale stadio, creando grandi complessi urbani con torri residenziali, hotel, spazi commerciali e parchi pubblici.
Il modello economico adottato è lo stesso utilizzato per lo stadio "Air Albania" di Tirana: lo Stato fornisce il terreno e i diritti di edificazione, mentre il settore privato finanzia la costruzione dello stadio beneficiando dello sviluppo immobiliare circostante.
In teoria, la formula sembrava semplice. In pratica, si è rivelata impraticabile.
Nessun investitore, nessuna offerta.
Il documento di annullamento pubblicato dalla Società Albanese per gli Investimenti relativo allo stadio di Durazzo afferma, in albanese: la procedura è stata annullata perché non si è presentato alcun richiedente. La stessa formula si ripete per Valona e Korça.
Pertanto, tre progetti presentati come investimenti strategici per le principali città del paese non sono riusciti a suscitare l'interesse del mercato.
Ciò evidenzia il divario tra la retorica e la realtà economica di questi progetti.
Perché il modello dello stadio ha fallito
Il fallimento non è dovuto a una mancanza di capitali nel mercato albanese, bensì a semplici calcoli finanziari.
Modeli i përdorur funksionoi në Tiranë për një arsye të qartë: vlera e pasurive të paluajtshme në kryeqytet është shumë më e lartë dhe tregu absorbon shpejt zhvillime të mëdha rezidenciale apo tregtare.
Në qytete si Durrësi, Vlora apo Korça, situata është ndryshe.
Ndërtimi i një stadiumi modern me standarde europiane kërkon dhjetëra milionë euro investim. Ky investim duhet të rikuperohet nga zhvillimet imobiliare përreth. Por tregjet lokale nuk kanë kapacitetin për të absorbuar shpejt volume të mëdha ndërtimi me çmime që justifikojnë një projekt të tillë.
Për investitorët privatë, rreziku është shumë i lartë: stadiumi vetë nuk gjeneron të ardhura të mjaftueshme dhe kostoja e tij mbetet një barrë që duhet kompensuar nga pjesa komerciale e projektit.
Në mungesë të garancive shtetërore apo një forme bashkëfinancimi publik, projekti thjesht nuk rezulton ekonomikisht i leverdishëm.
Arkitektura spektakolare, ekonomia zero
Ironia e gjithë kësaj historie është se projektet arkitekturore u prezantuan me shumë bujë.
Studioja belge 51N4E fitoi konkursin për stadiumin e Durrësit me një koncept që e shndërronte kompleksin në park urban të hapur.
Studioja belge XDGA propozoi një projekt avangardë për stadiumin e Vlorës, të integruar me hoteleri dhe zhvillime luksi.
Ndërsa studioja daneze CEBRA projektoi për Korçën një kompleks sportiv të integruar me natyrën dhe urbanistikën e qytetit.
Sot, këto projekte mbeten vetëm rendera 3D dhe makete arkitekturore, pa asnjë investitor që të marrë përsipër ndërtimin.
Dështimi që u pranua me vonesë
Një tjetër element problematik është mënyra si u komunikua ky zhvillim.
Afati për ofertat përfundoi në fund të shtatorit 2025, por vetëm tani janë publikuar njoftimet e anulimit të procedurave nga ana e Korporatës.
Në vend të një transparence të menjëhershme për mungesën e interesit nga tregu, procesi u la në heshtje për muaj të tërë.
Ndërkohë, në komunikimet zyrtare dhe materialet promocionale, thirrjet për investitorë vijonin të paraqiteshin si projekte “të hapura” ose “në vazhdim”.
Kur propaganda përplaset me ekonominë
Historia e tri stadiumeve tregon një problem më të gjerë në modelin e zhvillimit të projekteve publike në Shqipëri.
Shpesh, projektet prezantohen fillimisht si spektakël arkitekturor dhe politik, ndërsa analiza ekonomike vjen më pas, kur është tepër vonë.
Në rastin e stadiumeve të Durrësit, Vlorës dhe Korçës, tregu dha përgjigjen më të qartë të mundshme: zero interes.
Thirrjet do të rihapen ndoshta me kushte të reja
Tashmë Korporata, pas këtij dështimi, që nuk është as i pari dhe as i fundit në kalvarin e projekteve dhe garave të saj pompoze, pritet të rihapë thirrjet, me shumë gjasë duke ndryshuar kriteret.
Il continuo fallimento dei bandi per progetti di sviluppo con investitori nazionali ha spinto AIC a concentrarsi, negli ultimi mesi, principalmente sulla partecipazione a fiere e stand internazionali alla ricerca di offerte all'estero, come è accaduto di recente con la sua presenza al MIPIM 2026 di Cannes. Ma finora, nemmeno queste trasferte, con spese aggiuntive a carico del bilancio di un'istituzione che negli ultimi 5 anni ha solo speso denaro, hanno portato a risultati concreti. /ecofin.al
Lini një Përgjigje