FLASH
Shkruar nga Pamfleti
La Corte dei Conti dello Stato ha individuato gravi violazioni all'interno dell'IKMT nel periodo 2020-2024, evidenziando una scarsa efficacia nel controllo delle costruzioni abusive, problemi negli appalti, incertezze nelle procedure e la mancata attuazione delle decisioni amministrative. Il rapporto evidenzia inoltre passività finanziarie per oltre 1 miliardo di lek e carenze nella gestione istituzionale.
Secondo la relazione di audit relativa al periodo 2020-2024, la Corte dei Conti dello Stato ha individuato una serie di problemi significativi nell'attività dell'Ispettorato nazionale per la protezione del territorio (IKMT).
Secondo quanto emerso, una delle principali carenze è legata al quadro giuridico, in quanto la legge sull'ispezione e la tutela del territorio non stabilisce termini precisi per l'esecuzione delle decisioni di demolizione delle costruzioni abusive, lasciando come unico criterio l'attuazione "immediata", il che in pratica ha comportato ritardi e mancate esecuzioni.
L'audit rileva inoltre significative carenze nella gestione interna del lavoro. Gli ordini di servizio per i dipendenti non presentano un ambito e scadenze chiaramente definiti, mentre in molti casi mancano programmi di lavoro dettagliati e report concreti sull'attività svolta, il che rende difficile valutare l'efficacia dei servizi.
Sono stati riscontrati problemi anche nella gestione delle risorse umane. Le procedure di reclutamento non sempre erano conformi ai criteri richiesti, mentre l'istituto ha registrato un elevato turnover del personale, con 241 dimissioni e 494 licenziamenti durante il periodo di audit.
Nel campo degli appalti pubblici, l'Autorità superiore di vigilanza ha riscontrato irregolarità in diverse procedure, in cui i criteri tecnici sono stati ritenuti esagerati, infondati o poco chiari. In alcuni casi, operatori economici sono stati dichiarati vincitori pur non avendo soddisfatto tutti i requisiti di gara, mentre in un numero considerevole di procedure mancano le dichiarazioni relative al conflitto di interessi.
Un altro problema importante riguarda la mancanza di controlli sul campo. Secondo la verifica, l'IKMT non ha effettuato le ispezioni necessarie nei casi segnalati di costruzioni abusive, mentre in molti casi non sono stati redatti i verbali pertinenti e non sono state seguite le procedure di sospensione, demolizione o sanzione. Anche quando sono state prese decisioni di demolizione, alcune di esse sono rimaste inattuate.
Also, shortcomings were found in the implementation of punitive measures, where follow-up checks were not conducted, procedures for the execution of fines were not followed, and in some cases, steps were not taken to initiate criminal proceedings, even when elements of the offense of "illegal construction" were found.
Nga ana financiare, raporti evidenton detyrime të konsiderueshme për institucionin. Deri në fund të vitit 2024, detyrimet arrijnë në mbi 1 miliard lekë, përfshirë dëmshpërblime nga vendime gjyqësore dhe shpenzime të tjera, duke rënduar buxhetin e shtetit. Një pjesë e këtyre detyrimeve lidhen me largime të padrejta nga puna, të cilat janë rrëzuar nga gjykatat.
KLSH thekson se në disa raste IKMT nuk ka ndjekur procedurat ligjore për mbrojtjen e interesave të tij në gjykatë, duke mos ankimuar vendime ose duke i ankimuar jashtë afateve, çka ka sjellë pasoja financiare për institucionin.
Raporti nënvizon nevojën për përmirësim të menjëhershëm të procedurave administrative, forcim të kontrollit në terren dhe rritje të transparencës në prokurime, me qëllim rritjen e efektivitetit në luftën kundër ndërtimeve të kundërligjshme.
Përmbledhje e gjetjeve kryesore
- Ligji nr. 9780, datë 16.07.2007 “Për inspektimin dhe mbrojtjen e territorit nga ndërtimet e kundërligjshme” i ndryshuar, nuk ka të vendosur një afat për ekzekutimin e vendimeve për prishjen e objekteve të kundërligjshëm, por përcaktimi i vetëm për prishjen e objekteve të kundërligjshme është ai “i menjëhershëm.
- Gjatë periudhës 2020-2024, konstatohet se urdhrat e shërbimeve të punonjësve, nuk kanë të përcaktuar saktë objektin e shërbimit dhe afatin kohor të përcaktuar, nuk kanë të bashkëngjitur një program pune të detajuar i cili duhet të realizohet me persona dhe afate konkrete, nuk kanë raport shërbimi apo ndonjë relacion për aktivitetin e kryer, ose kanë një raport formal, të padetajuar, i cili nuk mund të përdoret për të vlerësuar efektivitetin e shërbimit.
- Procedura e rekrutimit të punonjësve nuk është në çdo rast në përputhje me kriteret e vendosura për pozicionet, në lidhje me nivelin arsimor, përvojën në punë, formimin bazë etj.
Për periudhën objekt auditimi 2020 - 2024 u konstatua një paqëndrueshmëri në stafin e IKMTsë ku numri i largimeve me dorëheqje rezulton 241 punonjës dhe largime nga puna 494 punonjës në total.
- Kërkesa për rritjen e pagesave për shpenzime udhëtimi brenda vendit nuk është parashikuar në mënyrë të plotë dhe të saktë në 4 vite nga 5 vite objekt auditimi, si dhe nuk janë marrë në konsideratë shlyerja e detyrimeve të prapambetura.
- Në 13 procedura prokurimi të zhvilluara për periudhën 2020-2024, kanë rezultuar se, disa nga kriteret apo specifikimet teknike të hartuara nga komisioni përkatës konsiderohen të ekzagjeruara, të paargumentuara teknikisht dhe jo në përpjesëtim me natyrën dhe përmasat e kontratës. Gjithashtu, janë konstatuar kritere subjektive, të paqartë apo konfuzë, të cilët nuk përshkruajnë qartë dhe në mënyrë objektive kërkesën e AK.
- Në 13 procedura të audituara për vitet 2020 - 2024, Komisioni i Prokurimit me Vlerë të Vogël, në cilësinë e KVO-së ka kualifikuar dhe shpallur fitues OE në kushtet që nuk kanë përmbushur të gjitha kërkesat për kualifikim, të përcaktuara në dokumentet e tenderit.
- Në 22 procedura prokurimi të audituara për periudhën 2020-2024 nga Komisioni i Prokurimit me Vlerë të Vogël, në cilësinë e KVO-së nuk janë plotësuar deklaratat mbi konfliktin e interesave.
- IKMT nuk është angazhuar për kryerjen e inspektimeve të nevojshme, për të garantuar mbrojtjen e territorit nga ndërtimet e kundërligjshme në zona ose objekte me rëndësi kombëtare, pas sinjalizimeve të ardhura nga institucionet e tjera publike. Nga IKMT nuk janë mbajtur proces verbale “Për konstatimin e kundërvajtës për kryerjen e punimeve pa leje ndërtimi”, duke mos vijuar më pas me vendim nga Kryeinspektori i IKMT-së për “Pezullim punimesh”, për “Prishje të objektit të kundërligjshëm dhe për “Dënim me gjobë” për të cilën ka detyrime që, krahas verifikimit në vend të situatës ndërtimore, të inspektojnë, të kërkojnë dhe të kryejnë të gjitha verifikimet e nevojshme pranë autoritetit përkatës. Në objektet e konstatuara të kundërligjshëm për të cilat ka një vendim prishje, vijojnë të pa ekzekutuara nga Drejtoria e Zbatimeve të Vendimeve dhe Drejtoritë Rajonale të IKMT-së, edhe pse ka dalë akti administrativ, por që nuk zbatohet nga vetë IKMT, duke sjellë më pas edhe rritjen e numrit të ndërtimeve informale, që kalojnë në procesin e legalizimit, ku subjektet kanë përfituar parcela ndërtimore në pronësi publike, në zonat që kanë përparësi zhvillimin e turizmit.
- Për rastet e konstatimit të kundërvajtjes për kryerjen e punimeve pa leje ndërtimi, për persona të pa identifikuar të kryer nga inspektorët, nuk rezultoi që të ketë rikontrolle për të verifikuar ecurinë e punimeve të paligjshme dhe për të identifikuar personin përgjegjës.
- Në procedurat e ndjekura nga IKMT për zbatimin e masave administrative, rezultoi se në disa raste institucioni nuk ka ndjekur procedurën ligjore për paraqitjen në gjykatë të kërkesës për lëshimin e masës së ekzekutimit të vendimit. Kjo ka sjellë zvarritje të zbatimit të vendimeve administrative dhe ka kufizuar efektivitetin ndëshkues të procesit.
- Nga auditimi i vendimeve për pezullim punimesh të formuluara nga IKMT, u konstatua se në disa raste afatet e përcaktuara (p.sh. 15, 30 ose 60 ditë) nuk janë shoqëruar me arsyetim teknik apo ligjor të dokumentuar. Përcaktimi i këtyre afateve në mënyrë të përgjithshme apo të njëtrajtshme për raste të ndryshme, pa mbështetje në karakteristikat konkrete të kundërvajtjes apo dokumentacionin përkatës, cenon parimin e proporcionalitetit dhe qartësinë procedurale të masës administrative.
- Pas përfundimit të afateve të vendimeve për pezullim punimesh, rezultoi se në disa raste, nga IKMT nuk janë kryer inspektime të mëvonshme për të verifikuar gjendjen faktike në terren.
- Per quanto riguarda le prassi seguite dall'IKMT nell'amministrazione delle misure punitive, si è constatato che in alcuni casi le procedure per la notifica, l'esecuzione e la riscossione delle multe inflitte non sono state seguite in modo coerente.
- È emerso che per alcune entità nei confronti delle quali sono state imposte misure di sospensione e sanzioni pecuniarie (come "Ll" SHPK, "AO" SHPK e "HKB"), manca la documentazione relativa all'esecuzione delle ispezioni successive.
- Per 5 decisioni con sanzioni pecuniarie per un valore di 43.672 mila lek, la Direzione del Settore Ispezione Legale, Ricorsi ed Esecuzione delle Decisioni non ha richiesto, entro i termini di legge, l'emissione di un'ordinanza di esecuzione al Tribunale Amministrativo di Primo Grado, al fine di convertire la sanzione pecuniaria inflitta in un'ordinanza di esecuzione.
Dall'esame di 32 fascicoli individuali che presentano chiaramente gli elementi costitutivi del reato di "costruzione abusiva", si evince che l'IKMT non ha richiesto l'avvio di procedimenti penali contro le imprese edili, sebbene queste ultime abbiano costruito senza permesso, in grave violazione del permesso o in base a un permesso revocato.
- Al 31.12.2024, il debito totale ammonta a 1.091.266.354 lek, di cui 1.026.254.890 lek di passività, 46.722.762 lek di spese di esecuzione e 18.288.702 lek di spese legali, che hanno gravato sul bilancio dell'istituto. La liquidazione non è stata effettuata secondo il metodo FIFO, considerando che i valori sono considerevoli, e sono stati utilizzati anche pagamenti rateali. Totale passività non pagate
per l'anno 2024 ammonta a 536.841 mila lek, passività derivanti da sentenze definitive: danni da demolizione 9 sentenze per un valore di 530.828.294 lek e danni per spese di telefonia mobile 2 sentenze per un valore di 6.013.005 lek.
- In tutti i casi di sentenze giudiziarie, i licenziamenti sono stati considerati privi di fondamento e in violazione della procedura, fatto accertato dai revisori dei conti durante l'esame dei fascicoli dei dipendenti e dei relativi provvedimenti di licenziamento, motivi che fino ad ora hanno comportato una spesa antieconomica per il bilancio statale pari a 14.425.623 lek, spesa che si prevede aumenterà a causa dell'elevato numero di altri processi vinti in primo grado e di quelli ancora da avviare. Inoltre, dall'esame della documentazione relativa ai procedimenti giudiziari in materia di rapporti di lavoro, si evince che in 3 casi le sentenze emesse dal Tribunale di primo grado non sono state impugnate o sono state impugnate oltre i termini di legge. Di conseguenza, le fasi successive del procedimento giudiziario non sono state seguite, rendendo impossibile la tutela degli interessi finanziari dell'ente presso le istanze giudiziarie superiori. / Opuscolo
Lini një Përgjigje