FLASH
Shkruar nga Daniel Verdú
Përmes një analize të prerë të rendit të ri botëror, Emmanuel Macron kërkon që BE-ja të dalë urgjentisht nga statusi i një “pakice gjeopolitike” për të shmangur kthimin në një vasal të fuqive të mëdha. Sipas tij, vetëm një revolucion ekonomik, bashkimi i kursimeve dhe krijimi i euro-obligacioneve mund ta shpëtojnë kontinentin nga “cunami kinez” dhe paqëndrueshmëria e SHBA-së.
Gjithçka rreth Emmanuel Macron, 48 vjeç, “Jupiterit” që erdhi në skenën politike në vitin 2017 për ta transformuar atë rrënjësisht, ka qenë gjithmonë e parakohshme. Si suksesi i tij i madh, ashtu edhe rënia e tij. Pas 9 vitesh si kreu i shtetit të Francës, ai ka kaluar praktikisht nëpër çdo fazë.
Sot, pas një periudhe të mbushur me kriza politike, Macron po hyn në fazën e fundit të mandatit të tij. I dobësuar nga brenda, ai ka vendosur të përqendrohet në rolin e tij si një udhëheqës ndërkombëtar dhe kundërshtar i vendosur i imperializmit të ri amerikan, duke i dhënë fund aventurës së tij ashtu siç e filloi: me fjalimin e tij të famshëm në Sorbonë.
Brishtësia e Francës duket se e ka dobësuar boshtin historik franko-gjerman në favor të Italisë. E kemi parë këtë në dokumentin e fundit që të dy vendet kanë përgatitur së bashku mbi konkurrueshmërinë…
Kur grupi franko-gjerman është i bashkuar, Evropa mund të ecë përpara. Por është e nevojshme të respektohen edhe të tjerët. Është normale që një dokument i përbashkët mbi rritjen ekonomike u hartua për një samit gjermano-italian. Nuk shoh asgjë të re. Çështja është se si pozicionohet Evropa përballë një rendi të ri botëror.
Dhe si duhet të qaset?
Ne evropianët përballemi me një sfidë të madhe. Ndryshimi i klimës po përshpejtohet. SHBA-ja duhej të garantonte përgjithmonë sigurinë tonë, por tani kjo është e pasigurt. Rusia duhej të na furnizonte energji me kosto të ulët, por nuk e bën këtë prej 3 vjetësh.
Dhe Kina, një treg eksportesh për shumë vende, është bërë sot një konkurrente gjithnjë e më e ashpër. Ky revolucion është përshpejtuar në mënyrë dramatike që nga fundi i pandemisë, dhe akoma më shumë gjatë vitit të fundit. Prandaj samiti i BE-së të enjten është shumë i rëndësishëm.
Çfarë do të propozoni?
Pyetja për evropianët është e thjeshtë: A jemi të përgatitur të bëhemi një fuqi globale? Ne qëndrojmë të vendosur, por reagojmë shumë ngadalë. Nëse zgjedhim të mbetemi një treg i ekspozuar ndaj çdo teke, pa marrë vendimet tona, do të rrënohemi.
Ne jemi arbitri i pjesës tjetër të botës. Jemi 450 milionë qytetarë dhe konsumatorë, si dhe miliona prodhues. Është koha që Evropa të zgjohet, të dalë nga statusi i saj si një pakicë gjeopolitike, përfshirë mbrojtjen dhe sigurinë. Koalicioni i vullnetarëve për Ukrainën me britanikët është revolucioni që kemi arritur vitin e fundit.
Në ç’kuptim?
Deri një vit më parë, ishim plotësisht të varur nga amerikanët për ndihmën ndaj Kievit. Tani ky koalicion, që bashkon Evropën e Madhe përtej kufijve të BE-së dhe përfshin edhe Kanadanë, financon pjesën më të madhe të ndihmës për Ukrainën. Ne duam që amerikanët të vazhdojnë të ndihmojnë, por nuk jemi më tërësisht të varur prej tyre. Tani revolucioni që duhet të kryejmë është në frontin ekonomik.
Për 9 vjet keni mbrojtur vizionin e sovranitetit evropian. Por kritikët tuaj do të thonë se mbrojtja do të thotë proteksionizëm, se ju mbështetni diversifikimin e aleancave, por kundërshtoni marrëveshjen e MERCOSUR-it…
Mercosur është një marrëveshje e keqe. Strategjia është e mirë, sinjali gjeopolitik i saktë. Prandaj i kam shtuar edhe udhëtimet e mia në atë rajon. Por MERCOSUR është shumë i vjetëruar. Unë mbështes klauzolat pasqyruese, që do të thotë se unë vendos të njëjtat kufizime për prodhuesit jo-evropianë si për prodhuesit e mi.
Bota po përballet me një situatë emergjente. Besoni se ky zgjim evropian mund të fitojë vrull pas krizës së Grenlandës dhe pas luftës së tarifave që nisi SHBA-ja?
Ish-kryeministri italian Mario Draghi foli së fundmi në favor të federalizmit. Por ajo që donte të thoshte vërtet, dhe kjo përputhet me atë që kam thënë prej vitesh, është se ne kemi nevojë për lidership të përbashkët. Evropa jonë ka dështuar kur ka qenë e ngadaltë ose e përçarë.
Kriza financiare e vitit 2008 e ka origjinën në SHBA, por na bëri të vuajmë 10 herë më shumë. Amerikanët morën vendime të shpejta dhe të përbashkëta. Për ne ishte një tronditje asimetrike sepse ishim të përçarë. Na u deshën 5-10 vjet për të zgjidhur krizën. Anasjelltas, kur patëm një tronditje simetrike, ishim të bashkuar dhe vepruam shpejt. Në Ukrainë na u deshën 48 orë për të nisur një program ndihme.
A nuk ekziston më rendi i vjetër?
Njerëzit kanë dyshime. Kur u negociua një marrëveshje tarifore, pati një lloj lehtësimi. Por asgjë nuk ka mbaruar. Kërcënimet janë pas dere. Duhet të jemi të vetëdijshëm se kriza që po përjetojmë është një çarje gjeopolitike e thellë.
Kemi cunamin kinez në frontin tregtar dhe paqëndrueshmërinë në atë amerikan. Të dyja krizat përfaqësojnë një tronditje të thellë për evropianët. Nëse duam të jemi spektatorë, do të jemi vasalë. Do të bëjmë të njëjtën gjë si më parë me kinezët, dhe ju siguroj se brenda 5 vjetësh do të jemi zhdukur.
Si do ta financojmë këtë ndryshim të madh?
Së pari, duhet të mobilizojmë sërish kursimet tona. Evropa ka vëllimin më të madh të kursimeve në botë: 30 trilionë euro. Por këto kursime financojnë borxhin tonë dhe pastaj dalin jashtë kontinentit. Çdo vit, 300 miliardë euro financojnë kompanitë amerikane.
Po ashtu, duke pasur parasysh se buxheti evropian është i kufizuar, është koha për të krijuar një kapacitet të përbashkët huamarrjeje për shpenzimet e orientuara drejt së ardhmes: euroobligacionet. Ne kemi nevojë për programe të mëdha evropiane për të financuar projektet më të mira.
Javën e kaluar, këshilltari juaj diplomatik ishte në Moskë për të shqyrtuar mundësinë e rifillimit të dialogut midis Francës dhe Rusisë. Çfarë po ndodh?
Ne e ndërpremë në pranverën e vitit 2022, pas krimeve të luftës. Nuk kishte kuptim të rifillonim dialogun në mes të luftës. Tani, niveli i humbjeve nga të dyja palët e bën të ligjshme të shqyrtojmë përfundimin e saj. Të dërguarit amerikanë kanë rifilluar bisedimet.
A duam ne t’ia delegojmë këtë dialog të tjerëve? Gjeografia jonë nuk do të ndryshojë. Rusia do të jetë ende atje nesër, në pragun tonë. Është e rëndësishme të strukturohet rifillimi i një debati evropian me ta, pa qenë naivë dhe pa u varur nga një palë e tretë.
Si e menaxhoni marrëdhënien tuaj me Trumpin në nivel personal?
Unë jam profesional në qasjen time. Jam gjithmonë respektues dhe i parashikueshëm. Por jo i dobët. Nuk i kam fyer kurrë SHBA-të apo udhëheqësit e saj. Besoj se është një demokraci e shkëlqyer. Por kur ka agresion të hapur, nuk duhet të përkulemi ose të përpiqemi të arrijmë një marrëveshje me çdo kusht.
E kemi provuar këtë strategji dhe nuk funksionon. Ajo e çon strategjikisht Evropën drejt rritjes së varësisë. Përgjigja duhet të vijë nga një forcë e parashikueshme dhe respektuese. Evropa duhet të bëhet një fuqi dhe është në mesin e një metamorfoze.
Çfarë lloj fuqie do të bëhet?
Një fuqi e parashikueshme për tregjet dhe aktorët politikë. Por një fuqi e fortë, e aftë të reagojë shpejt dhe në mënyrë efektive kur sulmohet. Forca më e madhe e Evropës qëndron në ruajtjen e sundimit të ligjit. Sot kemi Kinën, të kontrolluar nga një fuqi e vetme, e cila është autoritare.
Dhe nga ana tjetër, kemi SHBA-në, me rregulla gjithnjë e më shumë ekstraterritoriale që mund të ndryshojnë. Të gjithë investitorët do të tërhiqen nga ne, nëse do të bëjmë atë kapërcim drejt një fuqie globale me demokraci optimale dhe sundim të ligjit./Përgatiti Pamfleti nga “El Pais”
Akoma me BE ky agushi?!Se ka kuptuar ky agoja qe keto jane gramat e fundit te pjelles cifute te quajtur BE!!!
evropa ka lider ca spurdhjake homoseksuale qe nuk kane idene e politikes, gjeopolitikes, realpoliyikes, histoeu=ise dhe qe dine te bejne sex, orgji, vjedhje , prostitucion dhe ne kete kuader mbeshtesin edhe liderin global te Shqiperise dhe botes mbare qe perfaqesohet jashte me ambasadore prostituta hajdute servile e spiune qe dine te vje3dhin e korruptojne evropianet sipas porosive , PROSTITUTA