FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Soon after the first bombs fell on Iran, igniting a conflict that within hours took on regional proportions, Kosovo authorities rushed to side with the United States, condemned the Iranian regime, and reaffirmed their support for the Western alliance.
President Vjosa Osmani said that, thanks to the leadership of the US and President Donald Trump, the time of freedom for the people of Iran is coming.
In a reaction to X, she added that Kosovo will continue to support actions taken by the US and other allies to end the Iranian regime, while strongly condemning the latter's attacks against allies in the Middle East.
The United States and Israel launched joint strikes against Iran on February 28, aiming to curb the country's nuclear program. In response, Iran and its proxies have been striking targets in U.S. allies from Saudi Arabia to Cyprus despite Trump's warnings against retaliation.
“They better not do this, because if they do, we will hit them with a force like never before seen,” Trump wrote on Truth Social.
Hours after the attacks began, Kosovo’s Prime Minister Albin Kurti convened the Security Council to discuss the situation, and said Kosovo was closely monitoring the potential implications for the country and the region.
His government did not respond to Radio Free Europe/Radio Liberty about the possible implications or concrete measures that could be taken. Likewise, neither the Presidency, nor the Ministry of Internal Affairs, nor the Kosovo Police, nor the US State Department provided any comment.
Kosovo is home to Camp Bondsteel - the largest United States military base in the Balkans - and around 600 American soldiers, who serve as part of the NATO peacekeeping mission, KFOR.
In a response to Radio Free Europe, a NATO official said that KFOR continues to fulfill its mandate to ensure a peaceful and secure environment for all citizens of Kosovo.
“KFOR’s strength and posture are reviewed and adjusted from time to time, according to developments in the situation, so that the mission remains effective for its purpose. Currently, no significant changes are being considered,” the NATO official said.
Iran and its proxies attacked several bases and missions of the United States and its allies in the Middle East. A British base in Cyprus was also targeted by drone attacks. Cypriot authorities said that, according to initial assessments, the drones were launched by Hezbollah - a militant group backed by Iran - from Lebanese territory.
Incidenti nxiti reagim të menjëhershëm evropian: disa shtete dërguan avionë luftarakë dhe fregata në Qipro, për të forcuar mbrojtjen ajrore dhe detare të ishullit mesdhetar, mes frikës për një përshkallëzim të mëtejshëm të konfliktit.
Kur bëhet fjalë për Kosovën, ish-zyrtari i lartë i NATO-s, Jamie Shea, argumenton se, edhe pse kampi Bondsteel është një instalim i madh amerikan, ai nuk ka gjasa të renditet ndër objektivat prioritare të Teheranit. Kjo, për faktin se Bondsteel-i nuk është bazë ajrore dhe nuk shfrytëzohet për të mbështetur opereacionet aktuale të SHBA-së kundër Iranit.
“Mesa kuptoj, Irani ka në dispozicion një numër të kufizuar raketash balistike. Duke qenë se Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli po godasin platformat e lëshimit të tyre, Irani duhet t’i përdorë ato në mënyrë të zgjuar, për të arritur efektin maksimal”, thotë Shea për programin Expose të Radios Evropa e Lirë.
Sipas Zyrës së Drejtorit për Zbulim Kombëtar të SHBA-së, Irani ka rezervën më të madhe të raketave balistike në Lindjen e Mesme. Arsenali i tij përfshin raketa me rreze të gjatë që mund të arrijnë Izraelin, raketa lundruese Kh‑55 me rreze deri në 3.000 km dhe dronë Shahed, që besohet se kanë goditur bazën britanike në Qipro dhe arrijnë deri në 2.500 km.
Kjo do të thotë se, nëse lëshohet nga Irani, Ballkani mbetet jashtë rrezes së këtij arsenali.
Ish-komandanti i ushtrisë amerikane në Evropë, Ben Hodges, paralajmëron se brenda rrezes së kërcënimeve të mundshme, mund të jetë baza e Marinës amerikane në Kretë të Greqisë. Ai e konsideron atë si një objektiv të rëndësishëm në Evropë edhe për shkak të rolit të saj logjistik në rajon.
Hodges nuk përmend kërcënime specifike me raketa ose dronë ndaj Bondsteel-it, por thekson se baza duhet të trajtohet gjithmonë si nën rrezik potencial.
“Gjithmonë do të supozoja se ekziston një kërcënim, sidomos nëse ka organizata terroriste ose individë që mund të ndjehen të zemëruar për sulmet ndaj Iranit ose për vrasjen e Ajatollahut, dhe vendosin të veprojnë vetë. Prandaj, edhe në kampin Bondsteel duhet të mbahen masat e sigurisë dhe të llogaritet gjithmonë kjo mundësi”, thotë Hodges për Exposenë.
Shea thekson se për Evropën, përfshirë Kosovën, kërcënimet më të mundshme të veprimeve iraniane ose të frymëzuara nga Irani, janë sulmet terroriste, sulmet kibernetike dhe sulmet e individëve të njohur si “ujq të vetmuar” - persona të frymëzuar nga ideologji ose grupe, por që veprojnë në mënyrë të pavarur.
“Shumë kosovarë iu bashkuan Shtetit Islamik gjatë kohës së kalifatit; disa prej tyre mund të jenë kthyer në vend, disa mund të mbeten ende të radikalizuar. Kjo do të thotë se mund të ekzistojnë disa ‘xhepa’ të radikalizimit. Dhe, nuk po flas vetëm për Kosovën, sepse situatë e ngjashme mund të shfaqet edhe në vende të tjera të Evropës, brenda komuniteteve myslimane”, vlerëson Shea.
Ai paralajmëron se konflikti mund të sjellë edhe rritje të çmimeve të naftës dhe gazit, inflacion më të lartë dhe recesion të madh global. Pasojat do të jenë veçanërisht të rënda për Kosovën dhe Ballkanin Perëndimor në tërësi - një rajon që ai e përshkruan si ekonomikisht të brishtë dhe të varur nga investimet e huaja.
E, përveç kësaj, gjenerali Hodges ndan edhe një shqetësim tjetër - sigurinë e qytetarëve evropianë, përfshirë edhe kosovarë, të bllokuar në vendet e Gjirit dhe Lindjes së Mesme.
“Nëse janë qindra mijëra evropianë të ngujuar në Emiratet e Bashkuara Arabe, Katar ose vende të ngjashme, për shkak se linjat ajrore janë ndalur, atëherë mund ta kuptoj përse Qeveria franceze mund ta ndiejë nevojën për të dërguar forcën e saj për t’i mbrojtur ata”, thotë Hodges.
Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, njoftoi këtë javë se vendi i tij do të dërgojë aeroplanmbajtësin “Charles de Gaulle” në Mesdhe dhe se do të punojë për të formuar një koalicion që do të mbronte trafikun detar, i cili rrezikohet nga përshkallëzimi i krizës në Lindjen e Mesme.
Në kontekstin e masave të sigurisë për Kosovën, Shea sugjeron që autoritetet të forcojnë kontrollin e kufijve, të monitorojnë individët potencialisht të radikalizuar, të rrisin sigurinë rreth objekteve të SHBA-së dhe KFOR-it, si dhe të forcojnë bashkëpunimin operacional dhe të inteligjencës me NATO-n dhe Shtetet e Bashkuara.
“Natyrisht, ekziston edhe një forcë rezervë e NATO-s që mund të dislokohet nëse situata e kërkon. Por, aktualisht, bëhet fjalë për masa të zakonshme parandaluese. Siguria duhet të përshtatet sipas vlerësimeve të kërcënimeve. Nuk duhet të reagosh më pak, por as ta teprosh me reagimin”, thotë Shea.
Me kalimin e çdo dite që lufta vazhdon, rreziqet bëhen gjithnjë e më të paparashikueshme. Hodges thotë se Uashingtoni nuk e ka përcaktuar kurrë qartë se si dëshiron të duket Irani kur lufta të mbarojë - gjë që, sipas tij, e bën konfliktin më të vështirë për t'u përfunduar.
Ai paralajmëron, gjithashtu, për presionin mbi rezervat ushtarake amerikane dhe mbi kapacitetin e përgjithshëm të parandalimit.
"The longer the conflict goes on, the more the US's ability to provide enough ammunition is tested. This is not only related to current operations, but also to maintaining deterrence capabilities against China. I am sure that there is a lot of pressure on the industry to increase production. But these are not simple products - these are very sophisticated weapons that are expensive and take time to produce. You can't immediately triple or quadruple the production of Patriot interceptors, HIMARS systems or Tomahawk missiles," says Hodges.
President Trump said on March 4 that U.S. forces are in a very strong position in Iran. He said they have made great progress, “even though the war has been going on for less than a week.” And perhaps the most important factor in that is “the rebuilding of the military during my first term,” Trump said.
In the Balkans, Bosnia and Herzegovina's Ministry of Security increased security measures to a higher level due to the escalation of the conflict in the Middle East, while Serbian President Aleksandar Vučić compared the US attack on Iran to NATO's air campaign against the former Yugoslavia.
In the words of Jamie Shea, this is simply a "completely false analogy" and repeated rhetoric from Serbia, which also has the support of Iran in opposing Kosovo's independence.
Iran, with a population of over 91 million, does not recognize Kosovo as a state and has no official diplomatic relations with the country./REL
Lini një Përgjigje