FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The sudden change may be related to his closeness to Erdoğan, but what could be the consequences of this unpredictable behavior towards the alliance?
Donald Trump's relationship with Washington's NATO allies has never been one of harmonious partnership.
Yet the US president's appearance at the annual summit of the Western military alliance, held this week in Ankara, seemed unusual even by Trump's own standards. As commentators struggled to explain what had happened, the usual repertoire of clichés used to describe his behavior seemed to be running out.
Trump arrived in the Turkish capital on Tuesday in a visibly angry mood. He was frustrated that the temporary ceasefire he had agreed to with Iran had not lasted and warned that more attacks and more destruction could follow.
Iran's Islamist leaders, whom he had described as "very reasonable" just two weeks ago, now called them "scum" and "sick people," during a statement to reporters while sitting next to NATO Secretary General Mark Rutte.
He also attacked NATO itself, the alliance that has been the main pillar of the West's collective security since 1949, when it was founded as the North Atlantic Treaty Organization to counter the spread of Soviet communism after World War II, just as harshly.
Trump declared that he was "not happy with NATO," complaining that the alliance's member states, including Britain, had not supported him in the conflict with Iran. He also reinstated his claim to Greenland, despite it being a sovereign Danish territory, and demanded that the United States cut off trade relations with Spain after the country's socialist government, which he called "bad people," refused to implement new targets for increasing military spending.
Just a few hours later, after meeting with the same leaders he had just criticized, Trump appeared before the media with a completely different tone, speaking of unity.
"There was a lot of love in that hall," he said, adding that he had never attended such a positive NATO summit.
This unexpected warmth extended to Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy. Sitting next to a leader he had previously often treated as an adversary, Trump praised him as “really smart” for the way he had managed to hold his country together during the war with Russia, led by Vladimir Putin, whose political style and cause Trump has long been considered sympathetic to.
Terma si "i paparashikueshëm" dhe "ndryshim i menjëhershëm kursi" u përdorën gjerësisht nga mediat për të përshkruar këtë sjellje të papritur. Megjithatë, më pak e qartë mbeti arsyeja e këtij ndryshimi dhe ndikimi që mund të ketë ai në afat të gjatë.
Pse Trump ndryshoi papritur qëndrim ndaj një aleance që e ka cilësuar shpesh si një "tigër prej letre" dhe që e ka akuzuar vazhdimisht se "shfrytëzon" SHBA-në duke i lënë asaj barrën më të madhe financiare? Dhe cilat mund të jenë pasojat e një sjelljeje kaq të paparashikueshme dhe, sipas disa vlerësimeve, edhe fyese ndaj aleatëve?
Sipas disa analistëve, përgjigjet variojnë nga shpjegime relativisht të thjeshta deri te faktorë më kompleksë. Në qendër të tyre mbetet prirja e Trumpit për të vepruar në mënyrë impulsive dhe për të ndryshuar mendim nga një moment në tjetrin.
Një nga arsyet e mundshme të këtij ndryshimi mund të ketë qenë afërsia e tij me presidentin turk, Recep Tayyip Erdoğan, udhëheqës i fortë që ka qëndruar në pushtet prej 23 vitesh dhe për të cilin Trump ka shprehur prej kohësh admirim, pavarësisht prej rrënjëve islamiste të politikës së tij.
Në konferencën e përbashkët për shtyp me Erdoğanin të martën, Trump deklaroi se ndoshta nuk do të kishte marrë pjesë fare në samit nëse ai nuk do të ishte zhvilluar në Turqi, vend me të cilin, sipas tij, ka "një marrëdhënie të shkëlqyer".
"Turqia ka qenë, në shumë aspekte, shumë më besnike se vende të tjera për të cilat mendonim se do të ishin besnike", tha ai, përpara se ta krahasonte marrëdhënien me Erdoğanin me atë që ka me liderë të tjerë.
"Nuk e di pse një marrëdhënie bëhet e veçantë. Ndonjëherë shkon shumë mirë me njerëzit më të fortë, si Erdoğan. Ndërsa ndonjëherë nuk shkon fare mirë me njerëzit më të dobët dhe më patetikë. Ndoshta nuk i respekton.", tha ai.
Ian Lesser, studiues në German Marshall Fund dhe pjesëmarrës në samit, tha se takimi kishte pasur "një karakter bipolar", të cilin ai e lidhi pikërisht me marrëdhënien personale mes Trumpit dhe Erdoğanit. Ky i fundit është cilësuar nga kundërshtarët e tij politikë si një autokrat që ka kufizuar opozitën dhe lirinë e medias.
"Fakti që presidenti Trump ka këtë marrëdhënie kaq të afërt me presidentin Erdoğan ka të ngjarë të ketë luajtur rol në stabilizimin e situatës dhe në faktin që teatraliteti nuk dominoi samitin. Trump ishte i interesuar që Erdoğan të mund ta konsideronte samitin një sukses.
Sjelljet dhe personalitetet individuale luajnë rol në marrëdhënie të tilla dhe kjo shihet më qartë se kurrë në samite. Trump, më shumë se shumë liderë të tjerë, e vendos personalitetin e tij në qendër të mënyrës se si i trajton çështjet ndërkombëtare. Ai priret ta shohë botën jo përmes aleancave, por përmes vendeve individuale dhe, mbi të gjitha, përmes liderëve individualë. Ai mbetet skeptik ndaj aleancave.", tha Lesser.
Po aq ndikim, sipas analistëve, pati edhe mënyra se si Mark Rutte iu afrua Trumpit.
Ish-kryeministri holandez, i cili është bërë i njohur për aftësinë e tij për të komunikuar me presidentin amerikan, e ka lavdëruar vazhdimisht atë duke i atribuar meritën për forcimin e NATO-s, pasi shtyu aleatët evropianë të rrisnin shpenzimet për mbrojtjen një kërkesë që Trump e ka përsëritur prej vitesh.
"Rutte po bën një punë shumë të mirë duke i thënë Trumpit: 'Po funksionon. Po bëhemi aleatë më të aftë. Po ju dëgjojmë'", tha Charles Kupchan, profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin Georgetown dhe ish-këshilltar i Shtëpisë së Bardhë për Evropën gjatë administratave të Bill Clintonit dhe Barack Obamës.
"Besoj se të njëjtat mesazhe janë përsëritur edhe gjatë mbledhjes me dyer të mbyllura", shtoi ai, duke iu referuar takimit privat të Trumpit me 31 liderët e tjerë të vendeve anëtare.
Ndryshimi i papritur i qëndrimit ndaj Zelenskyyt të cilit dikur i kishte thënë në Shtëpinë e Bardhë "Ti nuk i ke letrat në dorë" mund të jetë nxitur edhe nga zhgënjimi ndaj Putinit, i cili nuk ka bërë asnjë lëshim për t'i dhënë fund luftës që tashmë ka zgjatur më shumë se Lufta e Parë Botërore. Gjithashtu, mund të ketë ndikuar edhe fakti që Trump po merr më shumë në konsideratë opinionin e Kongresit amerikan, të cilin në çështje të tjera e ka shpërfillur.
"Mendoj se këtu hyn në lojë edhe qëndrimi i Kongresit. Dhe ndërsa afrohen zgjedhjet e ndërmjetme, ky faktor do të peshojë e më shumë.", tha Lesser.
Pavarësisht përfundimit të butë të samitit, është krijuar një bindje se sulmgjithnjë et e vazhdueshme të Trumpit ndaj aleatëve mund të lënë pasoja afatgjata, edhe nëse në të ardhmen ai zëvendësohet nga një administratë amerikane me një qasje më tradicionale ndaj aleancës transatlantike.
Kupchan, megjithatë, argumenton se retorika e Trumpit nuk e ka dobësuar realisht NATO-n, pavarësisht se ka dëmtuar besimin e Evropës tek garancia amerikane.
"Nëse i shohim gjërat përtej retorikës së ashpër dhe gjuhës fyese të Trumpit ndaj NATO-s, tabloja që del është në fakt pozitive. NATO vazhdon të jetë NATO. Ende ka rreth 80 mijë trupa amerikane të dislokuara në Evropë.", tha ai.
Ajo që pritet të ndryshojë, sipas analistëve, është se NATO do të shndërrohet gradualisht në një aleancë më të udhëhequr nga Evropa, ndërsa vendet evropiane do të zbatojnë angazhimin e marrë vitin e kaluar për të rritur shpenzimet për mbrojtjen në 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto deri në vitin 2035.
Ndërkohë, evropianët do të vazhdojnë të ndihen "thellësisht të shqetësuar" nga gjuha armiqësore e Trumpit.
"He enjoys making others feel insecure, because that's his style. He comes from the world of television and show business. He likes to keep everyone off balance. That's why one day he talks like he's going to take the US out of NATO, and the next day he declares that he loves NATO," Kupchan said.
However, behind all this attention-grabbing rhetoric, there may be a much deeper problem: the lack of clear strategic direction in American foreign policy.
Kupchan, author of a recent article titled "America No Longer Knows What It Wants," argues that Trump is more a symptom than a cause of the American foreign policy crisis.
"The fundamental problem is the collapse of the political center and the fact that the United States no longer has a consistent foreign policy. After every presidential election we move from one grand national strategy to a completely different strategy. .
"If you are the chancellor of Germany or the prime minister of Japan and have relied on the American security guarantee for decades, then you are forced to plan for the worst-case scenario, because the United States is going through such a long period of political dysfunction that you can no longer be sure whether you can rely on 'Uncle Sam'," he said./ Adapted from "The Guardian".
Natyrisht, era amerikane fryn më pak..."Xhandari" nderkombëtare nuk mund të garantoje më rolin i tij. Ombrela americane është gjithnjë e më vogel. Jo më kot Gjermania po armatoset deri në dhëmbë, gjë që di ta bëjë shumë mire.Afrimi me Tuerqinë tingëllon më shumë si kercenim per anetaret e tjerë të NATO-s. Rendi nderkombëtare po trasformohet
Po te mos ishte president 2016-2020, ajo sjellje me europen edhe I falej, sepse nuk kishte pervojen e duhur ne shtepine e bardhe, por ky vazhdon te simpatizoje ato lidere autokrat qe ne thelb urrejne ate sistem vlerash qe perfaqeson ky. Po pse lideret europiane duhet ti japin qumesht gjiri prape bees qe ta qetesojne,sepse eshte shume I inatosur me europianet per 2 apo 3 %.