TAGS-AT E JAVËS

Ekonomi 3 Maj 2026, 18:17

S'ka më kthim mbrapa, Inteligjenca artificiale do t'ua marrë vendet e punës atyre më të arsimuarve!

Shkruar nga Pamfleti
S'ka më kthim mbrapa, Inteligjenca artificiale do t'ua marrë
Foto ilustruese

Disa kategori, rreth tridhjetë përqind e punëtorëve amerikanë, nuk kanë asnjë ekspozim. Këto përfshijnë shefa kuzhine, mekanikë, baristë dhe ata në përgjithësi që punojnë në punë fizike...

Për vite me radhë, menduam se inteligjenca artificiale do të godiste e para punën manuale, siç ndodh me shumicën e inovacioneve teknologjike. Një raport i ri nga Anthropic thotë pikërisht të kundërtën: ata që janë më të ekspozuar janë punëtorët e arsimuar, të paguar mirë me karrierë. Studimi, "Ndikimet e IA-së në Tregun e Punës: Një Masë e Re dhe Dëshmi të Hershme", përmbys vite të tëra retorike rreth inteligjencës artificiale, duke argumentuar se nuk ka të bëjë aq shumë me robotët në depo ose kamionët vetë-drejtues, por me ata që shkruajnë, analizojnë dhe programojnë në kompjuterë.

Metrika e re e prezantuar nga studimi quhet "ekspozim i vëzhguar" dhe është një masë empirike e asaj që inteligjenca artificiale po bën tashmë sot, brenda rrjedhave të punës në botën reale, bazuar në miliona përdorime profesionale të Claude. Ekipi Anthropic më pas analizoi detyrat që tashmë janë automatizuar ose të mbështetura nga teknologjitë e reja gjeneruese në kontekste profesionale: qëllimi, shkruajnë autorët e raportit, është të kombinojë kapacitetin teorik të modeleve gjuhësore dhe të dhënat e përdorimit në botën reale, duke i dhënë më shumë peshë përdorimeve të automatizuara dhe të lidhura me punën.

Kjo së pari ndihmon në rritjen e ndërgjegjësimit për faktin se inteligjenca artificiale është tashmë një pjesë integrale e jetës së përditshme në shumë profesione. Por mbi të gjitha, ajo po përdoret në mënyrë të paplotë, ose jo në potencialin e saj të plotë. Dhe ja ku vjen gjetja e parë kyçe: "Inteligjenca artificiale është ende larg arritjes së kapacitetit të saj teorik: mbulimi aktual mbetet një pjesë e vogël e asaj që është e mundur", thuhet në raport.

Imazhi më poshtë ndihmon në shpjegimin e kësaj: nga njëra anë, zona blu, e cila është gjithçka që modelet mund të bënin; nga ana tjetër, zona e kuqe, e cila është ajo që ato bëjnë në të vërtetë. Dhe hendeku midis të dyjave është shumë i madh.

S'ka më kthim mbrapa, Inteligjenca artificiale do t'ua marrë

Në rastin e profesioneve të lidhura me shkencat kompjuterike dhe matematikën, inteligjenca artificiale teorikisht mund të trajtojë pothuajse të gjitha detyrat ,nëntëdhjetë e katër përqind, sipas ekipit Anthropic. Aktualisht ajo mbulon rreth një të tretën. Në punët e zyrës dhe ato administrative, potenciali është rreth 90 përqind, ndërsa përdorimi aktual aktualisht është rreth 40 përqind.

"Të dhënat tregojnë se IA është ende larg arritjes së aftësive të saj teorike. Ndërsa aftësitë përparojnë dhe përvetësimi bëhet më i përhapur, zona e kuqe do të rritet derisa të mbivendoset me zonën blu", thuhet në raport.

Dhe ndoshta kjo është fjalia më e rëndësishme në të gjithë dokumentin. Sepse nënkupton që revolucioni nuk varet më aq shumë nga zbulimet e reja teknologjike, por nga përhapja e asaj që ekziston tashmë: pika e moskthimit është kaluar tashmë. Ne vetëm duhet të zbulojmë se kur dhe sa shpejt kompanitë e interesuara do të vendosin të shfrytëzojnë plotësisht potencialin e teknologjive të reja.

Një aspekt tjetër interesant ka të bëjë me demografinë e punëtorëve më të ekspozuar. Sipas të dhënave, këta janë njerëz që fitojnë dyzet e shtatë përqind më shumë se mesatarja, kanë shumë më tepër gjasa të kenë një diplomë kolegji ose një diplomë të avancuar, kanë më shumë gjasa të jenë gra dhe janë më të moshuar. Ata janë përgjithësisht të ashtuquajtur punëtorë të dijes, një kategori shumë e gjerë që përfshin studiues, menaxherë, inxhinierë, mësues, avokatë, analistë financiarë, zhvillues, specialistë të marketingut e kështu me radhë. Prandaj, automatizimi nuk eliminon punët manuale dhe ato me kualifikim të ulët. Në vend të fundit të punës manuale, duhet të kemi frikë nga transformimi i punës intelektuale.

E gjithë kjo, përsërit raporti disa herë, është llogaritur bazuar në të dhëna reale nga tregu i punës në SHBA. Disa kategori, rreth tridhjetë përqind e punëtorëve amerikanë, nuk kanë asnjë ekspozim. Këto përfshijnë shefa kuzhine, mekanikë, baristë dhe ata në përgjithësi që punojnë në punë fizike. Për këta punëtorë, inteligjenca artificiale aktualisht nuk përbën kërcënim për shkurtime vendesh pune.

Sidoqoftë, këto janë parashikime për të ardhmen, sepse për momentin "nuk shohim një rritje sistematike të papunësisë për punëtorët shumë të ekspozuar", raporton Anthropic. Megjithatë, të rinjtë tashmë po e paguajnë çmimin: "Ne gjejmë prova sugjestive se punësimi i punëtorëve më të rinj është ngadalësuar në profesionet e ekspozuara". Konkretisht, ka pasur një rënie prej katërmbëdhjetë përqind në normat e hyrjes në punë për 22-25-vjeçarët në rolet më të ekspozuara. Pasojat e kësaj situate ka të ngjarë të shihen së shpejti brenda kompanive: nëse vendet e punës në nivel fillestar bien, mekanizmi themelor i trajnimit të brendshëm profesional do të prishet.

Mbetet për t’u parë pse Anthropic po publikon një raport të tillë. Kompania e Dario Amodei-t, një nga më të rëndësishmet në sektor, ka publikuar një studim që nxjerr në pah rreziqet konkrete për punëtorët e kualifikuar, duke theksuar urgjencën e këtyre çështjeve. Në një farë mënyre, kjo po shkon kundër rrymës së OpenAI dhe konkurrentëve të tjerë. Dhe nuk është hera e parë. E pamë këtë, për shembull, me rastin Mythos, modeli që, sipas vetë kompanisë, ishte i aftë të shkelte sistemet konfidenciale të sigurisë kibernetike, kur Anthropic bllokoi publikimin e tij dhe ftoi konkurrentët të bashkëpunonin për të kufizuar rreziqet.

Amodei është ndoshta e vetmja fytyrë "njerëzore" në sektor, e vetmja që përpiqet të duket përgjegjëse dhe e vetëdijshme për rreziqet që lidhen me teknologjitë e reja. Prandaj, ai dëshiron të shkëputet nga narrativa e një oligarkie tekno-grabitqare që duket se po pushton tregun vetëm për të shkatërruar vendet e punës, ekonominë dhe në fund të fundit demokracinë globale, një rol në të cilin të tillë si Peter Thiel , Elon Musk, Sam Altman dhe kompania e tij duket se po luajnë një rol kryesor. Qoftë bindje apo strategji, rezultati është i njëjtë, për momentin: Anthropic është ndër të paktat kompani në sektor që zbulon hapur se kush është vërtet në rrezik. Dhe për më tepër, nuk janë punëtorët që mendonim./Përshtati "Pamfleti" nga "Linkiesta"

inteligjenca punë arsimi

3 Komente

  1. A
    A. Baçe

    Sipas Einsteinit, kur IA të arrijë perfeksionin, njerëzit do jenë një tufë lopësh. Sa më lopë të jesh aq më i dobishëm je. Ndërkohë po të jesh komplet debil (si Trampi, qoftë Elon Masku) aq më bari lopësh do jesh.

    1. T
      Tony

      Kjo kohe ka ardhur qe kur. Beni nje video ne supermarkete ku njerezit presin ne rradha te gjata nu pulari e shitesit nxitojne si Charly Chaplin ne ate filmin duke punuar ne konvejer. Beni krahasimin e do qeshni qe jane shume identike.

      1. y
        yut

        Grafik i vitit qe kaloi!

        Lini një Përgjigje