FLASH
Shkruar nga Diplomatico | Pamfleti.net
Nga Frankfurt në Shtëpinë e Bardhë: beteja e re për pushtetin monetar global sapo ka nisur...
Në një kohë kur politika ekonomike amerikane po lëkund themelet e tregjeve ndërkombëtare, Europa duket se ka vendosur të mos qëndrojë më në rolin e spektatorit. Presidentja e Bankës Qendrore Evropiane, Christine Lagarde, ka nisur një ofensivë të heshtur, por me ambicie të qarta: forcimin e euros si alternativë reale ndaj dollarit amerikan. Në sfond qëndron një realitet i ri gjeopolitik, ku rikthimi i Donald Trump në skenën e fuqishme amerikane po prodhon pasiguri strategjike dhe tensione tregtare që tejkalojnë kufijtë e SHBA-së.
Mesazhi i Frankfurtit është i qartë: nëse Uashingtoni e përdor dollarin si instrument presioni ekonomik dhe politik, Europa do të ndërtojë mekanizma që e bëjnë sistemin financiar global më pak të varur nga monedha amerikane. Zgjerimi i linjave të kreditimit në euro për bankat qendrore jashtë BE-së nuk është thjesht një instrument teknik financiar; është një deklaratë sovraniteti monetar.
Për herë të parë, BQE po hap dyert që euro të përdoret më gjerësisht si monedhë rezervë dhe financimi në shkallë globale, duke krijuar një “rrjet sigurie” alternativ ndaj dollarit.
Kjo lëvizje vjen në një moment kur tregjet janë të ekspozuara ndaj kërcënimeve për tarifa të reja tregtare, proteksionizëm të shtuar dhe tensione transatlantike. Politika e ashpër tregtare e administratës Trump ka rritur perceptimin se dollari mund të përdoret si armë gjeoekonomike. Për shumë vende në Azi, Amerikën Latine dhe madje edhe në Lindjen e Mesme, diversifikimi i rezervave valutore nuk është më luks, por nevojë strategjike. Në këtë boshllëk po hyn euroja.
Megjithatë, ofensiva e Lagarde nuk është revolucionare në retorikë, por pragmatike në dizajn. BQE nuk synon përplasjen direkte me Rezervën Federale, por ndërtimin gradual të besimit. Duke ofruar akses më të gjerë në likuiditet në euro dhe duke forcuar stabilitetin institucional, Frankfurt po përpiqet të bindë tregjet se euro është një monedhë e qëndrueshme, e parashikueshme dhe e mbështetur nga një ekonomi me peshë globale.
Për Shqipërinë dhe rajonin e Ballkanit Perëndimor, ky zhvillim nuk është periferik. Ekonomitë tona janë thellësisht të lidhura me eurozonën përmes tregtisë, remitancave dhe investimeve. Një euro më e fortë në sistemin global do të thotë më shumë stabilitet financiar për rajonin, por edhe ekspozim më të madh ndaj politikave monetare të Frankfurtit. Nëse euro fiton terren si monedhë rezervë globale, ndikimi i BQE-së në arkitekturën financiare ndërkombëtare do të rritet ndjeshëm dhe bashkë me të, pesha politike e BE-së.
Megjithatë, duhet theksuar se dominimi i dollarit nuk rrëzohet lehtë. Ai mbështetet nga thellësia e tregjeve financiare amerikane, fuqia ushtarake dhe politike e SHBA-së dhe statusi i obligacioneve amerikane si “aset i sigurt” global. Euroja përballet ende me sfida strukturore: mungesën e një unioni të plotë fiskal, fragmentimin e tregjeve të kapitalit dhe varësinë nga konsensusi politik mes 20 ekonomive të ndryshme.
Por ajo që po ndodh sot është më shumë sesa një debat monetar. Është një përplasje vizionesh për rendin ekonomik global. Nëse SHBA vazhdon ta instrumentalizojë fuqinë e dollarit për qëllime politike, Europa duket e vendosur të ndërtojë një sistem më multipolar financiar. Në këtë betejë të re, euroja nuk kërkon të zëvendësojë dollarin, por ta sfidojë atë, dhe vetëm ky fakt shënon një kthesë historike.
Frankfurti ka hedhur “dorashkën”. Tani mbetet për t’u parë nëse tregjet do ta ndjekin./Pamfleti
Lini një Përgjigje