FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi
Si po përdoret nafta dhe tregtia për të detyruar Indinë të largohet nga Rusia, në një lojë presioni ekonomik që prodhon më shumë iluzione sesa zgjidhje reale...
Donald Trump po e shndërron naftën në valutë politike, duke i shitur botës një ekuacion të thjeshtë: Amerika ul tarifat për Indinë, India heq dorë nga nafta ruse, Rusia mbetet pa para për luftën. Në letër, duket si goditje mjeshtërore ndaj Kremlinit; në praktikë, është një lojë e rrezikshme ku tregu, infrastruktura dhe interesi kombëtar nuk ecin me retorikën e Shtëpisë së Bardhë. Marrëveshja e re me Nju Delhin e paraqitur si fitore e shpejtë fsheh një të vërtetë kokëfortë: energjia nuk komandohet me dekrete presidenciale, as nuk zëvendësohet brenda natës.
India, e drejtuar nga Narendra Modi, është blerësi kyç i naftës ruse sepse i leverdis ekonomikisht dhe i përshtatet teknologjikisht. T’i kërkosh të heqë dorë menjëherë nga Rusia do të thotë ta detyrosh të paguajë më shtrenjtë, të rikonfigurojë zinxhirë furnizimi dhe të marrë rreziqe politike të brendshme. Këto nuk janë vendime që mbyllen me një shtrëngim duarsh, sado i fortë të jetë presioni tarifor amerikan. Dhe pikërisht këtu nis përplasja mes propagandës dhe realitetit.
Venezuela shitet si karta magjike e Trump-it: naftë e rëndë, e ngjashme me atë ruse, “ideale” për rafineritë indiane. Por Venezuela sot nuk është superfuqi energjetike; është një industri e rrënuar që mezi kap një milion fuçi në ditë dhe që kërkon vite investimesh, stabilitet politik dhe garanci ligjore për t’u ringritur. Heqja e sanksioneve dhe ndryshimi i ligjeve janë vetëm hyrja e shtegut, jo fundi i tij. Pa kapital afatgjatë dhe besim, rubineti venezuelian nuk hapet aq sa për të zëvendësuar Moskën.
Nga ana tjetër, Russia dhe Vladimir Putin nuk janë spektatorë pasivë. Moska ka mësuar të jetojë me sanksione, ka ndërtuar rrugë anësore dhe ka shfrytëzuar çmime të ulëta për të mbajtur klientët. Edhe nëse India e ul gradualisht blerjen, kjo është presion, jo goditje fatale. Ekonomia ruse mund të dobësohet, por nuk shembet me një pazar tregtar.
Trump e di këtë. Por për të, politika e energjisë është instrument elektoral dhe gjeopolitik: t’u tregojë votuesve se po “godet” Rusinë, të afrojë Indinë në orbitën perëndimore dhe të krijojë hapësirë për naftën amerikane. Problemi është se ky shantazh energjetik prodhon më shumë paqartësi sesa siguri. Ai e shtyn Indinë drejt manovrave të dyfishta, e lë Venezuelën të pambrojtur nga ciklet politike dhe nuk e ndal luftën në Ukraine.
Në fund, ky është një editorial për iluzionin e kontrollit. Tarifat mund të ulen me dekrete, por tregjet nuk bindën. Nafta nuk është thjesht mall; është infrastrukturë, teknologji, kontrata dhe interes kombëtar. Pazari i Trump me Indinë është një fillim simbolik, jo zgjidhje. Dhe sa më shpejt ta pranojë Uashingtoni këtë, aq më pak do të zhgënjehet bota nga premtime që tingëllojnë fort, por prodhojnë pak./Pamfleti
Dora n’qafë e gishti n’mythë. Jetë e poshtër.