TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota28 Qershor 2025, 08:26

Zyrat funerale, biznesi që lulëzoi nga lufta Rusi-Ukrainë

Shkruar nga Pamfleti

Zyrat funerale, biznesi që lulëzoi nga lufta Rusi-Ukrainë

Ndërsa arrihet një shifër e zymtë, fushata e gjerë propagandistike dhe pagesat shtetërore po i mbajnë të afërmit e pikëlluar nën vëzhgim...

Gjatë viteve të fundit, Nikolai ka parë ulje-ngritjet e tregtisë së funeraleve në vendlindjen e tij, Ufa, një qytet rus në fushat në perëndim të maleve Ural.

Pandemia e koronavirusit, e cila goditi Rusinë me forcë shkatërruese, solli një bum të papritur në biznesin e tij familjar, duke e detyruar të punësonte staf shtesë pothuajse brenda natës për t'u përballur me rritjen e kërkesës për funerale.

“Por pas Covid-it, pati një rënie të vërtetë; njerëzit thjesht ndaluan së vdekuri në një numër kaq të madh”, tha Nikolai.

Kjo qetësi nuk zgjati shumë. Gjatë dy viteve e gjysmë të fundit, biznesi është rigjallëruar përsëri. Një pjesë e arsyes: viktimat e Rusisë në pushtimin e vazhdueshëm të Ukrainës.

Pak rajone në Rusi kanë dërguar kaq shumë burra për të luftuar dhe për të vdekur në Ukrainë sa republika e Bashkortostanit, kryeqyteti i së cilës, Ufa, tërheq rekrutë nga zonat më të varfra përreth në kërkim të parave.

“Ndonjëherë, kontrolloj emrin e personit që po varrosim dhe kuptoj se është dikush që njoh, dikush me të cilin kam shkuar në shkollë ose e kam takuar më parë”, tha Nikolai, i cili kërkoi që mbiemri i tij të mos zbulohej nga frika e hakmarrjes nga qeveria.

Që nga fillimi i luftës në Ukrainë, viktimat ushtarake të Rusisë kanë mbetur një sekret shtetëror i ruajtur me kujdes. Por nëse shikoni pak më nga afër, shenjat e shkatërrimit janë të pagabueshme: nga industria e lulëzuar e funeraleve deri te numri në rritje i veteranëve që kthehen në shtëpi pa krahë ose këmbë.

Në total, midis janarit dhe prillit 2025, ofruesit e shërbimeve funerale në vend fituan gati 40 miliardë rubla (380 milionë £), një rritje prej 12.7% nga viti në vit, sipas Rosstat, shërbimit federal të statistikave shtetërore të Rusisë.

Këtë muaj, numri i të vdekurve dhe të plagosurve në Rusi gjatë luftës arriti një moment historik.

Sipas Ministrisë Britanike të Mbrojtjes, më shumë se një milion trupa ruse janë vrarë ose plagosur që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës më 24 shkurt 2022.

Vlerësimi përputhet me një studim të kohëve të fundit nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS) me seli në SHBA, e cila i vlerëson vdekjet e ushtrisë ruse në deri në 250,000 dhe viktimat totale, përfshirë të plagosurit, në mbi 950,000. Ukraina ka pësuar gjithashtu humbje shumë të larta, midis 60,000 dhe 100,000 personel të vrarë dhe viktima totale që arrijnë në afërsisht 400,000.

Ndërsa shifrat e sakta të viktimave gjatë luftës janë të vështira për t'u verifikuar, media e pavarur ruse Mediazona ka identifikuar emrat e më shumë se 111000 personelit ushtarak rus të vrarë, duke përdorur të dhëna zyrtare, nekrologji në mediat sociale dhe imazhe të gurëve të varreve. Media beson se numri i vërtetë i të vdekurve është dukshëm më i lartë.

Këto janë shifra tronditëse nga çdo masë krahasimi në historinë moderne ruse.

Në pak më shumë se tre vjet, viktimat ruse vlerësohen të jenë 5 herë më të larta se numri i përgjithshëm i të vdekurve nga të gjitha luftërat sovjetike dhe ruse midis fundit të Luftës së Dytë Botërore dhe fillimit të pushtimit në shkallë të plotë në vitin 2022.

Lufta në Ukrainë ka rezultuar shumë më vdekjeprurëse për Kremlinin sesa konfliktet e tjera të fundit: humbjet e Rusisë janë afërsisht 15 herë më të mëdha se ato të pësuara gjatë luftës 10-vjeçare të Bashkimit Sovjetik në Afganistan dhe 10 herë më të larta se në luftën 13-vjeçare të Rusisë në Çeçeni.

Dhe nuk janë vetëm të vdekurit që kthehen në arkivole, por edhe ushtarët me gjymtyrë të amputuara dhe lëndime të rënda po kthehen në shtëpi, duke nxitur një rritje të ndjeshme të prodhimit të gjymtyrëve protetike.

“Ne e dyfishuam numrin e klientëve tanë një vit pas fillimit të konfliktit dhe që atëherë ka pasur një rritje të qëndrueshme prej 10% çdo vit”, tha Igor Vinogradov, drejtori i një firme të mesme protezash dhe ortopedike në Rusinë veriore.

“Deri tani, shumica janë veteranë lufte”, tha Vinogradov, duke shtuar se kompania e tij mbështetet në proteza krahësh dhe këmbësh të importuara nga Gjermania, si dhe në disa teknologji vendase.

Të dhënat nga ministria e punës e Rusisë tregojnë se shteti subvencionoi sigurimin e 152,500 gjymtyrëve protetike për personat me aftësi të kufizuara në vitin 2024. Kjo shënon një rritje prej 53% krahasuar me vitin e kaluar, kur u shpërndanë 99,200 krahë dhe këmbë artificiale - një rritje e ndjeshme nga 64,800 në vitin 2022.

“Tregu ka shpërthyer”, tha një prodhues protezash në Moskë, i cili kërkoi të mos identifikohej.

Humbjet e Rusisë në Ukrainë ka të ngjarë ta përshpejtojnë më tej krizën demografike që po thellohet në vend. Pushtimi ka bërë që dhjetëra mijëra rusë të rinj të emigrojnë në perëndim dhe ka marrë jetën e shumë të tjerëve që mund të kenë formuar shtyllën kurrizore të fuqisë punëtore për dekadat e ardhshme.

Numri i të vdekurve shton dëmin nga pandemia Covid-19, e cila shkaktoi më shumë se një milion vdekje të tepërta dhe la plagë të qëndrueshme në popullsinë e Rusisë.

Alexander Raksha, një demograf i pavarur dhe ish-analist në Rostat, vlerëson se jetëgjatësia mesatare e meshkujve ka rënë nga 68 në 66 vjeç që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë. Ai tha se qeveria e ka bërë më të vështirë ndjekjen e pasojave demografike afatgjata të luftimeve të vazhdueshme.

“Rusia ndaloi publikimin e të gjitha të dhënave të vdekshmërisë dhe jetëgjatësisë për popullsinë e saj mashkullore nga viti 2024 e tutje”, tha Raksha.

Aktivistët rusë kundër luftës, brenda dhe jashtë vendit, fillimisht besuan se numri në rritje i trupave të kthyer do të nxiste protesta publike.

Por fushata e gjerë propagandistike e Rusisë i ka portretizuar të rënët si heronj, me Vladimir Putinin që vazhdimisht ka përmendur idenë se vdekja në vijën e frontit është më kuptimplote sesa të durosh një ekzistencë të zymtë në qytetet e varfra të vendit.

Duke iu përgjigjur një nëne të pikëlluar gjatë një takimi televiziv në fund të vitit 2022, ai tha: “disa njerëz vdesin në aksidente rrugore, të tjerë nga alkooli, kur vdesin, është e paqartë se si. Por djali juaj jetoi, a e kuptoni? Ai e përmbushi qëllimin e tij.”

Në vend të pakënaqësisë së përhapur publike, tani duket se është e kundërta: shumë rusë që kanë humbur të afërmit po i bëjnë thirrje Kremlinit të vazhdojë përpara, të bindur se humbjet duhet të justifikohen.

Midis tyre është Dmitry Shkrebets, djali i të cilit, Yegor, ishte një nga më shumë se tre duzina marinarë të vrarë kur Ukraina goditi anijen kryesore të Rusisë në Detin e Zi, Moskva , në vitin 2022.

Shkrebets tani drejton një blog në të cilin ai i kërkon rregullisht Rusisë të shtojë sulmet e saj ndaj Ukrainës.

“Çdo kompromis me Ukrainën do të ishte një tradhti ndaj vendit. Një tradhti ndaj gjakut që kanë derdhur bijtë tanë”, tha Shkrebets.

“Duhet ta çojmë këtë deri në fund», tha ai, duke shtuar se shpresonte që Rusia së shpejti të niste një ofensivë në qytetet ukrainase të Odesës dhe Nikolajevit. Për të ruajtur mbështetjen midis familjeve të pikëlluara, Kremlini është drejtuar gjithashtu duke ofruar pagesa bujare për të afërmit e të vdekurve dhe të plagosurve. Qeveria ndau të paktën 1.2 trilion rubla (rreth 15.3 miliardë dollarë) vetëm në vitin 2024 për kompensim për familjet e të vdekurve dhe të plagosurve.

Për momentin, Moska duket se është në gjendje të rimbushë fuqinë e saj njerëzore për luftën, duke i lejuar asaj të përparojë ngadalë dhe të pushtojë më shumë territor në Ukrainë, pavarësisht kostos njerëzore.

Rekrutimi ushtarak vazhdon të rritet në shumë rajone, me bonuset e nënshkrimit për kontratat për t'u bashkuar me luftën që arrijnë nivele rekord  deri në 2 milionë rubla (rreth 25,000 dollarë).

Janis Kluge, një studiuese mbi ekonominë ruse në Institutin Gjerman për Çështje Ndërkombëtare dhe të Sigurisë, vlerëson se Rusia rekrutoi 89,601 burra midis janarit dhe marsit 2025, bazuar në shpenzimet federale për bonuset e regjistrimit.

“Kjo përfaqëson një rritje prej 22% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar”, tha Kluge.

Nikolai, drejtori i shtëpisë funerale, tha se po i ndjek nga afër bisedimet e paqes midis Rusisë dhe Ukrainës për të përcaktuar hapin e tij të radhës në biznes.

“Sigurisht, shpresoj që kjo të mbarojë së shpejti dhe vdekjet të ndalen”, tha ai, duke vënë në dukje me zhgënjim se bisedimet duket se kanë ngecur. “Thjesht ndihet gabim të fitosh para nga vdekja e djemve të rinj”, tha ai. /Përshtati Pamfleti nga The Guardian/

Lini një Përgjigje