FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Të dielën, më 23 shkurt, gjermanët do të thirren në kutitë e votimit për të zgjedhur 630 deputetët që do të zgjidhen në Bundestag. Më poshtë keni informacione të dobishme për zgjedhjet vendimtare , të cilat do të përcaktojnë kancelarin e ardhshëm.
Pse po bëhen zgjedhjet tani?
Këto zgjedhje po zhvillohen pas dy zgjedhjeve rajonale që dhanë rezultate jo shumë të favorshme për partitë e ish koalicionit të kancelarit Olaf Scholz, i cili përbëhej nga Partia Social Demokrate (SPD), të Gjelbërit dhe Partia Liberale Demokratike e Lirë (FDP).
Në nëntor 2024, mes tensioneve mbi politikën e planifikuar ekonomike dhe çështjen e borxhit, kancelarja socialdemokrate shkarkoi ministrin liberal të Financave, Christian Lindner. Ky vendim e shpërndau koalicionin dhe bëri që ai të kërkonte një votëbesim në Bundestag, të cilin e humbi më 15 janar 2025 (me 207 vota pro, 394 kundër dhe 116 abstenime). Menjëherë pas kësaj, presidenti Frank-Walter Steinmeier shpërndau legjislaturën dhe thirri zgjedhjet për 23 shkurt , gjashtë muaj përpara datës së planifikuar më parë të 28 shtatorit.
Si funksionon sistemi zgjedhor?
Sistemi zgjedhor gjerman ndjek me vendosmëri parimin e përfaqësimit proporcional. Dhe kjo filozofi u përforcua më tej nga një reformë e sistemit zgjedhor të miratuar në vitin 2023.
Votuesit hedhin dy vota në të njëjtën fletë votimi: një për zonën e tyre zgjedhore dhe një për shtetin e tyre (Landin). Rezultati kombëtar që rezulton nga "votat e dyta" përcakton numrin e vendeve që i ndahen secilës parti. Hapi i fundit është shpërndarja e mandateve të ndara për secilën parti ndërmjet kandidatëve për zonat zgjedhore dhe atyre të përfshirë në listat e tyre sipas shteteve. Përparësi përzgjedhjeje kanë kandidatët kryesorë në zonat e tyre zgjedhore.
Më pas, për çdo shtet, kandidatë shtesë, nëse është e nevojshme, merren nga lista rajonale e kandidatëve, sipas radhës. Prandaj, ka mundësi që kandidatët e parë në zonën e tyre zgjedhore të mos zgjidhen për shkak të rezultatit të ulët kombëtar të partisë së tyre.
Ky sistem votimi mund të duket i çuditshëm për të huajt, sepse zgjedhja e një kandidati nuk varet tërësisht nga performanca e tyre në zonën e tyre zgjedhore. “Duhet kuptuar që në fillim se ky sistem ka të bëjë kryesisht me partitë politike, jo me personalitete”, shpjegoi Aurore Gueye, një profesoreshë juridike në Universitetin Capitole të Tuluzës.
Çfarë thonë sondazhet?
E djathta, e përfaqësuar nga Unioni Kristian Demokrat (CDU, së bashku me partnerin e saj në Bavari, CSU) ka bërë përparim të rëndësishëm, duke mbledhur rreth 30%, sipas një mesatare të konsoliduar të sondazheve të opinionit. Që nga vera e vitit 2024, AfD e ekstremit të djathtë ka kaluar përpara SPD-së, e cila ka rënë në vendin e tretë. Të Gjelbrit, të cilët për pak kohë mbajtën vendin e dytë në sondazhet në verën e vitit 2022, së fundmi u renditën në vendin e katërt në të dhënat e sondazheve.
Si krijohen koalicionet gjermane?
Për shkak të sistemit zgjedhor të vendit, është jashtëzakonisht e rrallë që një parti e vetme të fitojë shumicën e mbështetjes në Bundestag. Kjo ndodhi vetëm një herë, në vitin 1957, për Demokristianet CDU/CSU. Prandaj, jeta politike gjermane karakterizohet nga koalicione të formuara mes partive që bashkohen për të qeverisur pas një konfrontimi gjatë zgjedhjeve.
Duke qenë se platformat e tyre shpesh mund të jenë të vështira për t'u harmonizuar, mund të duhen disa muaj për të përfunduar një marrëveshje koalicioni sipas së cilës ata do të qeverisin së bashku. Marrëveshja më e fundit u arrit në nëntor 2021, midis SPD-së, të Gjelbërve dhe FDP-së, e mbledhur nën drejtimin e Olaf Scholz pas dy muaj negociatash dhe ishte 177 faqe.
Koalicioni i madh i udhëhequr nga Angela Merkel që nga viti 2013 iu deshën dy muaj bisedime për të negociuar marrëveshjen e koalicionit prej 170 faqesh midis kristiandemokratëve dhe socialdemokratëve.
Në vitin 2025, disa skenarë të mundshëm koalicioni duken të mundshëm në dritën e sondazheve aktuale. Bazuar në një politikë përjashtuese të njohur si "firewall" (i cili u çmontua së fundmi), AfD duket se është i përjashtuar nga çdo qeveri e ardhshme.
Duke pasur parasysh pozicionin e tyre në sondazhe, konservatorët e CDU/CSU ka të ngjarë të udhëheqin një koalicion të ardhshëm. Prandaj, ata ose do të qeverisnin në koalicion me socialdemokratët dhe/ose FDP-në liberale, siç bënë midis 2005 dhe 2021, ose në një aleancë trepalëshe me të Gjelbrit dhe FDP-në ( një kombinim që gjermanët e quajnë koalicioni "Xhamajka" , sipas ngjyrave të tre partive).
Lini një Përgjigje