FLASH
Shkruar nga Angelo Panebianco
Një botë e paqëndrueshme dhe e rrezikshme, me pak siguri...
Shumë veta kanë vënë re ngjashmëritë midis mënyrës se si mendojnë dhe veprojnë Donald Trump, Vladimir Putin dhe Xi Jinping. Por ndoshta jo shumë e kanë kuptuar se treshja e lartpërmendur mendon tamam si shumë nga bashkatdhetarët tanë, përfshirë disa intelektualë që janë shumë të pranishëm në debatin publik.
Ajo që Trump, Putin dhe Xi Jinping, si dhe ndjekësit e tyre më të zjarrtë, kanë të përbashkët është një përbuzje për atë që mendojnë dhe duan njerëzit e zakonshëm.
– Putin thotë: Ukraina është e imja dhe ajo që mendojnë ukrainasit për të është e parëndësishme.
– Xi Jinping thotë: Tajvani është i imi dhe në djall me atë që duan tajvanezët.
– Trump thotë: Më duhet Groenlanda dhe, nëse banorët e saj dhe danezët nuk pajtohen, le të jetë kështu.
Nga ana tjetër, është pikërisht duke supozuar mungesën e rëndësisë së dëshirave të njerëzve të zakonshëm, duke u mohuar si gjykimi i pavarur ashtu edhe liria për të vepruar sipas bindjeve, dëshirave ose pritjeve të tyre, që mund të konceptohen projekte të “ndarjes së botës”: ju keni sferën tuaj të ndikimit, unë kam timen. Çdo anëtar i treshes së lartpërmendur ka Doktrinën e vet Monroe, të rishikuar.
E gjithë kjo është e qartë për shumë njerëz. Por ndoshta është më pak e qartë se e njëjta mënyrë e të konceptuarit të botës ndahet nga shumë italianë.
Për fat të mirë, kjo nuk është shumica, por është sigurisht një pakicë e konsiderueshme. Këta janë njerëzit që, që nga fillimi i pushtimit të Ukrainës, kanë treguar indiferencë, në mos përbuzje, ndaj rezistencës së dëshpëruar të ukrainasve, si dhe mirëkuptim, në mos simpati të plotë, për veprimet e Putinit. Ata janë ata që fajësojnë Perëndimin dhe zgjerimin lindor të NATO-s për luftën. Për të mos përmendur faktin se, për ta, siç thotë Putini dhe siç e përsërisin mbështetësit e tij italianë, pak a shumë të vetëdijshëm, ukrainasit janë nazistë ose diçka e ngjashme.
Merrni zgjerimin lindor të NATO-s. Ata që e konsiderojnë atë shkakun e luftës flasin për të si provë të pakundërshtueshme të arrogancës perëndimore dhe impulseve imperialiste amerikane. Në përputhje të plotë me përbuzjen e tyre për ndjenjat e njerëzve të zakonshëm, ata që argumentojnë në këtë mënyrë nuk e marrin në konsideratë faktin se ky zgjerim u mbështet fuqimisht nga shumica dërrmuese e qytetarëve të demokracive të sapoformuara, të çliruara së fundmi nga zgjedha sovjetike, të cilat e shihnin NATO-n si një mburojë mbrojtëse kundër një ringjalljeje të mundshme të ambicieve imperialiste ruse. Këto ambicie, të fjetura për pak më shumë se një dekadë pas rënies së BRSS-së, u rizgjuan në dekadën e parë të shekullit XXI.
Kujdes: e gjithë kjo duhet të merret shumë seriozisht, sepse pas kësaj mënyre të të menduarit qëndron një botëkuptim i vërtetë. Është e mundur të gjurmohet një korrelacion midis qëndrimit keqdashës të shumë njerëzve ndaj ukrainasve dhe përbuzjes që ata shfaqin për lirinë individuale, për lirinë e zgjedhjes së njerëzve. Nëse një liri e tillë është një iluzion, një fabulë, produkt i një kështjelle gënjeshtrash të shpikura nga “kapitalistët” ose figura të tjera të fuqishme për të na mbajtur të gjithëve të qetë, atëherë ajo që duan njerëzit e zakonshëm është e parëndësishme, një produkt i “ndërgjegjes së rreme”.
Ndjenjat dhe dëshirat e tyre nuk kanë vend në këtë botëkuptim. Ekziston një pyetje mjaft e qartë, një pyetje që duket e vështirë për t’u përgjigjur në mënyrë të kënaqshme: nëse liria jonë personale, e jona si italianë dhe e të gjithëve të tjerëve, është thjesht një iluzion, nëse ne jemi në të vërtetë kukulla, fijet e të cilave tërhiqen nga të tjerët, si kanë shpëtuar nga ky rregull ata që e denoncojnë këtë gjendje njerëzore?
Është e qartë se, nëse liria individuale e zgjedhjes është një iluzion, nëse të gjithë i nënshtrohemi disi një forme dominimi, atëherë zhvendosja si pako nga një sundimtar te tjetri nuk bën shumë ndryshim. Në të vërtetë, mund të ketë edhe një avantazh në kalimin nga një dominim delikat dhe hipokrit, që pretendon të mos jetë i tillë, si ai ndaj të cilit i nënshtrohemi në demokracitë tona perëndimore, në një dominim të hapur që nuk ka nevojë të përdorë pretendime të tilla, si ai i rusëve ose kinezëve, apo edhe i ajatollahëve iranianë, aq të dashur për shumë intelektualë perëndimorë në kohën e revolucionit të Khomeinit.
Është ky botëkuptim që shpjegon pse kaq shumë italianë, dhe intelektualët që e mbështesin këtë mendësi, nuk kanë kundërshtime dhe, përkundrazi, e konsiderojnë pretendimin e rusëve për sferën e tyre të ndikimit plotësisht legjitim. Ata e bëjnë këtë me indiferencë të plotë ndaj mendimeve dhe dëshirave të atyre që bien, ose duhet të bien, brenda saj. Ata arsyetojnë pikërisht si Trump, Putin dhe Xi Jinping.
Megjithatë, fakti mbetet se djalli e bën tenxheren, por jo kapakun. Është legjitime të jesh skeptik ndaj idesë se një rend ndërkombëtar i bazuar në ndarjen e botës në zona ndikimi midis disa fuqive të mëdha mund të shfaqet dhe të stabilizohet vërtet. Arsyet janë të shumta, por njëra prej tyre është pikërisht ajo që nënvlerësohet ose përbuzet nga shumëkush: dëshira e njerëzve të zakonshëm. Ata nuk janë thjesht pako që mund të zhvendosen lehtësisht.
Në botën moderne, forcat shkatërruese të nacionalizmit dhe demokracisë janë afirmuar dhe janë të vështira për t’u ndalur. E para drejtohet nga parimi se vetëm një qeveri, anëtarët e së cilës kanë të njëjtën kombësi me të qeverisurit, është legjitime. E dyta drejtohet nga parimi se të gjithë kanë të drejtë të kenë një fjalë në mënyrën se si dëshirojnë të qeverisen. Ata që mendojnë se po hyjmë përgjithmonë në një botë “perandorish” harrojnë faktin se, ndryshe nga e kaluara, njerëzit, ose të paktën shumë prej tyre, nuk janë më të gatshëm t’i nënshtrohen në mënyrë pasive perandorisë së kohës.
Natyrisht, e gjithë kjo ka edhe një anë jo shumë qetësuese. Sepse, nëse përpjekjet për të imponuar sundimin perandorak përplasen me forca të fuqishme, atëherë paqëndrueshmëria bëhet një gjendje e përhershme. Kjo rrit rrezikun e luftës, përplasjen midis vullnetit për pushtet të perandorëve ose atyre që aspirojnë për të, forca e të cilëve është më e vogël se sa do të dëshironin. Një botë e paqëndrueshme dhe e rrezikshme, me pak siguri. Njëra prej tyre, megjithatë, është se liria e zgjedhjes së njerëzve nuk është një iluzion dhe se ajo duhet të çmohet./Përshtati "Pamfleti" nga "Corriere Della Sera"
U po sa te sakt qe jeni universal kur un3mendoj per dicka ju teparet jy ini si familja simson3