Republikanët në Kongres po zbulojnë se, herë pas here, mund t’i thonë “jo” Donald Trumpit. Më 18 maj, administrata e presidentit njoftoi krijimin e një fondi prej 1.8 miliardë dollarësh për kompensimin e personave që, sipas saj, kanë qenë viktima të “ndjekjeve politike” nga shteti. Kritikët e konsiderojnë fondin si një mekanizëm që mund të favorizojë aleatët e presidentit.
Nisma shkaktoi reagime të forta brenda Partisë Republikane. Senatori Mitch McConnell nga Kentucky e cilësoi atë si “jashtëzakonisht të gabuar dhe moralisht të papranueshme”, ndërsa senatori Thom Tillis nga Karolina e Veriut e përshkroi si “një fond pagesash për njerëz që nuk e meritojnë”.
Kundërshtimet kanë ndikuar edhe në një tjetër prioritet të Shtëpisë së Bardhë: një projektligj prej 70 miliardë dollarësh për forcimin e kontrollit të emigracionit, i cili po përballet me vonesa në Senat.
Kjo lloj rezistence është relativisht e re. Që nga rikthimi i Trumpit në detyrë, shumica e ligjvënësve republikanë kanë mbështetur kandidaturat dhe politikat e tij, nga emërimet në kabinet deri te tarifat tregtare dhe përdorimi i forcës ushtarake.
Megjithatë, ndërsa partia përgatitet për zgjedhjet afatmesme dhe përballë rënies së popullaritetit të presidentit, disa republikanë kanë filluar të shfaqin qëndrime më të pavarura. Disa e bëjnë për arsye parimore, të tjerë për të kufizuar kostot politike të politikave presidenciale, ndërsa një pjesë mund të kërkojë edhe hakmarrje politike.
Më 26 maj, senatori John Cornyn nga Teksasi u bë republikani më i fundit në detyrë që humbi zgjedhjet paraprake përballë një kandidati të mbështetur nga Trump. Edhe pse mandati i tij përfundon pas shtatë muajsh, ai mbetet në pozicion për të ndikuar në procesin legjislativ.
Aktualisht janë nëntë senatorë republikanë që nuk do të rikandidojnë ose po largohen nga skena politike. Shumë prej tyre kanë pasur përplasje të gjata me Trumpin. McConnell, për shembull, e ka përshkruar më herët presidentin si “një qenie njerëzore e neveritshme”.
Edhe Thom Tillis njoftoi tërheqjen nga politika më pak se një ditë pasi kundërshtoi projektligjin e njohur si “Big Beautiful Bill”, duke tërhequr zemërimin e presidentit.
Së bashku me disa republikanë të moderuar nga shtete ku votuesit vlerësojnë pavarësinë politike, ata formojnë atë që në mënyrë joformale është quajtur “grupi YOLO” – ligjvënës që nuk ndihen më të detyruar të ndjekin vijën e Trumpit nga frika e bazës elektorale MAGA. Me shumicën e ngushtë republikane në Kongres, edhe pak vota kundër mund të bllokojnë pjesë të rëndësishme të agjendës presidenciale.
Tillis ka qenë një nga kritikët më të qëndrueshëm të presidentit, duke kundërshtuar pozicionet e tij për emigracionin, ndihmën ndaj Ukrainës dhe shpenzimet federale. Kohët e fundit ai vonoi konfirmimin e kandidatit të Trumpit për drejtimin e Rezervës Federale derisa të hiqej dorë nga një hetim që ai e konsideronte politikisht të motivuar ndaj kryetarit aktual të institucionit.
Në një tjetër rast, ai ishte një nga tre senatorët republikanë që nuk votuan kundër një mase të mbështetur nga demokratët për kufizimin e kompetencave të presidentit lidhur me Iranin. Projektligji kaloi me 50 vota pro dhe 47 kundër. Katër republikanë të tjerë ndihmuan gjithashtu avancimin e nismës. Pas zhvillimeve në Senat, udhëheqja republikane në Dhomën e Përfaqësuesve anuloi votimin për një projekt të ngjashëm, duke vlerësuar se edhe ai kishte gjasa të miratohej.
John Cornyn konsiderohet anëtari më i ri i këtij grupi senatorësh të pavarur. Deri tani ai kishte votuar në përputhje me Trumpin në 99% të rasteve. Megjithatë, pavarësisht përpjekjeve për të ruajtur marrëdhënie të mira me presidentin, Trump mbështeti rivalin e tij në zgjedhjet paraprake, Prokurorin e Përgjithshëm të Teksasit, Ken Paxton.
Sipas vëzhguesve politikë, ky veprim ka shtuar pakënaqësitë brenda partisë dhe ka ndikuar në pezullimin e projektligjit për forcimin e zbatimit të ligjeve të emigracionit. Udhëheqësi republikan në Senat, John Thune, pranoi se klima politike po ndikon drejtpërdrejt në zhvillimet legjislative.
Ndërkohë, disa nga projektet më personale të presidentit po përballen me kundërshtim. Republikanët në Senat kanë hequr së fundmi 1 miliard dollarë të lidhura me projektin për ndërtimin e një salle ceremoniale pranë Shtëpisë së Bardhë, një projekt që Trump kishte deklaruar se do të financohej nga donatorë privatë.
Po ashtu, një numër në rritje republikanësh po kërkojnë mënyra për të kufizuar fondin prej 1.8 miliardë dollarësh për viktimat e pretenduara të “lawfare”. Senatori Bill Cassidy argumentoi se qytetarët amerikanë janë më të shqetësuar për pagesat e qirasë, ushqimet dhe karburantin sesa për krijimin e një fondi të tillë.
Megjithëse kritikët në të majtë vënë në dyshim sinqeritetin e këtij zgjimi të vonuar politik, fakti mbetet se kundërshtimi republikan po krijon vështirësi reale për presidentin. Kur gazetarët e pyetën Trumpin nëse po humbiste kontrollin mbi senatorët republikanë, ai u përgjigj: “Nuk e di vërtet”.
Megjithatë, kjo rebelim i brendshëm mund të jetë i përkohshëm. Shumë prej senatorëve që po kundërshtojnë presidentin pritet të zëvendësohen nga figura më besnike ndaj tij. Nga ana tjetër, zgjedhjet e ardhshme mund t’u japin demokratëve kontrollin e Kongresit.
Për Donald Trumpin, çdo muaj i humbur mund të ketë rëndësi në përpjekjen për të realizuar agjendën e tij politike./ The Economist
Lini një Përgjigje