FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka bërë thirrje për një marrëveshje të re bërthamore me Rusinë, pasi marrëveshja e fundit midis dy vendeve, New START, ka skaduar më 5 shkurt 2026, duke zhdukur kufizimet ligjore mbi arsenalet bërthamore të dy fuqive me kapacitetet më të mëdha atomike në botë.
Sipas dokumenteve historike, New START u nënshkrua në vitin 2010 nga presidenti i atëhershëm amerikan Barack Obama dhe homologu rus Dmitry Medvedev, dhe synonte të kufizonte numrin e kokave bërthamore të vendosura strategjike në maksimum 1 550 për secilën palë, si dhe të vendoste inspektime dhe mekanizma verifikimi. Traktati u zgjat një herë në vitin 2021 për pesë vjet, por për shkak të tensioneve politike të fundit dhe mosmarrëveshjeve për mekanizmat e kontrollit, askush nuk arriti të negociojë një zgjatje apo një zëvendësim të tij.
Në një postim në rrjetin social Truth Social, Trump e përshkroi New START si një marrëveshje “të negocuar keq” dhe të shkelur, duke thënë se SHBA-të duhet të zhvillojnë një traktat të ri, të përmirësuar dhe të modernizuar që mund të qëndrojë përballë sfidave të shekullit XXI. Ai ka përmendur edhe përfshirjen e Kinës në bisedime të ardhshme për kontrollin e armëve, një sugjerim që Pekini ka refuzuar, duke argumentuar se nuk është pjesë e një traktati bilateral me fuqitë e mëdha bërthamore.
Rusia, nga ana e saj, ka shprehur keqardhje për skadimin e traktatit dhe ka theksuar nevojën për të nisur bisedime të reja sa më shpejt të jetë e mundur, për të shmangur një “gara të pakontrolluar armatimi”. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitri Peskov, ka nënvizuar se çdo zgjatje duhet të jetë formale, dhe jo vetëm vullnetare.
Ndërkohë, Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Antonio Guterres, ka quajtur fundin e traktatit një “moment të rrezikshëm” për paqen dhe sigurinë ndërkombëtare. Ai paralajmëroi se mungesa e një kuadri ligjor të kontrollit bërthamor rrit mundësinë e një gare armësh dhe ul besueshmërinë e Marrëveshjes për Ndërprerjen e Përhapjes së Armëve Bërthamore (NPT), e cila po i nënshtrohet rivlerësimit global në vitin 2026.
Ekspertët e politikave të sigurisë ndërkombëtare paralajmërojnë se lëvizja përtej New START mund të çojë në armatim të pandërprerë bërthamor dhe rritje të pasigurisë strategjike, për faktin se nuk ka mekanizma verifikimi apo transparence midis Moskës dhe Uashingtonit. Pa një traktat zëvendësues ose një marrëveshje ndërmjetësuese për të mbajtur kufizimet, SHBA dhe Rusia mund të rrisin arsenalet e tyre pa masa ligjore kufizuese.
Lini një Përgjigje