FLASH
Shkruar nga Hans van Leeuwen
Ajo do t’i detyrojë australianët të shtrojnë pyetje të thella dhe urgjente se kush janë dhe si duhet të jetë shoqëria e tyre.
Bondi Beach ka një vend të veçantë në rrëfimet që Australia tregon për veten e saj.
Në një vend ku pothuajse 90 për qind e njerëzve jetojnë brenda 48 kilometrave nga bregdeti, plazhet simbolizojnë parimin themelor të besimit australian: të hapura për të gjithë, ku të gjithë janë të barabartë mbi rërë.
Një vend dielli dhe horizontesh, që i shkon për shtat shpirtit optimist të kombit. Bondi është shembulli më i dukshëm i kësaj motoje. Artistët dhe fotografët e kanë përdorur prej kohësh gjysmëhënën e saj të artë si një kanavacë, përmes së cilës ose festojnë ose vënë në pikëpyetje këtë rrëfim.
Por masakra e 14 dhjetorit ka grisur vetë fijet e kësaj kanavace. Ajo do t’i detyrojë australianët të shtrojnë pyetje të thella dhe urgjente se kush janë dhe si duhet të jetë shoqëria e tyre.
Të paktën 16 persona kanë humbur jetën dhe 40 të tjerë janë plagosur pasi dy persona hapën zjarr gjatë një feste buzë detit që shënonte fillimin e festivalit hebre të Hanukës. Policia ka zbuluar më pas se ata ishin baba e bir.
Të zhveshura dhe emocionale
Këto skena japin një pararendje se sa të zhveshura dhe emocionale do të jenë ndjenjat e shumë australianëve tani dhe askund më shumë se te vetë komuniteti hebre.
Shumica e britanikëve ndoshta do ta imagjinonin Bondin si pothuajse tërësisht të populluar nga udhëtarë shpine britanikë dhe surfistë të nxirë nga dielli.
Por ai ka qenë gjithashtu epiqendra e komunitetit hebre të Sidneit që nga koha kur refugjatët nisën të vinin nga Evropa duke ikur fillimisht nga nazistët, më pas nga komunistët në dekadat para dhe pas Luftës së Dytë Botërore.
Bondi ndodhet rreth katër milje në lindje të qendrës së qytetit. Midis tyre, pranë anës jugore të Portit të Sidneit, shtrihet një zonë periferike kodrinore dhe e pasur, ku tradicionalisht ka banuar një pjesë e madhe e komunitetit hebre.
Sulmuesit kanë goditur në vetë zemrën e këtij universi një botë që për dekada me radhë ishte e hapur, e relaksuar dhe plotësisht e integruar në shoqërinë e Sidneit, deri në atë pikë sa edhe përdorimi i një termi si “integrim” mezi kishte kuptim.
Megjithatë, edhe përpara këtij sulmi, ekzistenca relativisht e pakomplikuar e hebrenjve të Sidneit kishte filluar të shpërbëhej.
Vetëm dy javë më parë, Këshilli Ekzekutiv i Hebrenjve Australianë publikoi një raport që numëronte një valë në rritje sulmesh antisemite, që varionin nga grafite dhe postera deri te zjarrvëniet dhe sulmet fizike.
Pas sulmit terrorist të Hamasit më 7 tetor 2023 në Izrael dhe ofensivës pasuese të forcave mbrojtëse izraelite në Gazë, numri i incidenteve antisemite është rritur ndjeshëm.
Në mbarë Australinë, ai kaloi nga një nivel i qëndrueshëm vjetor prej rreth 400 incidentesh në fillim të dekadës, në 2,062 incidente vitin e kaluar dhe 1,654 në 12 muajt deri më 30 shtator të këtij viti. Uellsi i Ri Jugor, që kryesisht nënkupton Sidnein, përbënte rreth 40 për qind të tyre.
Raporti përshkruan një varg ngjarjesh tronditëse. Hebrenjtë kanë marrë përshëndetje naziste ose janë përballur me njerëz që bërtasin “fuck hebrenjtë”.
Një lokal në Bondi u dogj, një makinë iu vu zjarri dhe një qendër për kujdesin e fëmijëve u përfshi nga flakët. Simbole dhe slogane naziste u pikturuan vazhdimisht në muret dhe dritaret e sinagogave dhe shkollave hebreje.
Pastaj, në fillim të nëntorit, 60 protestues të veshur me të zeza u rreshtuan jashtë parlamentit të Uellsit të Ri Jugor, duke mbajtur një pankartë ku shkruhej “shfuqizoni lobin hebre”.
“Ka një sëmundje në shoqërinë moderne australiane, dhe ajo është urrejtja ndaj hebrenjve,” tha Daniel Aghion, nga Këshilli Ekzekutiv i Hebrenjve Australianë, teksa prezantonte raportin. Por as ai nuk mund ta kishte imagjinuar tmerrin që po afrohej.
Sulmi terrorist më vdekjeprurës i Australisë
Ky nuk është thjesht sulmi më i rëndë antisemit që Australia ka përjetuar ndonjëherë. Është gjithashtu sulmi terrorist më vdekjeprurës i kryer ndonjëherë në tokën australiane.
Me disa përjashtime të dukshme, qytetet australiane rrallë kanë parë trazira racore. Votuesit e saj rrallë mblidhen në numra të mëdhenj pas populistëve të ashpër anti-emigracion, që sot kryesojnë sondazhet në Evropë.
Australianët tani do të pyesin veten se çfarë ka ndodhur për ta shndërruar një shoqëri që prej kohësh ka pasur një derë të hapur për migracionin dhe është krenuar për tolerancën që e shoqëron atë.
Vendi fillimisht mirëpriti valë emigrantësh italianë dhe grekë në vitet 1960, gjurma e të cilëve në gjithçka, nga kafeja te komedia, ka qenë e thellë dhe e gjerë dhe tashmë është e ngulitur në zemrën e kulturës australiane.
Më pas erdhën refugjatët vietnamezë në vitet 1970 dhe 1980, së bashku me libanezë që iknin nga lufta civile.
Ashtu si evropianët e jugut, edhe ata fillimisht u përballën me dyshim të madh lokal dhe madje armiqësi, përpara se të gjenin vendin e tyre në kulturën fleksibile dhe përshtatëse të Australisë.
Kinezët dhe koreanët erdhën më pas gjatë viteve 1990. Rreth kësaj kohe, populistja flokëkuqe Pauline Hanson shpërtheu në skenë, duke thënë se Australia po pranonte shumë emigrantë aziatikë.
Qeveria konservatore e asaj kohe, e udhëhequr nga John Hoëard, arriti të qetësonte shqetësimet në rritje për emigracionin duke “ndaluar varkat” mbërritjet ilegale nga veriu.
Kjo i dha qeverisë licencën për ta hapur shumë më gjerë portën e migracionit të ligjshëm. Pasoi një bum emigracioni të kualifikuar dhe familjar, së fundmi i udhëhequr nga migrantë nga nënkontinenti indian.
Që nga fillimi i shekullit, përqindja e popullsisë së Australisë, tashmë 27 milionë banorë, që ka lindur jashtë vendit, është rritur nga 23 për qind në pothuajse 32 për qind.
Migracioni mysliman filloi të rritej gjatë konflikteve të ndryshme në Lindjen e Mesme dhe nxiti ndoshta përplasjet kulturore më të ashpra deri më sot, edhe pse përqindja e australianëve që identifikohen si myslimanë është pak më shumë se 3 për qind.
Në dhjetor 2005, të rinj të bardhë dhe burra etnikë libanezë u përplasën në plazhin Cronulla të Sidneit një tjetër goditje ndaj imazhit të plazhit si bastion i hapjes barazitare. “Ne u rritëm këtu, ju fluturuat këtu” ishte parrulla e të bardhëve.
Hanson e ka zhvendosur me vonesë fokusin nga aziatikët te myslimanët. Senatorja së fundmi veshi një burka në sallën e dhomës së lartë të parlamentit australian, duke tërhequr vëmendje mbarëbotërore.
Valët e emigrimit hebre i paraprinë gjithë kësaj, ashtu si edhe reagimi i hershëm antisemit ndaj tyre. Hebrenjtë tani përbëjnë rreth 0.4 për qind të popullsisë, afërsisht e njëjta përqindje si në Britani.
Epoka e polarizimit
Por, si të gjithë të tjerët komuniteti hebre australian është i përfshirë në pyetjet e mëdha të epokës sonë: e ardhmja e migracionit dhe multikulturalizmit, dhe polarizimi në dukje i pakapërcyeshëm që këto pyetje nxisin.
Ka raportime të hershme se një nga sulmuesit ishte një murator i shkarkuar së fundmi nga puna, me prejardhje myslimane pakistaneze.
Kjo mund ta zhvendosë shumë shpejt fokusin e debatit nga antisemitizmi drejt një diskutimi për praninë potencialisht tinëzare të islamizmit në tokën australiane.
Ky debat do të nuancohet nga veprimet heroike të së dielës të “njeriut të zakonshëm”, Ahmed Al Ahmed.
Ai do t’u shërbejë bashkëqytetarëve të tij australianë si një kujtesë se është e gabuar të barazohet një komunitet i tërë me veprimet e disa burrave të trazuar.
Askush nuk e di këtë më mirë se komuniteti hebre. Ata janë viktima të përditshme të potencialit që ndjenjat pro-palestineze ose anti-izraelite të kalojnë vijën e paqartë drejt antisemitizmit.
“Fraza ‘globalizoni Intifadën’ nuk është një thirrje është një thirrje për veprim. Ajo ka pasoja,” tha një burrë hebre, që jeton pranë Bondit, në orët pas sulmit.
Një tjetër banor i Sidneit u ankua për faktin se disa nga llogaritë në rrjetet sociale të shokëve të tij të vjetër të shkollës ishin bërë “të çmendura nga obsesioni anti-sionist”. Por pozicioni i hebrenjve është i pazakontë, pasi ata janë pothuajse të rrethuar politikisht.
Edhe nëse zemërimi nga kampi kryesisht i majtë, pro-palestinez, nuk kalon në antisemitizëm, ai krijon një klimë në të cilën grupet neo-naziste si protestuesit e veshur me të zeza para parlamentit mund të avancojnë teoritë e tyre më të errëta konspirative.
Hebrenjtë në pothuajse çdo vend perëndimor do ta njohin gjendjen australiane, por pak prej tyre do të kenë përjetuar një tronditje kaq të madhe.
Hija e antisemitizmit
Në periferi lindore të Sidneit, refugjatët e kohës së luftës dhe pasardhësit e tyre për një kohë të gjatë kanë supozuar se e kishin lënë plotësisht pas hijen e antisemitizmit, në kontinentin e ftohtë nga i cili kishin ikur.
Tani, ajo ka hedhur një vel mbi rërat e puthura nga dielli të Bondit. Komuniteti hebre lokal, së bashku me të gjithë australianët, tani përballet me të njëjtën pyetje: a po e gërryejnë valët e gjeopolitikës mitologjinë kombëtare të plazhit të hapur dhe të barabartë?
Por edhe pse është një pyetje me veçori australiane, nuk është një pyetje që duhet t’i interesojë vetëm Australisë.
Qeveritë evropiane, përfshirë atë britanike, tashmë po rishikojnë sigurinë e festimeve të Hanukës.
Siç tha Marina Rosenberg, nga Liga Kundër Shpifjes, edhe përpara ngjarjeve të tmerrshme të së dielës: “Ajo që po ndodh në Australi është një kambanë alarmi për mbarë botën.”/ Përshtati "Pamfleti" nga "The Telegraph"
Kur Australia eshte bere mut me llumrat e botes qe eshte mijra kilometra oqean ndarje, imagjinoni se ne cfare kazan plehrash te qelbura eshte katandisur kontinenti European.