FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Administrata e Presidentit amerikan Donald Trump ka kërcënuar se do të hakmerret vendeve evropiane nëse Bashkimi Evropian vendos të favorizojë prodhuesit vendas të armëve në kuadër të përpjekjeve për riarmatosjen e kontinentit.
Departamenti Amerikan i Mbrojtjes kundërshtoi çdo ndryshim në rregullat evropiane që do të kufizonte aksesin e kompanive amerikane në tregun e mbrojtjes së BE-së dhe theksoi se një hap i tillë do të sillte përgjigje nga Uashingtoni.
“Shtetet e Bashkuara kundërshtojnë fuqimisht çdo ndryshim në Direktivë që do të kufizonte aftësinë e industrisë amerikane për të mbështetur ose për të marrë pjesë në prokurimet kombëtare të mbrojtjes të shteteve anëtare të BE-së”, thuhet në dokumentin e administratës amerikane.
Administrata shton se “Politikat proteksioniste dhe përjashtuese që i detyrojnë kompanitë amerikane të përjashtohen nga tregu, kur firmat më të mëdha të mbrojtjes në Evropë vazhdojnë të përfitojnë shumë nga qasja në treg në Shtetet e Bashkuara, janë veprimi i gabuar”.
Qëndrimi i Uashingtonit nxjerr në pah një tension në marrëdhëniet transatlantike: ndërsa administrata Trump u ka kërkuar vazhdimisht vendeve evropiane të marrin më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e kontinentit, ajo kundërshton që ky proces të dëmtojë interesat e industrisë amerikane të mbrojtjes.
Më herët, POLITICO raportoi se Zëvendës Sekretari i Shtetit, Christopher Landau, kritikoi aleatët evropianë të NATO-s gjatë një takimi me dyer të mbyllura në dhjetor për përparësimin e industrisë vendase ndaj furnizuesve amerikanë. Departamenti i Shtetit bashkë-nënshkroi kontributin e administratës në konsultimin e Komisionit.
Prej disa vitesh, Komisioni Evropian po përpiqet të rrisë pjesën e prodhimeve evropiane në arsenalet dhe kontratat e prokurimit të bllokut, në kuadër të përgatitjeve për një konflikt të mundshëm me Rusinë. Aktualisht, pothuajse dy të tretat e armëve të importuara nga BE-ja vijnë nga Shtetet e Bashkuara, përfshirë avionët luftarakë F-35, sistemet HIMARS dhe mbrojtjen ajrore Patriot.
Kundërshtimi i fortë i administratës Trump mund të ndërlikojë përpjekjet e Komisionit për të nxitur politika më të gjera industriale me orientim “Bleni produkte evropiane”. Kjo situatë pritet të testojë gatishmërinë e vendeve anëtare për të reduktuar varësinë nga SHBA-ja në fushën e mbrojtjes.
Komisioni Evropian pritet të paraqesë një përditësim të Direktivës së vitit 2009 në tremujorin e tretë të këtij viti. Ende nuk është e qartë nëse teksti i ri do të përfshijë rregulla detyruese për favorizimin e prodhuesve vendas.
BE-ja tashmë aplikon kritere që favorizojnë industrinë evropiane në disa programe, si instrumenti SAFE prej 150 miliardë eurosh për kredi në fushën e armëve dhe kredia prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën. Sipas rregullave aktuale, fondet e BE-së mund të përdoren për blerje vetëm nëse të paktën 65 për qind e vlerës së pajisjeve ka origjinë evropiane.
Në kontributin e tij, Pentagoni paralajmëron se përfshirja e një klauzole të fortë “Bleni produkte evropiane” do të çonte në rishikimin e përjashtimeve nga ligjet amerikane “Bleni produkte amerikane”, të parashikuara në kuadër të Marrëveshjeve të Prokurimit të Mbrojtjes Reciproke.
Kjo do të nënkuptonte kufizimin e aksesit të kompanive evropiane në tregun amerikan të mbrojtjes. Aktualisht, 19 nga 27 vendet anëtare të BE-së kanë marrëveshje të tilla me SHBA-në, të cilat u lejojnë firmave evropiane të konkurrojnë për disa kontrata të Pentagonit.
Sipas administratës amerikane, çdo përjashtim i ardhshëm do të shqyrtohet rast pas rasti dhe vetëm kur konsiderohet i domosdoshëm për ndërveprimin dhe standardizimin brenda NATO-s.
Uashingtoni argumenton se një klauzolë e detyrueshme për preferencë evropiane do të kufizonte lirinë e vendeve anëtare, do të dobësonte NATO-n dhe do të rrezikonte arritjen e objektivave të aftësive të aleancës. Administrata gjithashtu thekson se një hap i tillë do të ishte në kundërshtim me angazhimet e marra në marrëveshjen tregtare SHBA-BE të verës së kaluar, ku Komisioni u zotua të rrisë blerjet e armëve amerikane.
“Gjuha e preferencës evropiane është paraqitur tashmë në të gjitha programet e BE-së, por përfshirja e saj në Direktivë do të ishte një pikë kthese në ndikimin e buxheteve sovrane dhe kombëtare të shteteve anëtare individuale”, thuhet në dokumentin e administratës Trump.
Qëndrimi i Pentagonit dhe Departamentit të Shtetit gjeti mbështetje edhe nga Dhoma Amerikane e Tregtisë, e cila në kontributin e saj paralajmëroi kundër përfshirjes së një preference të detyrueshme evropiane në legjislacionin e ri./ Politico
Lini një Përgjigje