FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Nëse qeveria serbe po mbështet përmirësimin e marrëdhënieve me Uashingtonin përmes këtij projekti, atëherë mund të ketë një simbolikë të shtrembëruar politike ku shembja e pikërisht kësaj ndërtese të çon në një epokë të re në marrëdhëniet SHBA-Serbi që kapërcen të kaluarën.
Për shumë serbë, është sikur talebanët të donin të ndërtonin një kompleks apartamentesh luksoze në vendin e Kullave Binjake të Nju Jorkut. Kështu e trajtojnë lajmet serbe, projektin e rizhvillimi të propozuar nga Jared Kushner, dhëndri i ish-presidentit të SHBA-së, Donald Trump dhe Richard Grenell, një aleat kyç i Trump-it, në disa lagje të Beogradit.
Plani përfshin rrënimin e selisë së bombarduar të ish-ushtrisë jugosllave, e cila deri më tani ishte lënë kryesisht e pazhvilluar si një memorial jozyrtar për vuajtjet serbe gjatë bombardimeve të NATO-s në Beograd në vitin 1999. Në vend të tij propozohet ngritja e një kompleks apartamentesh dhe zyrash luksoze të stilit Trump Tower.
Propozimi ka shkaktuar zemërim në Serbi, e përqendruar kryesisht rreth rëndësisë historike të ndërtesës, në veçanti, faktit që një kompani amerikane (një hap larg nga një president i SHBA-së) do të rizhvillonte simbolin e një fushate bombardimesh të drejtuar nga Uashingtoni.
“Është e egër që vendi ku njerëzit u vranë dhe u bombarduan të shndërrohet në një vend me xhakuzi dhe kazino”, tha Aleksandar Jovanović Ćuta, një politikan opozitar i cili ishte i pari që publikoi një rrjedhje që përshkruante planin në shkurt.
Sipas dokumenteve të zbuluara te Jovanović, negociatat kanë qenë duke u zhvilluar të paktën që nga viti 2022. Sipas kushteve të marrëveshjes së propozuar, ministria serbe e infrastrukturës do t'i dhuronte një leje 99-vjeçare për dy parcela toke që strehonin selinë Kushner Realty dhe Atlantic. Incubation Partners, një kompani me përgjegjësi të kufizuar e regjistruar në Delaware vitin e kaluar.
Thashethemet për interesimin e familjes Trump për vendin datojnë në vitin 2013, kur kryeministri i atëhershëm Ivica Daçiç tha se ish-presidenti i SHBA, ishte i interesuar të ndërtonte një hotel luksoz në këtë lokacion.
Grenell, i cili shërbeu si ambasador në Gjermani dhe i dërguar në Serbi dhe Kosovë nën administratën Trump, propozoi gjithashtu zhvillimin e vendndodhjes në vitin 2020, pasi shefi i tij po përgatitej të kandidonte për tu rizgjedhur.
Propozimi më i fundit u bë publik pasi Jovanoviç publikoi dokumente të zbuluara që tregonin se qeveria kishte autorizuar Ministrin e Infrastrukturës Goran Vesiç për të nënshkruar një kontratë investimi me kompaninë e Kushnerit, Atlantic Incubations LLC. Një memorandum i mëhershëm mirëkuptimi ishte nënshkruar në dhjetor 2022 me një "kompani të lidhur me Kushner Realty".
Aventura ballkanike e Richard Grenell-it!
Nuk ishte një tronditje për serbët që Grenell u shfaq si ndërlidhësi kryesor midis Kushnerit dhe qeverisë serbe. Gjatë kohës së tij si ambasador dhe i dërguar, Grenell mishëroi stilin Trumpian të diplomacisë: me zë të lartë, të hapur dhe shpesh transaksional, duke tronditur pendët e zyrtarëve në rajon dhe estabilimentit më të gjerë të politikës së jashtme perëndimore.
Në një moment, ai “me shaka” sugjeroi zgjidhjen e një mosmarrëveshjeje midis Serbisë dhe Kosovës mbi atë se si duhet quajtur një liqen në kufi, duke propozuar që ta riemërtojnë atë “Liqeni Trump”.
Qeveria e Kosovës, një nga vendet më pro-amerikane në rajon, e akuzoi atë për orkestrimin e rrëzimit të kryeministrit Albin Kurti në fillim të vitit 2020, një pretendim i konfirmuar më vonë nga anëtarët e opozitës kosovare të cilët thanë se Grenell u dha atyre një afat për votim mosbesimit ndaj qeverisë së Kurtit.
Përfshirja e Grenell në rajon ishte një komponent pak i lavdëruar dhe akoma më pak i suksesshëm i shtytjes më të gjerë të administratës Trump për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve historike.
Ndërsa Grenell menaxhoi pjesën ballkanike të planit, Kushner trajtoi Lindjen e Mesme. Të dyja përpjekjet përfshijnë stimuj financiarë për të nënshkruar marrëveshje nga qeveria e SHBA, duke përfshirë huatë e sektorit privat të menaxhuara nga Korporata Financiare e Zhvillimit Ndërkombëtar të SHBA (DFC).
Grenell, i cili mbetet një aleat i ngushtë i Trump, është mprehur për postin si sekretar i mundshëm i shtetit nëse ish-presidenti amerikan kthehet në Shtëpinë e Bardhë, ka shërbyer si zëdhënësi jozyrtar i projektit në Ballkan.
Kundërshtimi serb ndaj planeve të Kushnerit
Kundërshtarët e projektit pohojnë se një nga arsyet që negociatat rreth rizhvillimit të qendrës janë zhvilluar kryesisht me dyer të mbyllura është sepse dhënia e tokës investitorëve të huaj do të shkelte ligjet që caktojnë ndërtesën si "trashëgimi kulturore".
“Nëse ata janë seriozë për të vazhduar me ndërtimin në vendndodhjen e selisë së ish-jugosllavisë, të paktën tre rregullore të veçanta duhet të shfuqizohen”, tha Branislav Dimitrijević, një historian arti që merr pjesë në lëvizjet protestuese kundër ndërtimeve të paligjshme në Beograd.
Në mars, mediat lokale raportuan se Instituti nuk kishte marrë asnjë kërkesë për të ndryshuar statusin aktual të ndërtesës. As në kuvendin komunal nuk është votuar apo diskutuar asnjë propozim për ndryshimin e statusit. Por është përfshirja e një kompanie amerikane në projekt që ka ngjallur më shumë polemika.
Megjithatë, që nga zbulimi i lajmeve të projektit, gazetat, faqet e internetit dhe kanalet televizive pranë qeverisë kanë qenë shumë më të matura në tonin e tyre një reflektim që disa thonë për dëshirën e Serbisë për të kultivuar atë që mund të jetë administrata e ardhshme e SHBA.
“Teorikisht, nëse Trump do të rizgjidhej, kjo patjetër do të përmirësonte marrëdhëniet midis Beogradit dhe Uashingtonit. Nëse qeveria serbe po mbështet në përmirësimin e marrëdhënieve me Uashingtonin përmes këtij projekti, atëherë mund të ketë një simbolikë të shtrembëruar politike ku shembja e pikërisht kësaj ndërtese të çon në një epokë të re në marrëdhëniet SHBA-Serbi që kapërcen të kaluarën”, tha Igor Novaković, një studiues në Fondin e Qendrës Ndërkombëtare dhe Çështjeve të Sigurisë (ISAC), një institut serb i politikës së jashtme./Përshtati “Pamfleti” nga “Politico”
Lini një Përgjigje