FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Reforma, e njohur si ligji Bignami ndryshon ndjeshëm sistemin zgjedhor italian më pak se dhjetë vjet pas hyrjes në fuqi të ligjit aktual, të njohur si Rosatellum...
Dhoma e Deputetëve në Itali ka miratuar reformën e re të ligjit zgjedhor me 217 vota pro, 152 kundër dhe 2 abstenime, pas një votimi të fshehtë. Projektligji i kalon tani Senatit për shqyrtim.
Reforma, e njohur si ligji Bignami ndryshon ndjeshëm sistemin zgjedhor italian më pak se dhjetë vjet pas hyrjes në fuqi të ligjit aktual, të njohur si Rosatellum.
Sistemi i ri mbështetet në përfaqësimin proporcional, por parashikon një bonus shumice për listën ose koalicionin fitues, nëse arrin të paktën 42% të votave në të dy dhomat e Parlamentit.
Në këtë rast, fituesi përfiton 70 mandate shtesë në Dhomën e Deputetëve dhe 35 mandate në Senat. Megjithatë, ligji vendos një kufi maksimal prej 220 deputetësh dhe 113 senatorësh për shumicën fituese. Nëse ky kufi tejkalohet, mandatet shtesë hiqen nga ato të fituara proporcionalisht. Në këtë llogaritje nuk përfshihen deputetët dhe senatorët e zgjedhur në zonën zgjedhore jashtë vendit, përkatësisht 8 deputetë dhe 4 senatorë.
Nëse koalicioni ose lista fituese nuk arrin pragun prej 42%, edhe nëse kjo ndodh vetëm në njërën nga dy dhomat, bonusi nuk zbatohet në asnjërën prej tyre dhe të gjitha mandatet ndahen sipas sistemit proporcional.
-Hiqen zonat një emërore dhe vota preferenciale
Reforma shfuqizon zonat zgjedhore me një anëtar dhe eliminon votën preferenciale. Në fletën e votimit votuesit do të kenë vetëm lista të mbyllura, pa mundësi për të zgjedhur kandidatë individualë.
Çdo listë mund të paraqesë deri në gjashtë kandidatë, ndërsa në rast koalicioni do të ekzistojë edhe një listë e përbashkët për bonusin e shumicës. Përbërja e kësaj liste do të përcaktohet nga marrëveshjet e brendshme të partive të koalicionit.
Një amendament i shumicës, i cili parashikonte mundësinë që votuesit të zgjidhnin tre kandidatë nga një listë me gjashtë emra, përveç kandidatit kryesor të bllokuar, u rrëzua gjatë votimit të fshehtë në Dhomën e Deputetëve. Megjithatë, kjo çështje mund të rikthehet gjatë shqyrtimit në Senat.
-Pragu zgjedhor dhe masat kundër fragmentimit
Ligji ruan pragun prej 10% për koalicionet dhe 3% për partitë individuale, me përjashtim të partisë së parë nën prag brenda një koalicioni, e cila mund të përfitojë nga rregullat e rizgjedhjes.
Gjithashtu, votat e partive të lidhura që nuk arrijnë pragun 3% dhe nuk janë lista më e madhe humbëse nuk do të llogariten në rezultatin kombëtar të koalicionit. Kjo dispozitë synon të kufizojë fragmentimin politik.
-Kandidati për kryeministër
Partitë politike do të jenë të detyruara të tregojnë në programin e tyre zgjedhor emrin e kandidatit për kryeministër. Në rast koalicioni, kandidati duhet të jetë i njëjtë për të gjitha partitë pjesëmarrëse.
Megjithatë, emri i kandidatit për kryeministër nuk do të shfaqet në fletën e votimit. Mosparaqitja e tij në programin zgjedhor do të çojë në papranueshmërinë e listës, njësoj si në rastin kur nuk paraqitet programi zgjedhor.
Ligji thekson se kjo dispozitë respekton kompetencat kushtetuese të Presidentit të Republikës për emërimin e kryeministrit dhe parimin sipas të cilit deputetët dhe senatorët ushtrojnë mandatin pa detyrim politik.
-Rregulla të reja për kandidaturat
Projektligji kërkon që partitë të paraqesin lista në të paktën një të tretën e zonave zgjedhore për të marrë pjesë në zgjedhje. Po ashtu, kandidatët që përfshihen në listat për bonusin e shumicës duhet të kandidojnë edhe në të paktën një zonë shumëemërore të së njëjtës zonë zgjedhore.
-Mbledhja e nënshkrimeve
Përjashtohen nga detyrimi për mbledhjen e nënshkrimeve partitë që kanë pasur grup parlamentar në të paktën një nga dy dhomat e Parlamentit deri më 31 dhjetor 2025. Kjo dispozitë favorizon partitë Azione, Alleanza Verdi e Sinistra (Avs) dhe Noi Moderati, ndërsa nuk përfshin Futuro Nazionale të Roberto Vannacci-t, Più Europa dhe Partinë Liberale Demokratike të Luigi Marattin. Një propozim për të lejuar mbledhjen elektronike të nënshkrimeve, sipas modelit të referendumeve, u hodh poshtë.
-Ndryshime për italianët jashtë vendit
Ligji detyron qeverinë që, brenda tre muajve nga hyrja në fuqi e reformës, të përditësojë rregulloret zbatuese të Ligjit Tremaglia, me qëllim forcimin e lirisë, sigurisë dhe fshehtësisë së votimit për italianët që jetojnë jashtë vendit.
Reforma redukton gjithashtu zonat zgjedhore jashtë Italisë. Për Dhomën e Deputetëve ato kalojnë nga katër në dy – Evropë dhe Amerikë, si edhe Azi, Oqeani dhe Antarktidë – ndërsa për Senatin zona zgjedhore jashtë vendit reduktohet nga katër në një.
-Votimi i banorëve jashtë vendbanimit
Projektligji krijon një listë të posaçme të votuesve jashtë vendbanimit, e cila do të mbahet nga çdo komunë. Qytetarët që, për arsye pune ose studimi, banojnë përkohësisht në një rajon tjetër për të paktën nëntë muaj, mund të kërkojnë deri më 31 dhjetor të regjistrohen në këtë listë për të votuar në komunën ku jetojnë përkohësisht në zgjedhjet e vitit pasardhës. Ata që plotësojnë kushtin e nëntë muajve pas kësaj date mund të paraqesin kërkesë brenda 30 ditëve nga plotësimi i kriterit dhe jo më vonë se 45 ditë para zgjedhjeve.
Rregulla të veçanta parashikohen edhe për qytetarët që ndodhen larg vendbanimit për arsye shëndetësore. Personat që marrin trajtim mjekësor në një rajon tjetër për të paktën tre muaj, gjatë periudhës kur zhvillohen zgjedhjet, mund të regjistrohen në listën e votuesve jashtë vendbanimit deri 45 ditë para votimit, për të ushtruar të drejtën e votës në komunën ku qëndrojnë përkohësisht.
Lini një Përgjigje