FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Për dy muaj, narrativa ekonomike që shoqëron konfliktin me Iranin është përqendruar në një përfundim të qartë: çmimet e energjisë janë rritur dhe rreziku i një ngadalësimi ekonomik është shtuar. Megjithatë, sipas një analize të CNN, kjo tablo nuk përputhet plotësisht me realitetin në treg.
Megjithëse çmimet e naftës dhe gazit mbeten të larta, ato nuk kanë arritur nivelet që do të priteshin pas një ndërprerjeje kaq të madhe të furnizimit global.
Në vitin 2022, pas pushtimit rus të Ukrainës, frika për humbjen e rreth 3 milionë fuçive në ditë çoi çmimin e naftës mbi 120 dollarë për fuçi, ndërsa benzina në SHBA arriti rreth 5 dollarë për galon. Në rastin aktual, ndërprerja e furnizimit vlerësohet në rreth 14 milionë fuçi në ditë pas mbylljes së Ngushticës së Hormuzit, por çmimet luhaten rreth 110 dollarë për fuçi.
Në fillim të krizës, shumë analistë parashikuan që nafta të arrinte të paktën 150 dollarë për fuçi, madje disa edhe më lart. Por kjo nuk ndodhi.
“Do të prisja që çmimet të ishin mbi 200 dollarë. Është çmenduri”, tha Matt Smith, analist kryesor i naftës në Kpler.
“Të gjithë po përpiqen të kuptojnë se çfarë po ndodh”, shtoi ai.
Sipas CNN, zhvillimet aktuale tregojnë se mekanizmat klasikë të ofertës dhe kërkesës nuk mjaftojnë për të shpjeguar situatën. Analistët vërejnë se “numrat nuk përputhen” dhe se faktorë të tjerë po ndikojnë në treg.
Një nga shpjegimet e mundshme është rritja e prodhimit jashtë Gjirit Persik, veçanërisht në Shtetet e Bashkuara dhe Amerikën Latine. Megjithatë, kjo rritje nuk është e mjaftueshme për të kompensuar humbjen e furnizimit.
Një tjetër faktor janë rezervat ekzistuese. Para konfliktit, tregu global ishte relativisht i mbifurnizuar dhe rreth 580 milionë fuçi nafte ruheshin në depo dhe cisterna, sipas JPMorgan.
“Duhet të mbani mend se para luftës, tregu i naftës ishte përgjithësisht i mbifurnizuar”, tha Joe Brusuelas, kryeekonomist në RSM US.
“Ndonjëherë është më mirë të jesh me fat sesa i mirë”, shtoi ai.
Lirimi i rezervave strategjike dhe shtimi i furnizimit në treg kanë ndihmuar në zbutjen e goditjes, por sipas JPMorgan, këto mbulojnë vetëm një pjesë të hendekut të krijuar.
Ndërkohë, kërkesa globale për naftë ka rënë ndjeshëm. Sipas JPMorgan, ajo është ulur me rreth 4.3 milionë fuçi në ditë, një rënie më e madhe se gjatë krizës financiare të vitit 2009.
Analistët theksojnë se në disa rajone, veçanërisht në Azi dhe Lindjen e Mesme, rënia e kërkesës lidhet edhe me mungesën fizike të furnizimit. Industria dhe konsumatorët nuk janë në gjendje të blejnë produkte që nuk janë të disponueshme.
Evropa ka paralajmëruar për mungesa të mundshme të karburantit për avionë, ndërsa në Azi disa industri kanë ulur prodhimin për shkak të mungesës së lëndëve të para.
Sipas analizës së CNN, tregu global i naftës po ndikohet nga një kombinim faktorësh — përfshirë rezervat, kufizimet logjistike dhe rënien e kërkesës që po e mbajnë rritjen e çmimeve nën pritjet fillestare, pavarësisht një krize të paprecedentë të furnizimit.
Lini një Përgjigje