FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Një mision shumë më kompleks sesa operacione të ngjashme në të kaluarën
Një operacion i mundshëm i Shteteve të Bashkuara për të marrë rezervat e uraniumit shumë të pasuruar (HEU) të Iranit do të ishte jashtëzakonisht i ndërlikuar dhe me rrezik të lartë.
Megjithëse objektivat e deklaruara të administratës së presidentit amerikan Donald Trump në luftën me Iranin kanë ndryshuar shpesh, ai ka theksuar vazhdimisht se parandalimi i Teheranit për të siguruar armë bërthamore mbetet qëllim kryesor. Në këtë kuadër, ai po shqyrton mundësinë e ndërmarrjes së një operacioni për të nxjerrë rezervat e uraniumit të pasuruar të Iranit.
Qëndrimet e Trump kanë qenë të paqëndrueshme. Më 29 mars, ai deklaroi se Irani do të shkatërrohej nëse nuk dorëzonte uraniumin e tij. “Ata do të na japin pluhurin bërthamor,” tha ai. Dy ditë më vonë, më 31 mars, ai minimizoi rëndësinë e kësaj çështjeje, duke sugjeruar se materiali është “shumë thellë nën tokë” dhe relativisht i sigurt pas sulmeve amerikane ndaj objekteve bërthamore iraniane në qershorin e kaluar. Megjithatë, sipas inteligjencës amerikane, Irani mund të ketë ende akses në këto rezerva në objektin bërthamor në Isfahan, edhe pse ato ndodhen nën rrënoja.
Sipas një analize të publikuar nga Foreign Policy, Trump nuk e ka përjashtuar mundësinë e një operacioni të tillë. Ai deklaroi se Shtetet e Bashkuara nuk do ta përfundojnë luftën derisa të jenë të sigurta se Irani nuk mund të zhvillojë armë bërthamore.
Në një intervistë për Reuters më 1 prill, ai tha se Irani aktualisht është “i paaftë” për të ndërtuar armë bërthamore dhe se uraniumi i tij është aq thellë sa nuk përbën shqetësim të menjëhershëm.
Një nga arsyet kryesore për luhatjen e qëndrimeve lidhet me rrezikun e madh të një operacioni të tillë. Ish-zyrtarë amerikanë dhe ekspertë të fushës paralajmërojnë se një mision për të marrë uraniumin pranë nivelit të armëve bërthamore do të zgjasë disa ditë dhe do të kërkojë një numër të madh trupash në terren, të përfshira në disa zona brenda Iranit dhe nën zjarr armik.
Richard Nephew, ekspert i armëve bërthamore në Universitetin Columbia, thekson se operacioni do të ishte shumë kompleks dhe do të kërkonte praninë e konsiderueshme të forcave në terren për të ulur rrezikun.
Që nga fillimi i luftës në fund të shkurtit, forcat amerikane nuk kanë operuar drejtpërdrejt në territorin iranian. Megjithatë, Trump ka dislokuar mijëra trupa shtesë në Lindjen e Mesme, përfshirë marinsa dhe parashutistë, duke rritur mundësinë e një operacioni tokësor.
Sipas raportimeve, qindra pjesëtarë të forcave speciale amerikane, përfshirë Rangers dhe Navy SEALs, janë dërguar në rajon dhe mund të përfshihen në një operacion të tillë, ndoshta në bashkëpunim me forcat izraelite. Një sfidë kryesore do të ishte identifikimi i saktë i vendndodhjes së uraniumit.
Para luftës 12-ditore në qershor, Agjencia Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA) vlerësonte se Irani kishte rreth 440 kilogramë uranium të pasuruar deri në 60 për qind. Nëse pasurohet më tej, kjo sasi do të mjaftonte për rreth 10 armë bërthamore.
Drejtori i IAEA-s, Rafael Grossi, ka deklaruar se pjesa më e madhe e këtij materiali besohet të ndodhet në tunelet nëntokësore të objektit në Isfahan, ndërsa një pjesë tjetër mund të jetë në vende të tjera, si Natanz.
Për shkak të këtyre pasigurive, ekspertët theksojnë se operacioni nuk mund të jetë i shpejtë. Jonathan Schroden vëren se është e vështirë të rikuperohet një sasi e tillë materiali radioaktiv nga rrënojat brenda pak orësh.
Operacioni do të kërkonte një logjistikë të gjerë: pastrim të hyrjeve të bllokuara, mbështetje ajrore, mbrojtje nga raketat dhe dronët, si dhe pajisje të rënda për gërmime. Për transportin e uraniumit do të nevojiten gjithashtu kontejnerë të specializuar dhe masa të larta sigurie.
Mick Mulroy, ish-zyrtar i Pentagonit, thekson se edhe pse njësitë elitare amerikane janë shumë të afta, një mision i tillë do të kërkonte përfshirjen e forcave të shumta dhe mbështetje të gjerë konvencionale.
Një faktor shtesë është fakti që objektet janë dëmtuar nga sulmet ajrore, çka e bën operacionin edhe më të paparashikueshëm. Inxhinierët ushtarakë mund të jenë vendimtarë për suksesin e misionit.
Ndërkohë, Irani, megjithëse i dobësuar, ruan kapacitete të konsiderueshme ushtarake dhe mund të ndërmarrë kundërmasa për të penguar operacionin.
Ekspertët vënë në dukje se Shtetet e Bashkuara kanë përvojë në operacione të ngjashme, si në vitin 1994 në Kazakistan, por ai operacion nuk u zhvillua në një zonë lufte aktive.
Debati mbetet i hapur mbi raportin mes rrezikut dhe përfitimit. Fred Fleitz argumenton se nuk është e domosdoshme të merret uraniumi, pasi mund të mos jetë i përdorshëm. Ndërsa Nephew thekson se pa neutralizimin e këtij materiali, ekziston rreziku që Irani të rifillojë programin bërthamor.
Sipas analizës, edhe pse sulmet ajrore kanë dëmtuar rëndë programin bërthamor iranian, ato nuk e kanë shkatërruar plotësisht atë. Irani ruan njohuritë dhe potencialin për ta rindërtuar atë në të ardhmen. /Përshtatur nga ForeignPolicy/
shko e futu o trump bashke me femije kriminelin natanjau e mbetshi brenda si miu